Σε ρυθμούς Black Friday κινείται σταδιακά η αγορά, με τη φετινή εκπτωτική ημέρα να κορυφώνεται την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου 2026. Καθώς οι προσφορές πολλαπλασιάζονται σε ηλεκτρονικά καταστήματα, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ενημερωτικά email, οι καταναλωτές καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, ώστε να μην παρασυρθούν από πλασματικές εκπτώσεις και παραπλανητικές διαφημίσεις.
Την προσοχή των πολιτών εφιστά η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ), η οποία έχει ήδη ξεκινήσει ελέγχους στην αγορά. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι τεχνητά διογκωμένες εκπτώσεις, οι κρυφές χρεώσεις που εμφανίζονται λίγο πριν από την πληρωμή, αλλά και οι πρακτικές που δημιουργούν τεχνητή αίσθηση επείγοντος, πιέζοντας τους καταναλωτές να αγοράσουν βιαστικά.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο έλεγχος της πραγματικής τιμής ενός προϊόντος και όχι απλώς του ποσοστού έκπτωσης που διαφημίζει το κατάστημα. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, ως προηγούμενη τιμή πρέπει να αναγράφεται η χαμηλότερη τιμή στην οποία διατέθηκε το προϊόν κατά τις τελευταίες 30 ημέρες. Αντίθετα, η προτεινόμενη λιανική τιμή του κατασκευαστή δεν αποτελεί ασφαλές μέτρο σύγκρισης, καθώς μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση μεγαλύτερης έκπτωσης από την πραγματική.
Black Friday 2026: Οι 12 συμβουλές της Αρχής για ασφαλείς αγορές
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ συγκεντρώνει 12 βασικές συστάσεις που πρέπει να έχουν υπόψη τους οι καταναλωτές πριν προχωρήσουν σε κάποια αγορά. Στόχος είναι να μπορούν να αξιολογούν σωστά τις προσφορές, να προστατεύουν τα προσωπικά και τραπεζικά τους δεδομένα και να αποφεύγουν τις παγίδες των ηλεκτρονικών καταστημάτων.
1. Φτιάξτε λίστα αγορών και καθορίστε προϋπολογισμό
Πριν ξεκινήσετε την αναζήτηση προσφορών, καταγράψτε τα προϊόντα που πραγματικά χρειάζεστε και ορίστε ένα συγκεκριμένο ποσό που μπορείτε να διαθέσετε. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζετε τις παρορμητικές αγορές και αποφεύγετε περιττά έξοδα.
2. Ελέγξτε την πραγματική αρχική τιμή
Μη βασίζεστε αποκλειστικά στο ποσοστό έκπτωσης που αναγράφεται στη διαφήμιση. Η προηγούμενη τιμή πρέπει, βάσει της νομοθεσίας, να είναι η χαμηλότερη τιμή που είχε το προϊόν τις τελευταίες 30 ημέρες. Η προτεινόμενη λιανική τιμή του κατασκευαστή δεν αποτελεί αξιόπιστο σημείο αναφοράς για τον υπολογισμό της πραγματικής έκπτωσης.
3. Συγκρίνετε ακριβώς τα ίδια προϊόντα
Κατά την έρευνα αγοράς σε διαφορετικά καταστήματα, βεβαιωθείτε ότι συγκρίνετε απολύτως ίδια προϊόντα. Ελέγξτε τον κωδικό μοντέλου, τη χωρητικότητα, τα εξαρτήματα που περιλαμβάνονται στη συσκευασία, αλλά και αν πρόκειται για καινούργιο ή ανακατασκευασμένο είδος.
4. Μην παρασύρεστε από τα χρονόμετρα και τις δήθεν τελευταίες ευκαιρίες
Μηνύματα όπως «απομένουν μόνο δύο τεμάχια» ή αντίστροφες μετρήσεις που δημιουργούν πίεση χρόνου μπορεί να αποτελούν τεχνάσματα μάρκετινγκ. Ειδικά όταν ένα χρονόμετρο μηδενίζει και ξεκινά ξανά, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Πριν αγοράσετε, αφιερώστε χρόνο για να συγκρίνετε τις διαθέσιμες επιλογές.
5. Ελέγξτε αν το ηλεκτρονικό κατάστημα είναι αξιόπιστο
Πριν δώσετε τα στοιχεία σας ή ολοκληρώσετε μια παραγγελία, αναζητήστε την επωνυμία της επιχείρησης, τη φυσική της έδρα και τα στοιχεία επικοινωνίας της. Το γεγονός ότι μια ιστοσελίδα είναι γραμμένη στα ελληνικά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η επιχείρηση βρίσκεται στην Ελλάδα. Αποφύγετε επίσης αγορές μέσω διαφημίσεων σε Instagram, Facebook ή TikTok, όταν δεν είναι σαφές ποιος βρίσκεται πίσω από το προφίλ.
