Η εύρεση οικονομικής φοιτητικής κατοικίας εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για χιλιάδες οικογένειες μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των πανελλαδικών εξετάσεων. Η εκτόξευση των ενοικίων και η περιορισμένη διαθεσιμότητα μικρών διαμερισμάτων έχουν δημιουργήσει μια ιδιαίτερα πιεστική κατάσταση, με αρκετούς γονείς να αδυνατούν να καλύψουν το κόστος στέγασης των παιδιών τους.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην εκπομπή Limit Up του OPEN, η αναζήτηση φοιτητικού σπιτιού στην Αθήνα γίνεται πλέον ολοένα και πιο δύσκολη, καθώς τα οικονομικά ακίνητα έχουν σχεδόν εξαφανιστεί από την αγορά.
Από το 12,4% στο 0,2% τα διαθέσιμα σπίτια
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά διαμερίσματα 50 τετραγωνικών μέτρων, άνω του πρώτου ορόφου, με ενοίκιο έως 300 ευρώ στο κέντρο της Αθήνας. Η διαθεσιμότητα τέτοιων κατοικιών έχει καταρρεύσει στο 0,2%, όταν το 2022 ανερχόταν στο 12,4%.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στα δυτικά προάστια, όπου η διαθεσιμότητα περιορίζεται στο 1,34%, από 14,29% πριν από τρία χρόνια, ενώ στα βόρεια προάστια και στον Πειραιά τα διαθέσιμα ακίνητα αυτής της κατηγορίας είναι ουσιαστικά ανύπαρκτα.
«Μέσα σε λίγα χρόνια εξαφανίστηκαν τα 300 ευρώ ενοίκια».
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το ύψος του ενοικίου. Οι φοιτητές αναζητούν κατοικίες με εύκολη πρόσβαση στις σχολές και στα μέσα μεταφοράς, κάτι που περιορίζει ακόμη περισσότερο τις διαθέσιμες επιλογές.
Ο κτηματομεσίτης Κοσμάς Θεοδωρίδης περιέγραψε μια αγορά που αδυνατεί πλέον να καλύψει τις ανάγκες των νέων φοιτητών, επισημαίνοντας ότι όλο και περισσότερες οικογένειες εγκαταλείπουν το σχέδιο να στείλουν τα παιδιά τους σε άλλη πόλη.
«Δυστυχώς συμβαίνουν και τα δύο αυτά. Δηλαδή, εδώ και χρόνια, πολλοί γονείς δεν αντέχουν να στείλουν τα παιδιά τους στις πόλεις που περνάνε στο πανεπιστήμιο και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να ξαναδίνουν τα παιδιά ή να μην πηγαίνουν ποτέ να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους».
Όπως εξήγησε, η συγκατοίκηση δεν αποτελεί πλέον επιλογή αλλά λύση ανάγκης. «Έχουμε και το φαινόμενο της συγκατοίκησης, το οποίο είναι ολοένα και εντεινόμενο».
Παράλληλα προειδοποίησε ότι χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις το πρόβλημα θα συνεχίσει να επιδεινώνεται. «Αυτό είναι ένα πρόβλημα που νομίζω ότι και τα επόμενα πέντε και δέκα χρόνια θα το συζητάμε με την ίδια ή μεγαλύτερη ένταση, αν δεν γίνουν αυτά που πρέπει να γίνουν για τις φοιτητικές εστίες».
Η πρόταση για στήριξη των πρωτοετών φοιτητών
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη να εξασφαλίζεται στέγη στους πρωτοετείς φοιτητές, οι οποίοι καλούνται μέσα σε ελάχιστες εβδομάδες να βρουν κατοικία. «Για την πρώτη χρονιά τα παιδιά θα πρέπει να έχουν εξασφαλισμένη στέγη. Δεν θα πρέπει τα πανεπιστήμια να δίνουν θέσεις».
Ο κ. Θεοδωρίδης πρότεινε τη δημιουργία οργανωμένων γραφείων στέγης στα πανεπιστήμια, τα οποία θα διασυνδέουν τους φοιτητές είτε με φοιτητικές εστίες είτε με διαθέσιμες κατοικίες στην ιδιωτική αγορά.
