Σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας εξελίσσονται οι ληξιπρόθεσμοι λογαριασμοί ρεύματος, καθώς οι συνολικές οφειλές έχουν φτάσει πλέον κοντά στα 3 δισ. ευρώ, δημιουργώντας έντονες πιέσεις στους παρόχους αλλά και στην εύρυθμη λειτουργία της αγοράς.
Σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση για τη Λιανική Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας 2025 της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), οι ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις διαμορφώθηκαν στα 2,975 δισ. ευρώ, ποσό που εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό οικονομικό βάρος για τον κλάδο.
Οι αριθμοί που αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος
Η εικόνα της αγοράς αποκαλύπτει την έκταση του φαινομένου:
-
2,975 δισ. ευρώ είναι το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών.
-
2,9 εκατομμύρια παροχές εμφανίζουν ανεξόφλητους λογαριασμούς.
-
1,53 δισ. ευρώ προέρχονται από καταναλωτές που έχουν αλλάξει πάροχο χωρίς να εξοφλήσουν τις προηγούμενες οφειλές τους.
-
1,45 δισ. ευρώ αφορούν ενεργούς πελάτες των εταιρειών προμήθειας.
Με δεδομένο ότι στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 7,2 εκατομμύρια παροχές ηλεκτρικού ρεύματος, σχεδόν τέσσερις στις δέκα συνδέονται με κάποια μορφή ληξιπρόθεσμης οφειλής.
Ο «ενεργειακός τουρισμός» στο επίκεντρο
Περισσότερο από το μισό των συνολικών χρεών προέρχεται από καταναλωτές που έχουν μετακινηθεί σε διαφορετικό πάροχο, αφήνοντας ανεξόφλητους λογαριασμούς στην προηγούμενη εταιρεία.
Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό στην αγορά ως «ενεργειακός τουρισμός», καθώς ορισμένοι καταναλωτές αξιοποιούν τη δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή χωρίς προηγουμένως να τακτοποιούν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις.
Η ΡΑΑΕΥ επισημαίνει ότι, παρότι η ελεύθερη επιλογή παρόχου αποτελεί βασικό δικαίωμα των καταναλωτών, απαιτούνται αποτελεσματικότερα εργαλεία ώστε να περιοριστεί η κατάχρηση του συστήματος και να μειωθεί ο πιστωτικός κίνδυνος για τις εταιρείες.
Πάνω από 2,1 δισ. ευρώ τα χρέη στη Χαμηλή Τάση
Το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών εντοπίζεται στη Χαμηλή Τάση, όπου υπάγονται τα περισσότερα νοικοκυριά και οι μικρές επιχειρήσεις.
Οι ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις στη συγκεκριμένη κατηγορία ξεπερνούν τα 2,1 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 71% του συνόλου.
Ειδικότερα:
-
οι οικιακοί καταναλωτές εκτός Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου (ΚΟΤ) εμφανίζουν συνολικές οφειλές περίπου 708 εκατ. ευρώ,
-
οι δικαιούχοι του ΚΟΤ οφείλουν περίπου 67,5 εκατ. ευρώ,
-
ενώ οι εμπορικές και βιομηχανικές επιχειρήσεις της Χαμηλής Τάσης συγκεντρώνουν οφειλές περίπου 819 εκατ. ευρώ.
Πώς επηρεάζονται όσοι πληρώνουν κανονικά
Οι εταιρείες προμήθειας λαμβάνουν υπόψη τις επισφάλειες, το κόστος είσπραξης και τον πιστωτικό κίνδυνο κατά τον σχεδιασμό της εμπορικής τους πολιτικής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ, το κόστος που συνδέεται με τις ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις υπολογίζεται περίπου στα 59 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Το ποσό αυτό δεν εμφανίζεται ως ξεχωριστή χρέωση στους λογαριασμούς των πολιτών. Ωστόσο, οι απώλειες από τα ανεξόφλητα χρέη επηρεάζουν το συνολικό κόστος προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και μπορούν να μετακυλιστούν έμμεσα στους συνεπείς καταναλωτές.
Οικονομική πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Πίσω από μεγάλο μέρος των ληξιπρόθεσμων οφειλών βρίσκονται πραγματικές οικονομικές δυσκολίες.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, περίπου 23,2% των νοικοκυριών καθυστερεί την πληρωμή των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ 8,8% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις ενεργειακές του υποχρεώσεις.
Για τον λόγο αυτό, οι αρμόδιοι φορείς υπογραμμίζουν ότι οι παρεμβάσεις θα πρέπει να διαχωρίζουν τους πραγματικά ευάλωτους καταναλωτές από όσους εκμεταλλεύονται το σύστημα αλλάζοντας διαρκώς πάροχο για να αποφεύγουν την εξόφληση των οφειλών.
Οι παρεμβάσεις που εξετάζονται
Η αντιμετώπιση του προβλήματος αποτελεί πλέον βασική προτεραιότητα για τη ΡΑΑΕΥ και την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Μεταξύ των στόχων που εξετάζονται είναι:
-
η προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών,
-
η διευκόλυνση βιώσιμων διακανονισμών οφειλών,
-
ο περιορισμός του «ενεργειακού τουρισμού»,
-
η διατήρηση του δικαιώματος ελεύθερης επιλογής παρόχου,
-
και η μείωση των έμμεσων επιβαρύνσεων για τους συνεπείς καταναλωτές.
Η εικόνα που καταγράφεται στην αγορά δείχνει ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές δεν αποτελούν πλέον ένα μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά ένα διαρθρωτικό πρόβλημα, το οποίο επηρεάζει τη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και απαιτεί στοχευμένες λύσεις τόσο για την προστασία των καταναλωτών όσο και για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των παρόχων.