6. Αποφύγετε τα links από SMS και email
Εάν λάβετε μήνυμα για μια δήθεν μοναδική προσφορά, μην ακολουθήσετε απευθείας τον σύνδεσμο που περιλαμβάνει. Προτιμήστε να ανοίξετε τον browser και να πληκτρολογήσετε μόνοι σας τη διεύθυνση του ηλεκτρονικού καταστήματος. Με αυτόν τον τρόπο μειώνετε τον κίνδυνο να οδηγηθείτε σε πλαστές ιστοσελίδες που αντιγράφουν τα λογότυπα και την εμφάνιση γνωστών επιχειρήσεων με σκοπό την υποκλοπή προσωπικών δεδομένων.
7. Ελέγξτε το τελικό ποσό πριν από την πληρωμή
Πριν ολοκληρώσετε την παραγγελία, εξετάστε προσεκτικά το συνολικό κόστος, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορικών. Βεβαιωθείτε ότι δεν έχουν προστεθεί αυτόματα στο καλάθι πρόσθετες εγγυήσεις, ασφαλιστικές καλύψεις ή συνδρομές που δεν επιλέξατε.
8. Υπολογίστε το συνολικό κόστος των δόσεων
Εάν επιλέξετε να πληρώσετε με δόσεις ή μέσω υπηρεσιών «αγόρασε τώρα, πλήρωσε αργότερα», ελέγξτε το τελικό ποσό που θα καταβάλετε. Συνυπολογίστε τυχόν τόκους και διαχειριστικά έξοδα, ώστε να γνωρίζετε το πραγματικό κόστος της αγοράς.
9. Προστατεύστε τα τραπεζικά σας στοιχεία
Μην κοινοποιείτε ποτέ κωδικούς e-banking ή κωδικούς επιβεβαίωσης συναλλαγών (OTP). Εάν ένα άγνωστο κατάστημα δέχεται αποκλειστικά τραπεζική μεταφορά, ελέγξτε προσεκτικά τα στοιχεία του δικαιούχου. Σε περίπτωση που εντοπίσετε ύποπτη χρέωση, επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζά σας.
10. Ενημερωθείτε για αποστολές και επιστροφές
Πριν παραγγείλετε, διαβάστε τους όρους αποστολής και επιστροφής και ενημερωθείτε για τη χώρα προέλευσης του προϊόντος, τον εκτιμώμενο χρόνο παράδοσης και το κόστος επιστροφής. Ειδικά όταν η αποστολή γίνεται από το εξωτερικό, τα έξοδα επιστροφής μπορεί να περιορίσουν ή ακόμη και να εξαλείψουν το οικονομικό όφελος της προσφοράς.
11. Γνωρίστε τα δικαιώματά σας μετά την αγορά
Για τις ηλεκτρονικές αγορές, οι καταναλωτές έχουν δικαίωμα υπαναχώρησης εντός 14 ημερών από την παραλαβή του προϊόντος, χωρίς να χρειάζεται να αιτιολογήσουν την απόφασή τους, με ορισμένες εξαιρέσεις, όπως τα εξατομικευμένα προϊόντα. Στα φυσικά καταστήματα, η δυνατότητα αλλαγής ενός προϊόντος επειδή δεν ανταποκρίνεται στις προσωπικές προτιμήσεις του αγοραστή εξαρτάται από την πολιτική της επιχείρησης. Σε περίπτωση, όμως, ελαττώματος ή βλάβης, εξακολουθούν να ισχύουν τα νόμιμα δικαιώματα του καταναλωτή, ακόμη και για προϊόντα που αγοράστηκαν σε προσφορά.
12. Κρατήστε την απόδειξη και τα στοιχεία της προσφοράς
Φυλάξτε την απόδειξη αγοράς, το email επιβεβαίωσης της παραγγελίας και ένα στιγμιότυπο οθόνης (screenshot) της σελίδας του προϊόντος, στο οποίο να φαίνονται η τιμή και οι όροι της προσφοράς. Εάν προκύψει διαφωνία με την επιχείρηση, προτιμήστε η επικοινωνία σας να γίνεται γραπτώς, ώστε να υπάρχει σχετικό αποδεικτικό.
Έλεγχοι για παραπλανητικές εκπτώσεις – Πού υποβάλλονται οι καταγγελίες
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ προειδοποιεί ότι οι πλασματικές εκπτώσεις, η τεχνητή δημιουργία αίσθησης επείγοντος και οι προσυμπληρωμένες χρεώσεις αποτελούν πρακτικές που βρίσκονται στο επίκεντρο των ελέγχων της.
Οι καταναλωτές που εντοπίζουν παραπλανητικές προσφορές, αθέμιτες εμπορικές πρακτικές ή περιστατικά απάτης μπορούν να υποβάλουν επώνυμη ή ανώνυμη καταγγελία μέσω των ηλεκτρονικών πλατφορμών kataggelies.mindev.gov.gr και 1520.gr.
Με τη Black Friday να πλησιάζει, η σύγκριση τιμών, ο έλεγχος των όρων αγοράς και η προστασία των προσωπικών δεδομένων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για να αξιοποιήσουν οι καταναλωτές τις πραγματικές προσφορές χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις.
