Με την ιστορική απόφαση 392/2026, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε συνταγματικό τον νόμο 5089/2024, απορρίπτοντας την αίτηση ακύρωσης που είχαν καταθέσει δύο σωματεία και μία μη κερδοσκοπική εταιρεία.
Η προσφυγή στρεφόταν κατά απόφασης του Υπουργείου Εσωτερικών για την προσαρμογή των ληξιαρχικών πράξεων, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τόσο τη δυνατότητα πολιτικού γάμου μεταξύ ομοφύλων, όσο και το δικαίωμα υιοθεσίας ανηλίκων.
Το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο, υπό την προεδρία του Μιχάλη Πικραμένου, έκρινε κατά πλειοψηφία ότι οι ρυθμίσεις αυτές συνάδουν με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας.
Ο γάμος ως θεσμός που εξελίσσεται
Στο σκεπτικό της απόφασης επισημαίνεται ότι ο θεσμός του γάμου δεν είναι στατικός, αλλά εξελίσσεται μαζί με την κοινωνία. Το δικαστήριο τονίζει ότι ο πολιτικός γάμος αποτελεί έναν καθαρά πολιτειακό θεσμό, που αφορά όλους τους πολίτες ανεξαρτήτως θρησκεύματος, χωρίς να θίγονται οι θρησκευτικές παραδόσεις.
Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι η συνταγματική προστασία της οικογένειας δεν περιορίζεται σε ένα μόνο πρότυπο. Η τεκνοποιία δεν αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση του γάμου, ενώ η ανατροφή παιδιών πραγματοποιείται ήδη και εκτός του παραδοσιακού μοντέλου της ετερόφυλης οικογένειας.
Σε ό,τι αφορά την υιοθεσία, το ΣτΕ έκρινε ότι αποτελεί φυσική συνέπεια της αναγνώρισης του γάμου και δεν αντίκειται στο Σύνταγμα.
Το δικαστήριο υπογράμμισε ότι το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού διασφαλίζεται μέσα από αυστηρές διαδικασίες, όπως η κοινωνική έρευνα και η δικαστική κρίση. Ο σεξουαλικός προσανατολισμός των γονέων δεν μπορεί να αποτελεί εκ των προτέρων λόγο αποκλεισμού.
Επιπλέον, επισημάνθηκε ότι δεν υπάρχει συνταγματική επιταγή που να απαιτεί η υιοθεσία να αναπαράγει το πρότυπο της βιολογικής οικογένειας, υπενθυμίζοντας ότι η ελληνική νομοθεσία επιτρέπει εδώ και δεκαετίες την υιοθεσία από ένα μόνο άτομο.
Μειοψήφησαν έξι σύμβουλοι, οι οποίοι υποστήριξαν ότι ο γάμος, βάσει της ιστορικής και πολιτισμικής του διάστασης, αφορά αποκλειστικά ετερόφυλα ζευγάρια. Παράλληλα, εξέφρασαν επιφυλάξεις για την έλλειψη επαρκών μελετών σχετικά με τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη των παιδιών.
Ωστόσο, η πλειοψηφία κατέληξε ότι η επιλογή του νομοθέτη κινείται εντός των ορίων του Συντάγματος και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αντανακλώντας τις σύγχρονες κοινωνικές εξελίξεις και την ανάγκη για άρση των διακρίσεων και προστασία της οικογενειακής ζωής.
