Η οργή για το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία εντείνεται, με περισσότερους από 1.000 διαδηλωτές να συγκεντρώνονται στη Μαδρίτη, έξω από το υπουργείο Μεταφορών, ζητώντας την απόδοση ευθυνών για τον θάνατο τουλάχιστον 68 ανθρώπων. Η κινητοποίηση πραγματοποιήθηκε μετά τη σύγκρουση δύο τρένων υψηλής ταχύτητας κοντά στην Ούρντα, στην επαρχία του Τολέδο.
Στη διαμαρτυρία συμμετείχαν ακροδεξιές ομάδες, μεταξύ των οποίων η Falange, καθώς και οργανώσεις που πρόσκεινται στο κόμμα VOX, όπως η Revuelta. Κεντρικό αίτημα των συγκεντρωμένων ήταν η παραίτηση του υπουργού Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε.
Η κινητοποίηση σημαδεύτηκε από επεισόδια, καθώς διαδηλωτές πέταξαν φωτοβολίδες, κροτίδες και μπουκάλια προς τις αστυνομικές δυνάμεις. Η αστυνομία απάντησε με γκλομπ και σπρέι πιπεριού, επιχειρώντας να διαλύσει το πλήθος στους γύρω δρόμους και στη λεωφόρο.
Τα ηχητικά ντοκουμέντα και τα ερωτήματα για τη σύγκρουση
Η δημοσιοποίηση ηχητικών καταγραφών από την επικοινωνία των μηχανοδηγών με το κέντρο ελέγχου έχει εντείνει τη δημόσια συζήτηση για τις συνθήκες του δυστυχήματος. Σύμφωνα με δημοσίευμα της El País, ο μηχανοδηγός του τρένου Iryo είχε ενημερώσει ότι το τρένο παρέμενε ακινητοποιημένο, χωρίς να μπορεί να ξεκινήσει, περίπου πέντε λεπτά πριν από τη σύγκρουση.
Όπως αναφέρεται στα δημοσιεύματα, η κρίσιμη αλληλουχία των γεγονότων ξεκίνησε στις 8:36 το πρωί, όταν δόθηκε εντολή στο τρένο AVE να συνεχίσει την πορεία του. Στις 8:48, ο μηχανοδηγός του Iryo φέρεται να ενημέρωσε ότι το τρένο παρέμενε σταματημένο, ενώ η σύγκρουση σημειώθηκε περίπου στις 8:53-8:54.
Στα ηχητικά, ο ελεγκτής ακούγεται να δίνει εντολή συνέχισης της πορείας με κανονική ταχύτητα. Τα δημοσιεύματα θέτουν το ερώτημα γιατί δεν δόθηκε εντολή ακινητοποίησης του AVE, ώστε να αποτραπεί η σύγκρουση.
Ο υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, χαρακτήρισε «ανεξήγητο» το γεγονός ότι το κέντρο ελέγχου επέτρεψε στο AVE να συνεχίσει την πορεία του, ενώ το Iryo παρέμενε ακινητοποιημένο. Ωστόσο, η αρμόδια Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή για την Τεχνική Διερεύνηση Ατυχημάτων (AITAT) υπογραμμίζει ότι είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τα αίτια της τραγωδίας.
Βλάβη στο σύστημα ελέγχου πριν από το δυστύχημα
Σύμφωνα με την προκαταρκτική ενημέρωση του υπουργείου, περίπου στις 8:30 το πρωί έξι τρένα ακινητοποιήθηκαν εξαιτίας προβλήματος στο σύστημα ελέγχου LZB, το οποίο παρακολουθεί την ταχύτητα των συρμών. Μετά τη βλάβη, το κέντρο ελέγχου της Adif ανέλαβε τη διαχείριση της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας στην περιοχή.
Σε άλλη ηχητική καταγραφή, ο μηχανοδηγός του Iryo φέρεται να αναφέρει ότι δεν μπορεί να ξεκινήσει λόγω του προβλήματος στο σύστημα LZB. Τα στοιχεία αυτά βρίσκονται στο επίκεντρο της διερεύνησης, καθώς εξετάζεται εάν υπήρξαν λάθη στη διαχείριση της κυκλοφορίας ή παραβίαση των προβλεπόμενων διαδικασιών ασφαλείας.
Στο τρένο AVE επέβαιναν σχεδόν 400 άνθρωποι, ενώ το Iryo μετέφερε άλλους 146 επιβάτες. Η σύγκρουση σημειώθηκε στη γραμμή Μαδρίτης-Ανδαλουσίας, κοντά στην Ούρντα, με τον μέχρι στιγμής απολογισμό να ανέρχεται σε τουλάχιστον 68 νεκρούς.
Παραιτήσεις ζητούν συνδικάτα και αντιπολίτευση
Την παραίτηση του υπουργού Μεταφορών ζητά και το συνδικάτο δημοσίων υπαλλήλων CSIF, κατηγορώντας τον ότι επιχειρεί να μεταθέσει την ευθύνη σε έναν εργαζόμενο, αντί να αναλάβει την πολιτική ευθύνη για τα γεγονότα.
Το συνδικάτο υποστηρίζει ότι η αρχική βλάβη του συστήματος ελέγχου πρέπει να εξεταστεί σε συνδυασμό με τις επενδύσεις στη συντήρηση του σιδηροδρομικού δικτύου και την επάρκεια των πρωτοκόλλων ασφαλείας. Ζητά, επίσης, ενίσχυση των σχετικών υποδομών και αναθεώρηση των διαδικασιών που εφαρμόζονται σε αντίστοιχες περιπτώσεις.
Η τραγωδία προκαλεί πολιτικές αντιδράσεις, καθώς σημειώνεται σε προεκλογική περίοδο. Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι «δύο ατυχήματα υψηλής ταχύτητας σε λιγότερο από έναν χρόνο είναι απαράδεκτα», ενώ ο επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊχόο, υπογράμμισε ότι οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν την πραγματική κατάσταση των σιδηροδρομικών υποδομών.
Από τον τόπο του δυστυχήματος, ο Σάντσεθ διαβεβαίωσε ότι η έρευνα θα συνεχιστεί μέχρι τέλους και πως, εφόσον διαπιστωθεί αμέλεια, αυτή θα αποκαλυφθεί.
Τριήμερο εθνικό πένθος στην Ισπανία
Η χώρα βρίσκεται σε τριήμερο εθνικό πένθος, από τα μεσάνυχτα της Πέμπτης 29 Οκτωβρίου έως τα μεσάνυχτα του Σαββάτου 31 Οκτωβρίου. Κατά τη διάρκειά του, οι εθνικές σημαίες κυματίζουν μεσίστιες στα δημόσια κτίρια και στα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού.
Το δυστύχημα συγκαταλέγεται στα πλέον πολύνεκρα σιδηροδρομικά συμβάντα των τελευταίων ετών στην Ευρώπη και έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία για την ασφάλεια των μεταφορών. Παράλληλα, τα ηχητικά ντοκουμέντα και οι καταγγελίες έχουν ενισχύσει την πίεση προς την κυβέρνηση για σαφείς απαντήσεις.
Το βασικό ερώτημα που καλείται πλέον να απαντήσει η έρευνα είναι εάν η τραγωδία οφείλεται σε ανθρώπινο λάθος, σε αστοχία του συστήματος ή σε συνδυασμό παραγόντων. Μέχρι να ολοκληρωθεί η τεχνική διερεύνηση, οι ευθύνες παραμένουν υπό εξέταση.
