Ομοσπονδιακοί αξιωματούχοι υγείας στις ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι ξεκινά επανεξέταση της ασφάλειας της χημικής ουσίας BHA (βουτυλιωμένη υδροξυανισόλη), η οποία χρησιμοποιείται ευρέως ως συντηρητικό σε τρόφιμα όπως πατατάκια, δημητριακά, κατεψυγμένα γεύματα και προϊόντα κρέατος.
Η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) εξέδωσε νέο αίτημα παροχής πληροφοριών σχετικά με τη χρήση του BHA, επισημαίνοντας ότι η διαδικασία θα εξετάσει κατά πόσο η ουσία παραμένει ασφαλής υπό τις σημερινές συνθήκες χρήσης της, τόσο ως πρόσθετο τροφίμων όσο και ως υλικό που έρχεται σε επαφή με τρόφιμα.
Γιατί το BHA θεωρείται αμφιλεγόμενο
Το BHA χαρακτηρίζεται αμφιλεγόμενο ως προς τις πιθανές παρενέργειές του, καθώς έχει ταξινομηθεί στην «Ομάδα 2Β» από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), κατηγορία που σημαίνει «πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο».
Παράλληλα:
-
Από το 1991, το Εθνικό Πρόγραμμα Τοξικολογίας των ΗΠΑ το έχει χαρακτηρίσει ως «εύλογα αναμενόμενο να είναι καρκινογόνο για τον άνθρωπο».
-
Από το 1990 περιλαμβάνεται στη λίστα γνωστών καρκινογόνων ουσιών της Καλιφόρνιας, βάσει της Proposition 65.
-
Μελέτες σε ζώα (αρουραίους, ποντίκια και χάμστερ) έχουν δείξει ότι η ουσία προκάλεσε καρκινογένεση σε συγκεκριμένες συνθήκες.
Ωστόσο, οι αξιολογήσεις βασίζονται κυρίως σε πειραματικά δεδομένα από ζώα και όχι σε σαφείς αποδείξεις σε ανθρώπους, γεγονός που καθιστά το ζήτημα επιστημονικά σύνθετο.
Η θέση της FDA και το καθεστώς GRAS
Η FDA είχε κατατάξει το BHA το 1958 ως «γενικώς αναγνωρισμένο ως ασφαλές» (GRAS) και το ενέκρινε ως πρόσθετο τροφίμων το 1961.
Η σημερινή επανεξέταση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική της αμερικανικής ρυθμιστικής αρχής για επανεκτίμηση των χημικών πρόσθετων στην τροφική αλυσίδα.
Όπως δήλωσε ο επίτροπος της FDA, Μάρτι Μακάρι:
«Λαμβάνουμε αποφασιστικά μέτρα για να διασφαλίσουμε ότι οι χημικές ουσίες στην τροφοδοσία μας δεν προκαλούν βλάβη».
Σε ποια τρόφιμα χρησιμοποιείται το BHA
Παρότι η χρήση του έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με στοιχεία από ετικέτες προϊόντων, το BHA εξακολουθεί να εντοπίζεται σε:
-
Πατατάκια και σνακ
-
Δημητριακά πρωινού
-
Κατεψυγμένα γεύματα
-
Προϊόντα επεξεργασμένου κρέατος
-
Ορισμένα τρόφιμα που απευθύνονται σε παιδιά
Οργανώσεις υπεράσπισης της δημόσιας υγείας, όπως το Center for Science in the Public Interest, προτρέπουν εδώ και χρόνια τους καταναλωτές να αποφεύγουν προϊόντα που περιέχουν BHA, επικαλούμενες τα διαθέσιμα τοξικολογικά δεδομένα.
Τι σημαίνει για τους καταναλωτές
Η επανεξέταση δεν σημαίνει αυτόματα απαγόρευση της ουσίας, αλλά αποτελεί διαδικασία επιστημονικής επαναξιολόγησης. Το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να οδηγήσει:
-
Σε διατήρηση της υφιστάμενης έγκρισης
-
Σε περιορισμό της χρήσης
-
Ή σε αυστηρότερες ρυθμίσεις και προειδοποιήσεις
Μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας, το BHA παραμένει νόμιμο πρόσθετο στις ΗΠΑ, ενώ σε διεθνές επίπεδο η χρήση του ρυθμίζεται με ανώτατα επιτρεπόμενα όρια.
