Στους 2.571 ανέρχεται πλέον ο αριθμός των νεκρών από τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ιράν, σύμφωνα με ανακοίνωση της οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA, που εδρεύει στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως γνωστοποίησε η οργάνωση, μέχρι στιγμής έχουν επιβεβαιωθεί οι θάνατοι 2.403 διαδηλωτών, 147 προσώπων που συνδέονται με την κυβέρνηση, 12 ανηλίκων κάτω των 18 ετών, καθώς και εννέα πολιτών που δεν συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις.
Την Τρίτη, Ιρανός αξιωματούχος έκανε λόγο για περίπου 2.000 νεκρούς, στην πρώτη επίσημη αναφορά συνολικού απολογισμού από τις αρχές, έπειτα από περισσότερες από δύο εβδομάδες εκτεταμένων διαμαρτυριών σε ολόκληρη τη χώρα.
Διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα και πλήρης καταστολή
Σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες, οι κινητοποιήσεις έχουν εξαπλωθεί σε περίπου 180 πόλεις και κωμοπόλεις, καλύπτοντας και τις 31 επαρχίες του Ιράν. Αρχικά ξέσπασαν λόγω της κατάρρευσης του εθνικού νομίσματος και της εκτόξευσης του κόστους ζωής, ωστόσο σύντομα έλαβαν χαρακτήρα ευθείας πολιτικής αμφισβήτησης του καθεστώτος.
Αναλυτές εκτιμούν ότι πρόκειται για μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις που έχει αντιμετωπίσει η Ισλαμική Δημοκρατία από την Επανάσταση του 1979.
Η κατάσταση κλιμακώθηκε δραματικά την περασμένη Πέμπτη, όταν οι ιρανικές αρχές απάντησαν στις διαδηλώσεις με θανατηφόρα βία, ενώ ακολούθησε σχεδόν πλήρης διακοπή του διαδικτύου και των τηλεπικοινωνιών, γεγονός που δυσχεραίνει την ανεξάρτητη επιβεβαίωση των εξελίξεων.
Την ίδια στιγμή, η νορβηγική οργάνωση Iran Human Rights κάνει λόγο για τουλάχιστον 734 νεκρούς διαδηλωτές, βάσει των δικών της στοιχείων.
Εκτέλεση διαδηλωτή και σκληρές προειδοποιήσεις Τραμπ
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επικείμενη εκτέλεση του 26χρονου Ιρανού διαδηλωτή Ερφάν Σολτανί, ο οποίος αναμένεται να απαγχονιστεί σήμερα για τη συμμετοχή του στις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις.
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε δημόσια τους Ιρανούς πολίτες να συνεχίσουν τις διαδηλώσεις, δηλώνοντας ότι «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν», προκαλώντας έντονη διπλωματική αντίδραση από την Τεχεράνη.
Σε συνέντευξή του στο CBS, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε: «Θα λάβουμε πολύ σκληρά μέτρα. Αν κάνουν κάτι τέτοιο, θα λάβουμε πολύ σκληρά μέτρα».
Ερωτηθείς να διευκρινίσει, ο Τραμπ αναφέρθηκε στην επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και στη δολοφονία του πρώην ηγέτη του Ισλαμικού Κράτους, Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι, το 2019.
Σε άλλο σημείο της συνέντευξης δήλωσε: «Δεν θέλουμε να δούμε να συμβαίνει αυτό που συμβαίνει στο Ιράν. Και, ξέρετε, αν θέλουν να κάνουν διαδηλώσεις, αυτό είναι ένα πράγμα. Όταν αρχίζουν να σκοτώνουν χιλιάδες ανθρώπους. Και τώρα μου λέτε για απαγχονισμούς. Θα δούμε πώς θα τους βγει αυτό. Δεν θα τους βγει σε καλό».
Καταγγελίες για εσπευσμένη και αδιαφανή διαδικασία
Σύμφωνα με τη νορβηγική οργάνωση Hengaw, ο Ερφάν Σολτανί, από την πόλη Φαρντίς, δυτικά της Τεχεράνης, συνελήφθη σε σχέση με διαδηλώσεις στην πόλη Καράτζ και πρόκειται να εκτελεστεί εντός της ημέρας.
Η οργάνωση καταγγέλλει ότι η οικογένειά του ενημερώθηκε για την ποινή θανάτου, αλλά «κρατήθηκε σκόπιμα στο σκοτάδι» σχετικά με τη δικαστική διαδικασία, προσθέτοντας ότι «η εσπευσμένη και μη διαφανής διαχείριση της υπόθεσης εντείνει τις ανησυχίες ότι η θανατική ποινή χρησιμοποιείται ως εργαλείο καταστολής των διαμαρτυριών».
Σύμφωνα με ΜΚΟ, ο Σολτανί είχε μόλις 10 λεπτά για να αποχαιρετήσει την οικογένειά του, με τις αρχές ασφαλείας να τους ενημερώνουν ότι επρόκειτο για τον τελευταίο αποχαιρετισμό.
Κατά την Iran Human Rights (IHR), στον Σολτανί δεν επετράπη πρόσβαση σε δικηγόρο ή κανονική δίκη, ενώ: «ακόμα και στενός συγγενής που είναι δικηγόρος όταν προσπάθησε να αναλάβει την υπόθεση εμποδίστηκε και απειλήθηκε από πράκτορες ασφαλείας. Του είπαν: “Δεν υπάρχει φάκελος για εξέταση. Ανακοινώσαμε ότι όποιος συλληφθεί στις διαδηλώσεις θα εκτελεστεί”».
Παράλληλα, σύμφωνα με το Iranwire, η οικογένεια του Σολτανί φέρεται να έχει απειληθεί με σύλληψη σε περίπτωση που μιλήσει δημόσια ή επικοινωνήσει με τα μέσα ενημέρωσης.
Διπλωματική ένταση και διεθνείς διεργασίες
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ κάλεσε τους Ιρανούς να «συνεχίσουν να διαδηλώνουν», προειδοποιώντας ότι οι «δολοφόνοι και κακοποιητές θα πληρώσουν μεγάλο τίμημα», χωρίς να διευκρινίζει τη φύση της υποσχόμενης βοήθειας.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ κάλεσαν τους πολίτες τους να «εγκαταλείψουν άμεσα το Ιράν», κατά προτίμηση μέσω Τουρκίας ή Αρμενίας, ενώ ο Τζέι Ντι Βανς συγκάλεσε συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας με τη συμμετοχή του Τραμπ.
Στο παρασκήνιο, σύμφωνα με πληροφορίες, ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για τη Μέση Ανατολή Steve Witkoff είχε μυστική συνάντηση με τον εξόριστο πρώην διάδοχο του ιρανικού θρόνου Reza Pahlavi.
Την ίδια ώρα, η ιρανική διπλωματία εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά του Αμερικανού προέδρου. Με επιστολή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ο μόνιμος αντιπρόσωπος του Ιράν Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί κατηγόρησε τον Τραμπ για «ανοιχτή ενθάρρυνση πολιτικής αποσταθεροποίησης», «υποκίνηση της βίας» και «ευθεία απειλή κατά της εθνικής κυριαρχίας και ασφάλειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας».
Σύμφωνα με την Τεχεράνη, «οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ισραηλινό καθεστώς φέρουν άμεση και αναντίρρητη νομική ευθύνη για την απώλεια ζωών αθώων πολιτών, ιδιαίτερα νέων».
