Ένα χρόνο μετά τη σεισμο-ηφαιστειακή κρίση που ταρακούνησε τη Σαντορίνη, οι επιστήμονες κατέληξαν στα αίτια των 21.000 σεισμών που καταγράφηκαν στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού. Τα συμπεράσματα παρουσιάστηκαν σε εκδήλωση με τίτλο «Η Σεισμο-ηφαιστειακή κρίση της Σαντορίνης. Ένας χρόνος μετά. Αποτελέσματα και Συμπεράσματα», που πραγματοποιήθηκε στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Ο διευθυντής του Γεωδυναμικό Ινστιτούτο Αθηνών, Βασίλης Καραστάθης, τόνισε ότι «επρόκειτο για ένα σμήνος σεισμών (σμηνοσειρά)». Όπως εξήγησε, «οι σεισμοί του σμήνους στην πλειοψηφία είχαν τεκτονικό χαρακτήρα, ωστόσο υπήρχε και ένα αρκετά σημαντικό ποσοστό που είχε χαρακτηριστικά που παρέπεμπαν σε διείσδυση μαγματικών ρευστών. Η διείσδυση αυτή προκάλεσε την ενεργοποίηση σημαντικών τεκτονικών ζωνών. Έτσι προκλήθηκε μία «τεκτονομαγματική ακολουθία».
Σχολιάζοντας τη σπανιότητα του φαινομένου, πρόσθεσε ότι «ήταν μία εξαιρετικά σπάνια κρίση όσον αφορά το πλήθος των σεισμών και το μικρό χρονικό διάστημα που είχαν σημειωθεί».
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου, από 26/1/2025 έως 30/6/2025 καταγράφηκαν πάνω από 21.000 σεισμοί, εκ των οποίων οι 19.523 συνέβησαν το πρώτο τρίμηνο του 2025. Η κορύφωση σημειώθηκε στις 3 Φεβρουαρίου, με τους σεισμούς άνω των 3 Ρίχτερ να σταθεροποιούνται στις 7 του μήνα και να εμφανίζουν οριστική ύφεση μετά τις 12-13 Φεβρουαρίου.
Καταληκτικά, οι επιστήμονες κατέληξαν ότι «η κρίση του 2025 στη Σαντορίνη ήταν ένα σμήνος σεισμών, με την πλειοψηφία των σεισμών να έχουν τεκτονικούς μηχανισμούς, που προκλήθηκαν όμως από τη διείσδυση μαγματικών ρευστών σε βαθύτερες τεκτονικές δομές — και χωρίς να υπάρχει κάποια ένδειξη επιφανειακής μαγματικής ανόδου ή άμεσου ηφαιστειακού κινδύνου».
Από την πλευρά του, ο καθηγητής Σεισμολογίας του Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και πρόεδρος του Ινστιτούτο Μελέτης και Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης – ΙΜΠΗΣ, Κώστας Παπαζάχος, τόνισε τη σημασία της διαχρονικής παρακολούθησης του ηφαιστείου:
«Έχει ένα ουσιαστικό κι έναν εθιμικό χαρακτήρα. Ο εθιμικός είναι ότι επρόκειτο για μία επετειακή εκδήλωση έπειτα από τη συμπλήρωση ενός χρόνου, έχει όμως κι έναν ουσιαστικό ρόλο γιατί κοιτάει πώς παρακολουθήθηκε το νησί, τι προβλήματα διαπιστώσαμε και τι σημασία έχει η επιστημονική ανάλυση και παρατήρηση γιατί αυτές τροφοδοτούν όπως και τότε τροφοδοτούσαν όλες τις κινήσεις της πολιτείας σε σχέση με την Πολιτική Προστασία. Με άλλα λόγια η επιστημονική παρατήρηση δεν είναι μία θεωρητική έρευνα που αφορά κάποιους επιστήμονες που είναι κλεισμένοι σε κάποια γραφεία, είναι μία ενεργητική διαδικασία που ανάλογα με το αποτέλεσμα που βλέπεις – και στη Σαντορίνη ήταν πολύ έντονο- πρέπει να πάρεις δύσκολες αποφάσεις. Περνάμε ένα μήνυμα ότι αυτή παρακολούθηση πρέπει να γίνεται όχι μόνο τώρα αλλά διαχρονικά, έτσι ώστε όποτε και να γίνει η επόμενη κρίση να μας βρει έτοιμους».
Αναφερόμενος στις υποδομές παρακολούθησης, ο κ. Παπαζάχος σημείωσε ότι «Η κρίση της Σαντορίνης μας βρήκε με πολλά προβλήματα, με μηχανήματα που δεν δούλευαν. Όλα αυτά έχουν αποκατασταθεί αλλά πρέπει να υπάρχει διαρκές ενδιαφέρον για να μπορείς όταν ξεκινήσει η επόμενη κρίση να ανταποκριθείς».
Όσον αφορά τα νέα όργανα που θα εγκατασταθούν, ανέφερε ότι «μέσα από χρηματοδοτήσεις από το υπουργείο Πολιτικής Προστασίας από προσωρινές εγκαταστάσεις θα αναβαθμιστούν σε μόνιμες. Θα μεταβώ στο τέλος του Μαρτίου στα Χριστιανά που είναι μία νησίδα ηφαιστειακή νοτιοδυτικά από τη Σαντορίνη για να εγκαταστήσω έναν νέο μόνιμο σεισμολογικό σταθμό. Θα βάλουμε επίσης δύο νέους γεωδαιτικούς σταθμούς στη νότια Θηρασιά και μία πάνω στη Νέα Καμένη, έναν σύγχρονο σταθμό για να παρακολουθούμε μετακινήσεις. Οι συνάδελφοι από την ΕΑΓΜΕ θα εγκαταστήσουν έναν νέο σταθμό παρακολούθησης αερίων. Οι συνάδελφοι από το Αστεροσκοπείο στο πλαίσιο ενός έργου αναβαθμίζουν όλο το σεισμολογικό δίκτυο γενικά στην περιοχή των Κυκλάδων. Συνεπώς αυτή τη στιγμή έχουμε βρει τους πόρους κι έχουμε και τη θέληση να εγκαταστήσουμε μόνιμες υποδομές και όχι τις προσωρινές που βάλαμε λόγω της κρίσης, έτσι ώστε η επόμενη κρίση να μας βρει πιο έτοιμους».
