Σημαντική υποχώρηση των ανατιμήσεων και εντυπωσιακή αύξηση των μειώσεων τιμών σε βασικές κατηγορίες προϊόντων καταγράφεται μετά την εφαρμογή της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) για τον έλεγχο της αθέμιτης κερδοφορίας, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία της Αρχής Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή.
Η αξιολόγηση αφορά 63 βασικές κατηγορίες προϊόντων που υπάγονται στο νέο πλαίσιο ελέγχου και αποτυπώνει, σύμφωνα με την Αρχή, ουσιαστική μεταβολή στην τιμολογιακή πολιτική των επιχειρήσεων.
Κατακόρυφη μείωση των ανατιμήσεων
Τα στοιχεία δείχνουν ότι κατά την περίοδο Οκτωβρίου 2025 – Μαρτίου 2026, πριν από την εφαρμογή του μέτρου, καταγράφονταν κατά μέσο όρο 881 αυξήσεις τιμών τον μήνα.
Μετά την έναρξη ισχύος της ΠΝΠ, κατά το διάστημα Απριλίου – Μαΐου 2026, ο αριθμός αυτός περιορίστηκε σε μόλις 17,5 ανατιμήσεις μηνιαίως, καταγράφοντας μείωση που ξεπερνά τις 50 φορές.
Εκτόξευση των μειώσεων τιμών
Την ίδια στιγμή, οι υποτιμήσεις προϊόντων αυξήθηκαν θεαματικά.
Πριν από την εφαρμογή του μέτρου σημειώνονταν κατά μέσο όρο 27 μειώσεις τιμών τον μήνα, ενώ το τελευταίο δίμηνο ο αριθμός αυτός ανήλθε στις 1.808 μειώσεις μηνιαίως, δηλαδή περίπου 67 φορές περισσότερες.
Σύμφωνα με την Αρχή, τα δεδομένα αυτά υποδηλώνουν ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε φαινόμενα υπερβολικής κερδοφορίας και ενισχύει τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων με τους κανόνες της αγοράς.
Πώς λειτουργεί ο μηχανισμός ελέγχου
Η Αρχή διευκρινίζει ότι η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου δεν προβλέπει γενικευμένο πάγωμα τιμών.
Αντίθετα, ο έλεγχος πραγματοποιείται:
-
ανά επιχείρηση,
-
ανά προϊόν,
-
με βάση το μικτό περιθώριο κέρδους,
-
σε σύγκριση με τα οικονομικά στοιχεία της περιόδου αναφοράς του 2025.
Με αυτόν τον τρόπο, κάθε επιχείρηση αξιολογείται με βάση τα δικά της δεδομένα και όχι μέσω ενός ενιαίου κανόνα που εφαρμόζεται οριζόντια σε ολόκληρη την αγορά.
Η διαδικασία των ελέγχων
Ο μηχανισμός εποπτείας περιλαμβάνει:
-
εντοπισμό αποκλίσεων στις τιμές προϊόντων,
-
συλλογή αναλυτικών οικονομικών στοιχείων από τις επιχειρήσεις,
-
σύγκριση περιόδων αναφοράς και ελέγχου,
-
υπολογισμό του μικτού περιθωρίου κέρδους.
Κυρώσεις επιβάλλονται μόνο όταν διαπιστώνεται τεκμηριωμένα υπέρβαση των επιτρεπόμενων ορίων κερδοφορίας.
Δεν σημαίνει αυτόματη εξάλειψη του πληθωρισμού
Η Αρχή επισημαίνει ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία δεν συνεπάγονται αυτόματα την πλήρη αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων στα τρόφιμα και στα καταναλωτικά αγαθά.
Ο γενικός δείκτης τιμών εξακολουθεί να επηρεάζεται από παράγοντες όπως:
-
οι διακυμάνσεις στις τιμές των νωπών προϊόντων,
-
οι εποχικές μεταβολές,
-
το διεθνές κόστος παραγωγής,
-
το κόστος μεταφορών,
-
κατηγορίες προϊόντων που δεν εντάσσονται στο πεδίο εφαρμογής της ΠΝΠ.
Συνεχίζεται η παρακολούθηση της αγοράς
Παρά τις επιφυλάξεις, τα πρώτα ευρήματα χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς δείχνουν ότι η αγορά ανταποκρίνεται θετικά όταν συνδυάζονται στοχευμένοι έλεγχοι, διαφάνεια και αποτελεσματική εποπτεία.
Η Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή ξεκαθαρίζει ότι θα συνεχίσει την εντατική παρακολούθηση των τιμών, με στόχο την προστασία των καταναλωτών, την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας και τη διασφάλιση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά.
