Στη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Σαλαμίνας εντοπίζεται η πιθανότερη πηγή της έντονης δυσοσμίας που προκάλεσε ανησυχία σε χιλιάδες πολίτες στα νότια προάστια και το κέντρο της Αθήνας στις 19 Μαΐου, σύμφωνα με τα τελικά συμπεράσματα της ομάδας AtmoHub του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Η έρευνα αποτελεί μέχρι στιγμής την πιο ολοκληρωμένη επιστημονική προσπάθεια διερεύνησης του φαινομένου, το οποίο είχε προκαλέσει πλήθος αναφορών πολιτών και έντονο προβληματισμό στις αρμόδιες αρχές.
Πώς εντοπίστηκε η πιθανή προέλευση της οσμής
Η ομάδα AtmoHub αξιοποίησε συνολικά 164 αναφορές πολιτών, οι οποίες διαβιβάστηκαν μέσω της Πολιτικής Προστασίας και προέρχονταν κυρίως από τα Νότια Προάστια, το παραλιακό μέτωπο και το κέντρο της Αθήνας.
Τα στοιχεία συνδυάστηκαν με μετεωρολογικά δεδομένα του Ευρωπαϊκού Μετεωρολογικού Κέντρου, ενώ πραγματοποιήθηκαν προσομοιώσεις υψηλής ανάλυσης, οι οποίες επέτρεψαν στους επιστήμονες να παρακολουθήσουν την πορεία των αέριων μαζών προς τα πίσω, τόσο χρονικά όσο και γεωγραφικά.
Όπως εξήγησε ο Βασίλης Αμοιρίδης, επικεφαλής του AtmoHub και διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τρισδιάστατα μοντέλα ατμοσφαιρικής ανάλυσης για να εντοπίσουν την πιθανή πηγή της δυσοσμίας.
Το επικρατέστερο σενάριο: Πλοίο μεταφοράς υγραερίου
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, η δυσοσμία φαίνεται να προήλθε από θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Σαλαμίνας, γεγονός που οδηγεί τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι πιθανόν σχετίζεται με κάποιο πλοίο που βρισκόταν στην περιοχή.
Μάλιστα, το επικρατέστερο σενάριο κάνει λόγο για πλοίο μεταφοράς υγραερίου (LPG), από το οποίο ενδέχεται να προήλθε η ουσία που έγινε αντιληπτή από τους κατοίκους της Αττικής.
Ποιες ουσίες εξετάζουν οι επιστήμονες
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η οσμή πιθανόν συνδέεται με προπάνιο ή βουτάνιο, ουσίες που χρησιμοποιούνται ευρέως ως καύσιμα.
Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, οι συγκεκριμένες ουσίες είναι από τη φύση τους άοσμες. Ωστόσο, για λόγους ασφαλείας προστίθενται σε αυτές ειδικές χημικές ενώσεις, γνωστές ως μερκαπτάνες, οι οποίες έχουν έντονη και χαρακτηριστική οσμή ώστε να εντοπίζονται άμεσα πιθανές διαρροές.
Το συγκεκριμένο σενάριο θεωρείται το πιο πιθανό, καθώς οι σταθμοί μέτρησης ατμοσφαιρικής ρύπανσης δεν κατέγραψαν παρουσία άλλων επικίνδυνων ουσιών στην ατμόσφαιρα.
Αποκλείστηκε το φυσικό αέριο και η φυσική προέλευση
Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκαν και άλλα ενδεχόμενα για την προέλευση της δυσοσμίας.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, αποκλείστηκε το σενάριο διαρροής φυσικού αερίου, ενώ οι επιστήμονες θεωρούν εξαιρετικά απίθανο το φαινόμενο να είχε φυσική προέλευση.
Παράλληλα, τονίζεται ότι το προπάνιο και το βουτάνιο δεν θεωρούνται τοξικές ουσίες για τον άνθρωπο στις συγκεντρώσεις που εκτιμάται ότι υπήρχαν στην περιοχή, γεγονός που καθησυχάζει ως προς τις πιθανές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.
Η δεύτερη εκδοχή που εξετάστηκε
Οι ερευνητές διερεύνησαν και ένα δεύτερο σενάριο, το οποίο αφορά πιθανή προέλευση της οσμής από την Ψυττάλεια.
Η εκδοχή αυτή βασίστηκε στο γεγονός ότι την ημέρα του περιστατικού επικρατούσαν δυτικοί άνεμοι, οι οποίοι θα μπορούσαν θεωρητικά να μεταφέρουν οσμές προς το πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας.
Ωστόσο, η ανάλυση των διαθέσιμων δεδομένων και των μαρτυριών πολιτών έδειξε ότι το συγκεκριμένο ενδεχόμενο συγκεντρώνει σαφώς λιγότερες πιθανότητες σε σχέση με το σενάριο που συνδέει το φαινόμενο με πλοίο μεταφοράς υγραερίου στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της Σαλαμίνας.
Τι είναι το AtmoHub
Το AtmoHub αποτελεί τον εθνικό κόμβο πληροφόρησης για την ατμοσφαιρική σύσταση στην Ελλάδα και συντονίζεται από την ομάδα NOA-ReACT του Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Η λειτουργία του υποστηρίζεται από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα παρακολούθησης της ατμόσφαιρας Copernicus Atmosphere Monitoring Service, το οποίο παρέχει εξειδικευμένα δεδομένα για την ποιότητα του αέρα και τις ατμοσφαιρικές συνθήκες σε ολόκληρη την Ευρώπη.
