Παρά τις ονομαστικές αυξήσεις που καταγράφονται σε μισθούς και συντάξεις, η πραγματική αγοραστική δύναμη των πολιτών συνεχίζει να υποχωρεί. Οι αποδοχές δεν συμβαδίζουν με το πραγματικό κόστος διαβίωσης, με αποτέλεσμα τα νοικοκυριά να αντιμετωπίζουν ένα μόνιμο οικονομικό έλλειμμα.
Ακόμη και ο επίσημα καταγεγραμμένος πληθωρισμός αποδεικνύεται υψηλότερος από τις αυξήσεις εισοδήματος, επιβαρύνοντας ουσιαστικά το διαθέσιμο εισόδημα, ιδιαίτερα για τα χαμηλά και μεσαία στρώματα.
Ο «αόρατος» πληθωρισμός της καθημερινότητας
Ένα από τα βασικά προβλήματα που αναδεικνύονται είναι ότι ο επίσημος δείκτης πληθωρισμού δεν αποτυπώνει πλήρως την καθημερινή ακρίβεια που βιώνει ο καταναλωτής. Οι τιμές στην αγορά αυξάνονται με ρυθμούς που συχνά υπερβαίνουν τα στατιστικά μεγέθη.
Ως αποτέλεσμα, η πραγματική επιβάρυνση των νοικοκυριών είναι μεγαλύτερη από αυτήν που εμφανίζεται στους δείκτες, δημιουργώντας απόκλιση μεταξύ αριθμών και πραγματικότητας.
Τα ανελαστικά αγαθά οδηγούν την ακρίβεια
Ακόμη και εντός του επίσημου πληθωρισμού, τη μεγαλύτερη άνοδο εμφανίζουν τα ανελαστικά αγαθά, δηλαδή όσα είναι απολύτως απαραίτητα για την καθημερινή διαβίωση.
Βασικοί μοχλοί ακρίβειας:
-
Ενοίκια
-
Νωπά τρόφιμα
-
Ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο
Οι αυξήσεις σε αυτές τις κατηγορίες πλήττουν δυσανάλογα τα χαμηλότερα εισοδήματα, τα οποία δεν διαθέτουν κανένα περιθώριο προσαρμογής.
Έως και 40% μεγαλύτερη επιβάρυνση για ενοικιαστές
Ιδιαίτερα επιβαρυμένα είναι τα νοικοκυριά που δεν διαθέτουν ιδιόκτητη κατοικία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το συνολικό κόστος διαβίωσης μπορεί να είναι έως και 40% υψηλότερο σε σύγκριση με όσους ιδιοκατοικούν.
Ο συνδυασμός αυξημένων ενοικίων, τροφίμων και ενέργειας εντείνει τις κοινωνικές ανισότητες και αυξάνει τον κίνδυνο φτωχοποίησης.
Πληθωρισμός 2025: Τα στοιχεία της Eurobank
Σύμφωνα με ανάλυση της Eurobank, ο πληθωρισμός το 2025 παρέμεινε επίμονος, κυρίως λόγω αυξήσεων:
-
στις υπηρεσίες,
-
στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα,
-
και στην ενέργεια.
Ο μέσος ετήσιος Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή διαμορφώθηκε στο 2,9%, ελαφρώς χαμηλότερα από το 2024. Στην Ευρωζώνη, ο αντίστοιχος δείκτης υποχώρησε στο 2,1%, πλησιάζοντας τον στόχο της ΕΚΤ.
Πενταετής σωρευτική άνοδος τιμών σχεδόν 20%
Σε βάθος πενταετίας (2020–2025), ο συνολικός πληθωρισμός αυξήθηκε σχεδόν κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες, αποτυπώνοντας τη συσσωρευμένη πίεση στις τιμές.
Η εξέλιξη αυτή έχει διαβρώσει το πραγματικό εισόδημα των πολιτών, ακόμη και σε περιόδους ονομαστικών αυξήσεων.
Οι κατηγορίες με τις μεγαλύτερες αυξήσεις
Ιδιαίτερα έντονες ανατιμήσεις καταγράφηκαν στις εξής κατηγορίες:
-
Μη επεξεργασμένα τρόφιμα: άνω του 40%
-
Ηλεκτρική ενέργεια & φυσικό αέριο: περίπου 40%
-
Ταξίδια και διαμονή: σχεδόν 30%
-
Καταναλωτικά αγαθά: πάνω από 20%
Το 2025 σημειώθηκε επιτάχυνση στις υπηρεσίες, τρόφιμα και ενέργεια, ενώ αποκλιμάκωση καταγράφηκε κυρίως σε επεξεργασμένα τρόφιμα και καύσιμα
