Στο προσκήνιο της δικαστικής επικαιρότητας επανέρχεται η δολοφονία της Ελένης Τοπαλούδη, καθώς μία νέα διαδικαστική εξέλιξη οδηγεί την υπόθεση ξανά ενώπιον του Αρείου Πάγου. Σχεδόν οκτώ χρόνια μετά τον βιασμό και τη δολοφονία της 21χρονης φοιτήτριας στη Ρόδο, η υπεράσπιση του ενός από τους δύο καταδικασθέντες επιχειρεί να ανοίξει εκ νέου τη συζήτηση γύρω από την απόφαση με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση αναίρεσής του.
Η κρίσιμη συνεδρίαση έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026, στο ΣΤ΄ Ποινικό Τμήμα του ανώτατου δικαστηρίου. Ωστόσο, η νέα αυτή διαδικασία δεν συνιστά επανάληψη της δίκης ούτε σημαίνει ότι αμφισβητούνται αυτομάτως οι αμετάκλητες καταδίκες των δύο ανδρών.
Γιατί επιστρέφει η υπόθεση στον Άρειο Πάγο
Η νέα δικαστική κίνηση αφορά αποκλειστικά τον Έλληνα καταδικασθέντα και στρέφεται κατά της απόφασης 747/2024, με την οποία ο Άρειος Πάγος είχε απορρίψει τις αιτήσεις αναίρεσης και των δύο κατηγορουμένων.
Η συγκεκριμένη υπόθεση είχε απασχολήσει ξανά το ανώτατο δικαστήριο στις 21 Ιανουαρίου 2025, όταν πραγματοποιήθηκε η πρώτη συζήτηση της αίτησης επανεξέτασης, χωρίς να εκδοθεί απόφαση.
Σύμφωνα με τη «Δημοκρατική» της Ρόδου, η αίτηση εισάγεται πλέον για δεύτερη φορά προς συζήτηση, με διαφορετικό εισηγητή. Στη διαδικασία αναμένεται να παραστούν ο συνήγορος υπεράσπισης Χάρης Αμπράζης και ο δικηγόρος της οικογένειας της Ελένης Τοπαλούδη, κ. Ευάγγελος Γκιούγκης.
Η υπεράσπιση υποστηρίζει ότι στην προηγούμενη απόφαση του Αρείου Πάγου υπάρχουν νομικά σφάλματα και θεωρεί τη συγκεκριμένη προσφυγή το τελευταίο διαθέσιμο ένδικο βοήθημα στο πλαίσιο του εσωτερικού δικαίου.
Οι αμετάκλητες καταδίκες και οι ποινές που επιβλήθηκαν
Η δικαστική διαδρομή της υπόθεσης έχει ήδη οδηγήσει σε δύο ομόφωνες καταδικαστικές αποφάσεις.
Στις 20 Μαΐου 2022, το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Αθηνών επικύρωσε την ενοχή των δύο ανδρών για τον ομαδικό βιασμό και τη δολοφονία της 21χρονης, επιβάλλοντας στον καθένα:
- Ισόβια κάθειρξη για ανθρωποκτονία από πρόθεση.
- Επιπλέον 15 χρόνια κάθειρξης για τον ομαδικό βιασμό.
- Καμία αναγνώριση ελαφρυντικού.
Οι ίδιες ποινές είχαν επιβληθεί και πρωτοδίκως, στις 15 Μαΐου 2020.
Στη συνέχεια, οι αιτήσεις αναίρεσης συζητήθηκαν στις 19 Σεπτεμβρίου 2023. Η απόφαση 747/2024 κρίθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2024 και δημοσιεύθηκε στις 23 Μαΐου του ίδιου έτους, απορρίπτοντας τις προσφυγές των δύο καταδικασθέντων.
Με αυτόν τον τρόπο οι καταδίκες κατέστησαν αμετάκλητες.
Αριστεροχειρία, αποτυπώματα και τραύματα: Τα επιχειρήματα της υπεράσπισης
Στο επίκεντρο της νέας αίτησης βρίσκονται ισχυρισμοί που είχαν διατυπωθεί και κατά τις προηγούμενες δικαστικές διαδικασίες, με την υπεράσπιση να επιχειρεί να αμφισβητήσει την έκταση της συμμετοχής του εντολέα της στο έγκλημα.
