Νέα διάσταση παίρνει η διαμάχη για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, καθώς το Βρετανικό Μουσείο προχωρά στον δανεισμό δύο θραυσμάτων που προέρχονται από τον γλυπτό διάκοσμο του Παρθενώνα σε μουσείο της Γερμανίας.
Τα δύο θραύσματα πρόκειται να παρουσιαστούν στο Μουσείο Αρχαίας Γλυπτικής της Φρανκφούρτης, στο πλαίσιο έκθεσης που θα πραγματοποιηθεί από τις 18 Νοεμβρίου 2026 έως τις 25 Ιουλίου 2027.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ από το protothema.gr, η έκθεση επιχειρεί, με τη χρήση σύγχρονων τεχνολογιών και πολυετούς έρευνας, να παρουσιάσει στους επισκέπτες μια όσο το δυνατόν πληρέστερη εικόνα του ανατολικού αετώματος του Παρθενώνα.
Η έκθεση στη Φρανκφούρτη και η ανακατασκευή του Παρθενώνα
Στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκονται τα αποτελέσματα πολυετούς ερευνητικής προσπάθειας της ομάδας του Vinzenz Brinkmann, επικεφαλής του Τμήματος Αρχαιοτήτων του Liebieghaus.
Μέσα από σύγχρονες μεθόδους έρευνας και ψηφιακής αναπαράστασης, οι επιστήμονες έχουν επιχειρήσει να ταυτοποιήσουν πολυάριθμα θραύσματα και να τα συνδέσουν με τις μορφές στις οποίες ανήκαν.
Στόχος είναι οι επισκέπτες να παρακολουθήσουν βήμα προς βήμα τη διαδικασία ανακατασκευής του ανατολικού αετώματος, ενώ η παρουσίαση θα ολοκληρώνεται με ειδικά σχεδιασμένη κινούμενη εικόνα, μέσα από την οποία οι μορφές του αετώματος θα «ζωντανεύουν».
Για την έκθεση έχουν εξασφαλιστεί σημαντικοί δανεισμοί από διεθνείς συλλογές. Ανάμεσα στα αντικείμενα που θα παρουσιαστούν βρίσκονται και δύο θραύσματα από τα Γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο.
Η Ελλάδα απέρριψε τον δανεισμό από το Μουσείο της Ακρόπολης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι οι διοργανωτές της έκθεσης είχαν απευθυνθεί και στην ελληνική πλευρά, ζητώντας τη συμμετοχή εκθεμάτων από το Μουσείο Ακρόπολης.
Το σχετικό αίτημα, ωστόσο, δεν έγινε αποδεκτό.
Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο γνωμοδότησε αρνητικά, έχοντας ενημερωθεί για τη συμμετοχή θραυσμάτων από τα Γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο.
Η ελληνική θέση παραμένει ότι η επανένωση των Γλυπτών πρέπει να γίνει στην Αθήνα και στον φυσικό τους χώρο, χωρίς να δημιουργούνται προϋποθέσεις που θα μπορούσαν να εκληφθούν ως αναγνώριση βρετανικής κυριότητας.
Η «λύση του δανεισμού» που απορρίπτει η Αθήνα
Η νέα κίνηση του Βρετανικού Μουσείου αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς τα τελευταία χρόνια ο δανεισμός των Γλυπτών έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο της συζήτησης.
Η ελληνική πλευρά έχει καταστήσει σαφές ότι δεν αποδέχεται συμφωνία δανεισμού, καθώς μια τέτοια λύση θα μπορούσε να συνδεθεί με έμμεση αναγνώριση ότι η κυριότητα των Γλυπτών ανήκει στο Βρετανικό Μουσείο.
Από την άλλη πλευρά, το Βρετανικό Μουσείο έχει υποστηρίξει κατά καιρούς ότι ένας συμβιβασμός μέσω δανεισμού θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των δύο πλευρών.
Η αλλαγή στάσης του Άντι Μπέρναμ
Στο ζήτημα έχει εμπλακεί και η βρετανική κυβέρνηση, καθώς ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ εμφανίζεται πλέον πιο συγκρατημένος σε σχέση με παλαιότερες τοποθετήσεις του.
Ο ίδιος είχε στο παρελθόν εκφράσει θετική άποψη για την επιστροφή των Γλυπτών, ενώ είχε ταχθεί ακόμη και υπέρ αλλαγών στο βρετανικό θεσμικό πλαίσιο που δυσκολεύει την οριστική επιστροφή τους.
Σε πρόσφατη τοποθέτησή του στους Financial Times, ωστόσο, παρέπεμψε την ευθύνη στο ίδιο το Βρετανικό Μουσείο, σημειώνοντας ότι εκεί λαμβάνονται οι σχετικές αποφάσεις, ενώ παράλληλα τάχθηκε υπέρ της αξιοποίησης της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας.
Η Ταπισερί της Μπαγιέ ως «μοντέλο» για τα Γλυπτά
Την ίδια ώρα, ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν, έχει αναφερθεί στον προσωρινό δανεισμό της περίφημης Ταπισερί της Μπαγιέ από τη Γαλλία ως πιθανό παράδειγμα για το πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η υπόθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα.
Η Ταπισερί, μήκους περίπου 70 μέτρων, πρόκειται να παρουσιαστεί στο Βρετανικό Μουσείο από τον Σεπτέμβριο.
Ο Κάλιναν έχει υποστηρίξει ότι η συμφωνία για τον δανεισμό της μπορεί να αποτελέσει μια «ελπίδα» για την επίτευξη προόδου και στο ζήτημα των Γλυπτών.
Ωστόσο, η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι οι δύο περιπτώσεις δεν είναι συγκρίσιμες.
Η Ταπισερί της Μπαγιέ δεν αποτελεί αντικείμενο διεκδίκησης κυριότητας από τη Γαλλία με τον τρόπο που συμβαίνει στην περίπτωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Πρόκειται για διαφορετική ιστορική και νομική περίπτωση και, ως εκ τούτου, ο προσωρινός δανεισμός της δεν μπορεί να λειτουργήσει αυτομάτως ως πρότυπο για την υπόθεση της Ακρόπολης.
Γιατί ο δανεισμός δεν αποτελεί λύση για την Ελλάδα
Για την Αθήνα, το ζήτημα δεν αφορά απλώς την προσωρινή παρουσία των Γλυπτών στην Ελλάδα.
Το βασικό πρόβλημα είναι η κυριότητα και η οριστική επανένωση των γλυπτών του Παρθενώνα.
Μια συμφωνία δανεισμού θα σήμαινε ότι τα Γλυπτά θα επέστρεφαν στην Ελλάδα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ενώ το Βρετανικό Μουσείο θα διατηρούσε τη θέση του ως ιδιοκτήτης.
Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο η ελληνική πλευρά έχει επανειλημμένα απορρίψει τη συγκεκριμένη προσέγγιση.
Την ίδια ώρα, η προγραμματισμένη ανακαίνιση του Βρετανικού Μουσείου δημιουργεί ένα ακόμη δεδομένο στη συζήτηση, καθώς η μετακίνηση σημαντικών συλλογών αποτελεί αναπόφευκτο μέρος των εργασιών.
Η Αθήνα, πάντως, επιμένει στη θέση της: τα Γλυπτά του Παρθενώνα δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως αντικείμενα ενός απλού διακρατικού δανεισμού, αλλά ως τμήματα ενός ενιαίου μνημείου που πρέπει να επανενωθεί.
Πηγή: protothema.gr
