Σε καθεστώς έντονης ανησυχίας βρίσκονται το τελευταίο διάστημα χιλιάδες ιδιοκτήτες γης σε όλη την Ελλάδα, καθώς εκτάσεις που κατέχουν έχουν χαρακτηριστεί ως δασικές, με αποτέλεσμα – υπό προϋποθέσεις – να θεωρούνται περιουσία του Ελληνικού Δημοσίου.
Η κατάσταση αυτή συνδέεται άμεσα με την κύρωση των δασικών χαρτών, που σε πολλές περιπτώσεις έχει δημιουργήσει σοβαρά ζητήματα ιδιοκτησίας.
Όταν δεν υπάρχουν σαφείς τίτλοι ιδιοκτησίας, όπως συμβαίνει συχνά σε περιπτώσεις χρησικτησίας, η Δασική Υπηρεσία αντιμετωπίζει τις εκτάσεις ως δασικές, ιδιαίτερα όταν αυτές δεν καλλιεργούνται.
Από τη στιγμή που μια έκταση καταχωρείται στο Ελληνικό Κτηματολόγιο ως δασική:
θεωρείται αυτομάτως δημόσια περιουσία, εκτός αν ο ιδιοκτήτης αποδείξει το αντίθετο.
Δυνατότητα ένστασης – αλλά με μεγάλες καθυστερήσεις
Οι ιδιοκτήτες που διαθέτουν νόμιμους τίτλους έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν αντιρρήσεις (ενστάσεις) για να διεκδικήσουν την περιουσία τους. Ωστόσο:
-
Χιλιάδες υποθέσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα από το 2017
-
Οι διαδικασίες εξέτασης κινούνται με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να παρατείνεται η νομική αβεβαιότητα για τους πολίτες.
Έντονο το πρόβλημα στα Χανιά
Ιδιαίτερα σοβαρή είναι η κατάσταση στα Χανιά, όπου σύμφωνα με τοπικά στοιχεία:
-
Πάνω από 70% της έκτασης του νομού κινδυνεύει να χαρακτηριστεί δασική
-
Έχουν κατατεθεί περισσότερες από 25.000 αντιρρήσεις
Το ζήτημα έχει προκαλέσει έντονη κινητοποίηση σε μηχανικούς, δικηγόρους και τοπικούς φορείς.
Μάλιστα, με πρωτοβουλία του Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και του Δικηγορικού Συλλόγου Χανίων, προγραμματίζεται ευρεία σύσκεψη στις 24 Μαρτίου, με τη συμμετοχή δημάρχων, βουλευτών και εκπροσώπων φορέων, προκειμένου να υπάρξει συντονισμένη αντίδραση.
«Πάγωμα» αγωγών από το Δημόσιο
Σημαντική εξέλιξη αποτελεί το γεγονός ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης προχώρησε σε νομοθετική ρύθμιση για:
πάγωμα των αγωγών διεκδίκησης ακινήτων από το Δημόσιο έως το τέλος Μαΐου,
μέχρι να παρουσιαστεί νέο πλαίσιο που θα καθορίζει τα κριτήρια άσκησης αγωγών, λαμβάνοντας υπόψη και τη νομολογία του Άρειος Πάγος.
Τα στοιχεία που προκαλούν προβληματισμό
Σύμφωνα με στοιχεία του Νομικό Συμβούλιο του Κράτους:
-
Το 2023 ασκήθηκαν 857 νέες κτηματολογικές αγωγές
-
Κατατέθηκαν 465 εφέσεις και 179 αναιρέσεις
-
Το Δημόσιο χάνει περίπου το 75% των υποθέσεων σε επίπεδο έφεσης
Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη για ένα πιο σαφές και δίκαιο θεσμικό πλαίσιο.