Παράλληλα υπογράμμισε ότι η ταυτόχρονη αναζήτηση κατοικίας από όλους τους πρωτοετείς δημιουργεί συνθήκες υπερβολικής πίεσης στην αγορά. «Έρχονται τα παιδιά και πρέπει μέσα σε έναν μήνα, δύο, να τακτοποιηθούν. Οπότε βγαίνει όλη η σαβούρα της αγοράς και προσπαθούν οι ιδιοκτήτες να τα φουσκώσουν στα παιδιά σε τιμές οι οποίες είναι εξωφρενικές».
Ξενοδοχεία, συγκατοίκηση και λίγες επιλογές έως 400 ευρώ
Η στενότητα της αγοράς οδηγεί ήδη αρκετές οικογένειες σε λύσεις ανάγκης, όπως η διαμονή σε ξενοδοχεία, μέχρι να βρεθεί διαθέσιμο διαμέρισμα. «Είναι ένα δωμάτιο, δεν είναι σπίτι».
Όπως επισημάνθηκε, το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο σε τουριστικές περιοχές, όπου οι φοιτητές ανταγωνίζονται τις βραχυχρόνιες μισθώσεις. «Το θέμα είναι, όταν πηγαίνουν σε τουριστικά μέρη όπως είναι τα Χανιά, η Ρόδος και η Κέρκυρα, το καλοκαίρι να μην τα ξεσπιτώνουν τα παιδιά που προετοιμάζονται για εξεταστικές για να μπουν μέσα οι τουρίστες».
Για όσους αναζητούν αυτόνομη κατοικία με προϋπολογισμό έως 400 ευρώ, οι διαθέσιμες επιλογές περιορίζονται κυρίως σε περιοχές όπως τα Σεπόλια, η Αχαρνών και τα Θυμαράκια.
«Αν μιλάμε για συγκατοίκηση, υπάρχουν πάρα πολλές επιλογές. Αν όμως θέλουμε αυτόνομο ακίνητο, τότε πραγματικά περιορίζονται οι επιλογές μας». «Πηγαίνουμε σε γκαρσονιέρες ή μικρά δυάρια, τα οποία είναι στις λεγόμενες λιγότερο ευνοημένες περιοχές: Σεπόλια, Αχαρνών, Θυμαράκια».
«Φοιτητικές εστίες. Δεν υπάρχει άλλη λύση»
Βασικό κριτήριο για την επιλογή κατοικίας, σύμφωνα με τους ειδικούς, πρέπει να είναι η εύκολη πρόσβαση στη σχολή μέσω των μέσων μαζικής μεταφοράς και όχι απαραίτητα η μικρή απόσταση.
«Να έχουν μεγαλύτερη επιλογή, να πάνε σε περιοχές οι οποίες να έχουν εύκολη πρόσβαση στη σχολή μέσω των μέσων μαζικής συγκοινωνίας και όχι απαραίτητα δίπλα στη σχολή».
Παράλληλα, ο κ. Θεοδωρίδης εμφανίστηκε επιφυλακτικός για περιοχές με μεγάλη απόσταση από τα πανεπιστήμια. «Το να πάνε μία ώρα και να γυρίσουν είναι λίγο… θα φάνε όλη τη μέρα».
Κλείνοντας, επανέλαβε ότι χωρίς σημαντική ενίσχυση των φοιτητικών εστιών, η κατάσταση δύσκολα θα αλλάξει. «Αν έχουμε φτάσει στο σημείο να προτείνουμε στους γονείς ότι τα 400 ευρώ για συγκατοίκηση είναι ένα εφικτό νούμερο, υπάρχει ένα ζήτημα στην αγορά, πρέπει να λυθούν πράγματα».
«Φοιτητικές εστίες. Δεν υπάρχει άλλη λύση. Δηλαδή θα πρέπει το πρώτο έτος τα παιδιά να έχουν εξασφαλισμένη στέγη, ώστε να μπορέσουν σε αυτό το έτος να βρουν κάτι οικονομικό κατά τη διάρκεια της χρονιάς».