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα αφορά το γεγονός ότι ο καταδικασθείς είναι αριστερόχειρας. Ο συνήγορός του υποστηρίζει ότι, σύμφωνα με τη δική του ερμηνεία των ιατροδικαστικών ευρημάτων, η κατεύθυνση των περισσότερων χτυπημάτων παραπέμπει σε δράστη που χρησιμοποιεί το δεξί χέρι.
Παράλληλα, επικαλείται τα αποτυπώματα που εντοπίστηκαν στο σίδερο σιδερώματος, το οποίο χρησιμοποιήθηκε κατά την επίθεση, υποστηρίζοντας ότι ανήκαν αποκλειστικά στον συγκατηγορούμενό του.
Σύμφωνα με την υπερασπιστική γραμμή, ο εντολέας του παραδέχεται ότι κατάφερε ένα ισχυρό χτύπημα, το οποίο περιγράφει ως «δυνατό κροσέ», αρνείται όμως ότι είχε την ίδια συμμετοχή με τον δεύτερο καταδικασθέντα στην υπόλοιπη επίθεση.
Αμφισβητεί επίσης ότι συμμετείχε ενεργά στη μεταφορά της βαριά τραυματισμένης Ελένης στη θάλασσα, επικαλούμενος μεταξύ άλλων το γεγονός ότι ίχνη αίματος εντοπίστηκαν στα παπούτσια του συγκατηγορουμένου του.
Τι είχε απαντήσει ο Άρειος Πάγος στους συγκεκριμένους ισχυρισμούς
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι αρκετά από τα επιχειρήματα αυτά έχουν ήδη αξιολογηθεί από το ανώτατο δικαστήριο.
Στην απόφαση 747/2024 γίνεται ειδική αναφορά στον ισχυρισμό περί αριστεροχειρίας, ο οποίος χαρακτηρίζεται υπερασπιστικό επιχείρημα που είχε αντιμετωπιστεί στο συνολικό σκεπτικό του Εφετείου.
Ο Άρειος Πάγος είχε επίσης κρίνει ότι, εφόσον είχε γίνει δεκτή η κοινή δράση των δύο κατηγορουμένων και ο κοινός ανθρωποκτόνος δόλος, δεν ήταν απαραίτητο να προσδιοριστεί ξεχωριστά κάθε χτύπημα που κατάφερε ο καθένας.
Σύμφωνα με τις παραδοχές της καταδικαστικής απόφασης, οι δύο άνδρες έριξαν από κοινού τη νεαρή γυναίκα στη θάλασσα ενώ εκείνη ήταν ακόμη ζωντανή, με τον θάνατό της να επέρχεται από πνιγμό.
Επομένως, οι ισχυρισμοί της υπεράσπισης αποτελούν θέσεις που έχουν ήδη τεθεί προς δικαστική αξιολόγηση και δεν συνιστούν νέες αποδεικτικές διαπιστώσεις.
Δημοσιεύματα και τεκμήριο αθωότητας στο επίκεντρο των ενστάσεων
Ένα ακόμη σημαντικό σκέλος της αίτησης αφορά τις συνθήκες διεξαγωγής της δίκης και το κατά πόσο διασφαλίστηκαν πλήρως τα δικαιώματα του κατηγορουμένου.
Η υπεράσπιση επικαλείται την ανάγνωση επικριτικών δημοσιευμάτων κατά τη διάρκεια της εφετειακής διαδικασίας, υποστηρίζοντας ότι η έντονη δημοσιότητα ενδέχεται να επηρέασε το τεκμήριο αθωότητας.
Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνονται αναφορές σε δημόσιες τοποθετήσεις αξιωματούχων και εκπροσώπων των Αρχών, τις οποίες η πλευρά του καταδικασθέντος θεωρεί ότι προεξοφλούσαν την ενοχή του πριν ολοκληρωθεί η δικαστική διαδικασία.
Επιπλέον, τίθενται ζητήματα σχετικά με την αξιολόγηση οπτικοακουστικού υλικού, τη σύνδεσή του με μαρτυρικές καταθέσεις και ορισμένα συμπεράσματα της ιατροδικαστικής πραγματογνωμοσύνης.
Η υπεράσπιση προβάλλει ακόμη ενστάσεις για διαδικαστικά ζητήματα, όπως οι ημερομηνίες και η επίδοση κλήσεων, αλλά και η παράσταση της πολιτικής αγωγής.
