Η καλοκαιρινή περίοδος έχει ήδη ξεκινήσει και χιλιάδες πολίτες ετοιμάζονται να ταξιδέψουν σε νησιωτικούς και ηπειρωτικούς προορισμούς. Ωστόσο, καθυστερήσεις, ακυρώσεις δρομολογίων και προβλήματα στις μετακινήσεις εξακολουθούν να αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες ταλαιπωρίας για τους επιβάτες.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της ΕΡΤ, η γνώση των δικαιωμάτων αλλά και των υποχρεώσεων κάθε ταξιδιώτη αποτελεί το σημαντικότερο «όπλο» για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων καταστάσεων, είτε πρόκειται για ακτοπλοϊκές είτε για αεροπορικές μετακινήσεις.
Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο σε Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει συγκεκριμένες αποζημιώσεις, παροχές και διαδικασίες προστασίας των επιβατών σε περίπτωση καθυστερήσεων ή ακυρώσεων.
Τι ισχύει στα πλοία – Οι αποζημιώσεις για καθυστερήσεις και ακυρώσεις
Οι επιβάτες ακτοπλοϊκών γραμμών προστατεύονται από τον Νόμο 4948/2022 και τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 1177/2010.
Όταν η αναχώρηση ενός πλοίου καθυστερεί περισσότερο από 90 λεπτά λόγω υπαιτιότητας της εταιρείας ή τεχνικής βλάβης, ο επιβάτης έχει δύο επιλογές:
- Να ακυρώσει το ταξίδι και να λάβει πλήρη επιστροφή του αντιτίμου του εισιτηρίου για τον ίδιο και το όχημά του.
- Να συνεχίσει το ταξίδι του, λαμβάνοντας δωρεάν γεύματα, αναψυκτικά και, εφόσον απαιτείται διανυκτέρευση, δωρεάν κατάλυμα έως 80 ευρώ ανά διανυκτέρευση και για έως τρεις νύχτες.
Σε περίπτωση σημαντικής καθυστέρησης κατά την άφιξη στον τελικό προορισμό, οι επιβάτες δικαιούνται χρηματική αποζημίωση που μπορεί να φτάσει το 25% ή ακόμη και το 50% της αξίας του εισιτηρίου, ανάλογα με τη διάρκεια της καθυστέρησης.
Παράλληλα, αν ο μεταφορέας αδυνατεί να προωθήσει τον επιβάτη στον προορισμό του εντός 24 ωρών, προβλέπεται αποζημίωση ίση με το διπλάσιο της αξίας του εισιτηρίου, καθώς και επιστροφή του ναύλου του οχήματος.
Τα δικαιώματα των επιβατών στις αεροπορικές μεταφορές
Ανάλογη προστασία παρέχουν οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί και στους επιβάτες αεροπορικών μεταφορών.
Σε περιπτώσεις ακύρωσης πτήσης, μεγάλης καθυστέρησης ή άρνησης επιβίβασης λόγω υπεράριθμων κρατήσεων (overbooking), οι αποζημιώσεις κυμαίνονται από 250 έως 600 ευρώ, ανάλογα με την απόσταση της πτήσης.
Συγκεκριμένα:
- 250 ευρώ για πτήσεις έως 1.500 χιλιόμετρα.
- 400 ευρώ για πτήσεις από 1.500 έως 3.500 χιλιόμετρα.
- 600 ευρώ για πτήσεις άνω των 3.500 χιλιομέτρων.
Οι αεροπορικές εταιρείες υποχρεούνται επίσης να παρέχουν δωρεάν γεύματα, αναψυκτικά, δυνατότητα επικοινωνίας, αλλά και διαμονή σε ξενοδοχείο όταν η αναχώρηση μετατίθεται για την επόμενη ημέρα.
Αν η καθυστέρηση αναχώρησης ξεπεράσει τις πέντε ώρες, ο επιβάτης έχει το δικαίωμα να ακυρώσει το ταξίδι του και να ζητήσει πλήρη επιστροφή των χρημάτων του.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για περιπτώσεις υποβάθμισης θέσης, όπου η εταιρεία υποχρεούται να επιστρέψει έως και το 75% της αξίας του εισιτηρίου, ανάλογα με τη διαδρομή.
Οι υποχρεώσεις των ταξιδιωτών και πού μπορούν να απευθυνθούν
Τα δικαιώματα των επιβατών ενεργοποιούνται μόνο εφόσον τηρούνται οι βασικές υποχρεώσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία.
Στις ακτοπλοϊκές μεταφορές οι επιβάτες οφείλουν να βρίσκονται στο πλοίο τουλάχιστον 30 λεπτά πριν από την αναχώρηση, ενώ όσοι ταξιδεύουν με όχημα πρέπει να το προσκομίζουν στον χώρο φόρτωσης μία ώρα νωρίτερα.
Αντίστοιχα, στις αεροπορικές μετακινήσεις η έγκαιρη προσέλευση στο αεροδρόμιο και η τήρηση των διαδικασιών check-in αποτελούν βασική προϋπόθεση για την άσκηση των δικαιωμάτων τους.
Σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων τους, οι πολίτες μπορούν να υποβάλουν καταγγελία στις αρμόδιες αρχές. Για τις ακτοπλοϊκές μεταφορές αρμόδιο είναι το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ενώ για τις αεροπορικές μεταφορές οι επιβάτες μπορούν να απευθύνονται στην Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας.
Η σωστή ενημέρωση πριν από κάθε ταξίδι παραμένει ο καλύτερος τρόπος ώστε οι επιβάτες να γνωρίζουν τι δικαιούνται και να μπορούν να διεκδικήσουν όσα προβλέπει η νομοθεσία σε περίπτωση απρόοπτου.
