Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των διοδίων σχεδιάζονται για τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα, με στόχο την εξάλειψη των καθυστερήσεων και τη μετάβαση σε ένα πιο σύγχρονο και δίκαιο σύστημα χρέωσης των οδηγών.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται το σύστημα Ελεύθερης Ροής (Free Flow), το οποίο εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και επιτρέπει τη διέλευση των οχημάτων χωρίς στάση ή μείωση ταχύτητας στους αυτοκινητοδρόμους.
Η βασική καινοτομία του συστήματος είναι ότι οι οδηγοί θα χρεώνονται αποκλειστικά για τα χιλιόμετρα που διανύουν, καταργώντας το σημερινό μοντέλο των σταθμών διοδίων με μπάρες και προκαθορισμένες χρεώσεις ανά διέλευση.
Πρώτη εφαρμογή στον ΒΟΑΚ
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ) αναμένεται να αποτελέσει τον πρώτο αυτοκινητόδρομο της χώρας που θα λειτουργήσει εξ ολοκλήρου με το σύστημα Free Flow.
Στόχος είναι το νέο μοντέλο να αποτελέσει τη βάση για τη σταδιακή εφαρμογή της αναλογικής χρέωσης και σε άλλους μεγάλους οδικούς άξονες, όπως η Αττική Οδός και η ΠΑΘΕ, ώστε οι οδηγοί να πληρώνουν μόνο για την πραγματική απόσταση που διανύουν.
Πώς θα λειτουργεί το σύστημα
Αντί των παραδοσιακών σταθμών διοδίων, στους αυτοκινητοδρόμους θα εγκατασταθούν ειδικές ψηφιακές πύλες εξοπλισμένες με κάμερες υψηλής ευκρίνειας, αισθητήρες αναγνώρισης οχημάτων και συστήματα ανάγνωσης πομποδεκτών e-pass.
Με τη βοήθεια αυτών των τεχνολογιών, τα οχήματα θα κινούνται χωρίς διακοπή της πορείας τους, ενώ το σύστημα θα καταγράφει αυτόματα τη διαδρομή και θα υπολογίζει το αντίστοιχο κόστος.
Η πληρωμή θα πραγματοποιείται είτε μέσω πομποδέκτη που θα συνδέεται με ηλεκτρονικό λογαριασμό, είτε μέσω ειδικής ψηφιακής εφαρμογής για όσους δεν διαθέτουν e-pass. Στην περίπτωση αυτή, ο οδηγός θα ενημερώνεται για τη χρέωση και θα πρέπει να την εξοφλεί εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος.
Ψηφιακός έλεγχος και αυτόματες χρεώσεις
Το νέο σύστημα προβλέπει επίσης μηχανισμό ελέγχου για τις περιπτώσεις μη καταβολής των διοδίων. Μέσω της καταγραφής των πινακίδων κυκλοφορίας και της διασταύρωσης στοιχείων με τις αρμόδιες βάσεις δεδομένων, θα είναι δυνατή η αυτόματη βεβαίωση της παράβασης και η επιβολή προστίμου στον ιδιοκτήτη του οχήματος.
Κομβικό ρόλο στην υλοποίηση του σχεδιασμού αναμένεται να διαδραματίσει η Hellastron, η οποία προωθεί τη δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος διαχείρισης και είσπραξης διοδίων σε πανελλαδικό επίπεδο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η χιλιομετρική χρέωση εφαρμόζεται ήδη πιλοτικά από το 2021 στην Ολυμπία Οδός για τους κατόχους e-Pass. Το σύστημα Free Flow, ωστόσο, φιλοδοξεί να επεκτείνει τη λογική αυτή σε πλήρη κλίμακα, καταργώντας οριστικά τις μπάρες και μεταμορφώνοντας τον τρόπο διέλευσης και πληρωμής στους ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους.
