Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών ακύρωσε το μεγαλύτερο μέρος των εκτεταμένων δασμών που είχε επιβάλει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Ειδικότερα, με απόφαση που εκδόθηκε σήμερα, από μια πλειοψηφία έξι δικαστών έναντι τριών, κρίθηκε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν μπορεί να θεμελιώσει την επιβολή των συγκεκριμένων δασμών επικαλούμενος οικονομική κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Η απόφαση αφορά τους δασμούς που ο Ντόναλντ Τραμπ είχε παρουσιάσει ως «αμοιβαίους», όχι όμως εκείνους που ισχύουν για συγκεκριμένους κλάδους, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία ή ο χάλυβας και το αλουμίνιο.
Όπως αναφέρει η ΕΡΤ, η ετυμηγορία συνιστά παράλληλα μια σημαντική πολιτική ήττα για τον πρόεδρο, αλλά και μια σπάνια θεσμική αντίσταση από ένα δικαστήριο με κατά πλειοψηφία συντηρητική σύνθεση.
Οι δικαστές έκριναν ότι ο πρόεδρος δεν είχε την απαραίτητη εξουσιοδότηση, βάσει του νόμου του 1977 για τις έκτακτες οικονομικές εξουσίες, προκειμένου να επιβάλει τόσο εκτεταμένους εισαγωγικούς δασμούς σε προϊόντα που προέρχονται από σχεδόν όλους τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.
Η αντίδραση Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε «ντροπή» την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, κατά τη διάρκεια πρωινού που παρέθεσε στον Λευκό Οίκο με κυβερνήτες, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν τις δηλώσεις του.
Κατά μία από τις ίδιες πηγές, ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος ανέφερε στους παριστάμενους ότι διαθέτει εναλλακτικό σχέδιο. Το πρωινό με τους κυβερνήτες ολοκληρώθηκε, όπως μετέφερε άτομο που είναι ενήμερο για το θέμα.
Στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ είχαν προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο αρνητικής απόφασης, διαβεβαιώνοντας τον πρόεδρο ότι, ακόμη και αν το δικαστήριο ακύρωνε τους δασμούς, θα υπήρχαν άλλοι τρόποι εφαρμογής τους. Ο πρόεδρος είχε εκφράσει έντονα παράπονα σε ιδιωτικές συνομιλίες τις τελευταίες εβδομάδες, υποστηρίζοντας ότι το Ανώτατο Δικαστήριο καθυστερούσε υπερβολικά να αποφανθεί, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις τοποθετήσεις του.
Η απόφαση εκτιμάται ότι θα έχει ευρύτερες επιπτώσεις, επηρεάζοντας το παγκόσμιο εμπόριο, τις επιχειρήσεις, τους καταναλωτές και τον πληθωρισμό, αλλά και άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα των Αμερικανών. Το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα υψηλό, καθώς οι συγκεκριμένοι δασμοί αφορούν εμπορικές ροές αξίας τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Οι δασμοί που επηρεάζονται
Η απόφαση αφορά τους δασμούς που επέβαλε ο Τραμπ σε ευρεία κλίμακα, καλύπτοντας το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου.
Το σκεπτικό εστιάζει στην επίκληση από τον πρόεδρο του νόμου του 1977, του International Emergency Economic Powers Act (IEEPA), ο οποίος του επιτρέπει να «ρυθμίζει» το εμπόριο σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης. Ο Τραμπ επικαλέστηκε τον νόμο αυτό τον Φεβρουάριο του 2025 για να επιβάλει δασμούς σε προϊόντα από την Κίνα, το Μεξικό και τον Καναδά, υποστηρίζοντας ότι η διακίνηση ναρκωτικών από τις χώρες αυτές συνιστούσε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Τον Απρίλιο τον χρησιμοποίησε εκ νέου, επιβάλλοντας δασμούς από 10% έως 50% σε προϊόντα σχεδόν από όλες τις χώρες, δηλώνοντας ότι το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ - όπου οι εισαγωγές υπερβαίνουν τις εξαγωγές - αποτελούσε «έκτακτη και ασυνήθιστη απειλή».
Οι δασμοί που δεν επηρεάστηκαν
Δεν επηρεάζονται οι δασμοί που αφορούν συγκεκριμένους τομείς, όπως ο χάλυβας, το αλουμίνιο, η ξυλεία και η αυτοκινητοβιομηχανία, οι οποίοι επιβλήθηκαν βάσει του άρθρου 232 του νόμου περί επέκτασης του εμπορίου του 1962, με επίκληση λόγων εθνικής ασφάλειας.
