Η τροπική ασθένεια Chikungunya, γνωστή για τον έντονο και παρατεταμένο πόνο στις αρθρώσεις, μπορεί πλέον να μεταδοθεί από τα κουνούπια στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.
υψηλότερες θερμοκρασίες λόγω της κλιματικής κρίσης σημαίνουν ότι οι μολύνσεις είναι πιθανές για περισσότερους από έξι μήνες το χρόνο στην Ισπανία, την Ελλάδα και άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης, ενώ για τη νοτιοανατολική Αγγλία η περίοδος μετάδοσης φτάνει τους δύο μήνες.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η συνεχιζόμενη υπερθέρμανση του πλανήτη θα επιτρέψει στην ασθένεια να επεκταθεί περαιτέρω προς τα βόρεια.
Η μελέτη για τον ιό Chikungunya και το κουνούπι τίγρης
Η ανάλυση, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Royal Society Interface, αξιολόγησε για πρώτη φορά πλήρως την επίδραση της θερμοκρασίας στον χρόνο επώασης του ιού στο ασιατικό κουνούπι τίγρης (Aedes albopictus), το οποίο έχει εισβάλει στην Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες.
Κύρια ευρήματα:
-
Η ελάχιστη θερμοκρασία για μετάδοση μειώθηκε κατά 2,5°C σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις, αυξάνοντας τον αριθμό περιοχών και τη διάρκεια εμφάνισης κρουσμάτων.
-
Στη Νότια Ευρώπη (Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία, Ελλάδα) οι μολύνσεις μπορεί να εμφανιστούν πάνω από έξι μήνες τον χρόνο.
-
Σε χώρες όπως Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία και Ελβετία, η μετάδοση είναι πιθανή τρείς έως πέντε μήνες τον χρόνο.
Ο ιός μεταδίδεται όταν ένα κουνούπι τσιμπήσει μολυσμένο άτομο και, μετά από περίοδο επώασης, μολύνει τα επόμενα άτομα.
Η σημασία της κλιματικής αλλαγής
Ο Σαντίπ Τεγκάρ του UKCEH υπογραμμίζει ότι ο ρυθμός υπερθέρμανσης στην Ευρώπη είναι διπλάσιος του παγκόσμιου, καθιστώντας την επέκταση του ιού προς τα βόρεια θέμα χρόνου.
Ο Δρ. Steven White, επίσης στο UKCEH, επισημαίνει ότι πριν από 20 χρόνια, η παρουσία Chikungunya στην Ευρώπη φαινόταν αδιανόητη, αλλά πλέον η ασθένεια επεκτείνεται χάρη στο κουνούπι τίγρης και τις αυξανόμενες θερμοκρασίες.
Κρούσματα και προληπτικά μέτρα
Μεγάλες επιδημίες έχουν καταγραφεί στη Γαλλία και την Ιταλία το 2025, ενώ μικρότερες εμφανίστηκαν σε πάνω από 10 ευρωπαϊκές χώρες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, δεν έχουν αναφερθεί ακόμη τοπικές μεταδόσεις, αλλά καταγράφηκαν 73 κρούσματα από ταξιδιώτες τους πρώτους έξι μήνες του 2025, σχεδόν τριπλάσια από την ίδια περίοδο του 2024.
Για προφύλαξη:
-
Απομάκρυνση στασιμότητας νερού όπου αναπαράγονται κουνούπια
-
Χρήση μακρυμάνικων, ανοιχτόχρωμων ρούχων
-
Εφαρμογή εντομοαπωθητικών
-
Δημιουργία συστημάτων επιτήρησης από τις υγειονομικές αρχές
Καθώς οι νότιες περιοχές της Ευρώπης θερμαίνονται, οι επιδημίες Chikungunya αναμένεται να ενισχυθούν και να διαρκέσουν περισσότερο. Η νέα μελέτη παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες για τις περιοχές υψηλού κινδύνου και τους μήνες πιθανής μετάδοσης, ώστε οι τοπικές αρχές να σχεδιάσουν στοχευμένα μέτρα πρόληψης.