Τα κινητά τηλέφωνα και οι υπολογιστές της Ελένης
Στα επιχειρήματα που περιλαμβάνονται στην αίτηση συγκαταλέγεται και η αξιοποίηση ψηφιακών στοιχείων.
Ειδικότερα, η υπεράσπιση υποστηρίζει ότι δεν αξιοποιήθηκαν στον βαθμό που θα έπρεπε τα δεδομένα από ηλεκτρονικές συσκευές της Ελένης Τοπαλούδη.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει το εν λόγω ρεπορτάζ, γίνεται λόγος για τέσσερα κινητά τηλέφωνα και δύο ηλεκτρονικούς υπολογιστές, το περιεχόμενο των οποίων, κατά την πλευρά του καταδικασθέντος, θα έπρεπε να έχει εξεταστεί πληρέστερα.
Πρόκειται για ισχυρισμούς της υπεράσπισης και όχι για δικαστικά αποδεδειγμένες παραλείψεις.
Η εισαγγελική πρόταση και η θέση της οικογένειας
Κατά την προηγούμενη συζήτηση της αίτησης, τον Ιανουάριο του 2025, η αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ελένη Κοντακτσή είχε εισηγηθεί την απόρριψή της.
Η εισαγγελική θέση ήταν ότι η απόφαση του Εφετείου περιείχε επαρκή και εμπεριστατωμένη αιτιολογία και ότι τα αποδεικτικά στοιχεία είχαν αξιολογηθεί με τον απαιτούμενο τρόπο.
Ανάλογη ήταν η εισήγησή της και κατά την αρχική εξέταση των αναιρέσεων το 2023. Τότε, απαντώντας στους ισχυρισμούς περί επιρροής από τη δημοσιότητα, είχε επισημάνει χαρακτηριστικά ότι: «Οι δικαστές δεν επηρεάζονται από τα δημοσιεύματα».
Από την πλευρά της οικογένειας της Ελένης, ο δικηγόρος Ευάγγελος Γκιούγκης αντιτίθεται στην αίτηση, υποστηρίζοντας ότι τόσο η πρωτόδικη όσο και η εφετειακή διαδικασία διασφάλισαν τις εγγυήσεις μιας δίκαιης δίκης.
Η θέση της οικογένειας είναι ότι οι καταδικαστικές αποφάσεις στηρίζονται σε επαρκές αποδεικτικό υλικό και ότι οι ποινές που επιβλήθηκαν ανταποκρίνονται στα στοιχεία της υπόθεσης.
Τι ακριβώς θα κρίνει το δικαστήριο στις 17 Νοεμβρίου
Η επικείμενη συνεδρίαση δεν αφορά την εκ νέου εξέταση της ενοχής των δύο καταδικασθέντων. Το δικαστήριο καλείται να εξετάσει την αίτηση που στρέφεται κατά της προηγούμενης απόφασης του Αρείου Πάγου.
Αρχικά θα εξεταστεί εάν η αίτηση είναι παραδεκτή και, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, θα ακολουθήσει η εξέταση της βασιμότητάς της.
Στο επίκεντρο μπορεί να βρεθεί το εάν υπήρξε παράλειψη απάντησης σε συγκεκριμένο λόγο αναίρεσης ή άλλο νομικό σφάλμα στην προηγούμενη δικαστική κρίση.
Τα ενδεχόμενα είναι δύο:
- Απόρριψη της αίτησης: Η απόφαση 747/2024 παραμένει σε ισχύ και οι αμετάκλητες καταδίκες δεν επηρεάζονται.
- Αποδοχή της αίτησης: Το δικαστήριο θα πρέπει να προχωρήσει σε νέα κρίση για τα νομικά ζητήματα που θα προσδιορίσει, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτομάτως ακύρωση των καταδικών ή επανάληψη της δίκης.
- Δεν είναι δεδομένο ότι η απόφαση θα ανακοινωθεί την ίδια ημέρα.
Σχεδόν οκτώ χρόνια μετά τη δολοφονία που συγκλόνισε την ελληνική κοινωνία τον Νοέμβριο του 2018, η υπόθεση της Ελένης Τοπαλούδη επιστρέφει, επομένως, στον Άρειο Πάγο για μια νέα δικαστική αξιολόγηση, με τις καταδίκες των δύο ανδρών να παραμένουν μέχρι νεωτέρας αμετάκλητες.
