Ισχυρές πιέσεις αρχίζει να δέχεται η ελληνική αγορά, καθώς η κλιμάκωση της πολεμικής έντασης στη Μέση Ανατολή, μόλις δύο εβδομάδες μετά το ξέσπασμα των συγκρούσεων, επηρεάζει ήδη την οικονομική δραστηριότητα.
Η αύξηση του μεταφορικού κόστους, οι σημαντικές καθυστερήσεις στις θαλάσσιες μεταφορές και η αβεβαιότητα γύρω από την προμήθεια πρώτων υλών διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα επιβαρυμένο περιβάλλον, με τις πρώτες ανατιμήσεις να αναμένονται σύντομα στα ράφια της αγοράς.
Ήδη αρκετές προμηθευτικές εταιρείες έχουν αποστείλει νέους τιμοκαταλόγους προς τους συνεργάτες τους, στους οποίους καταγράφονται αυξήσεις που φτάνουν ακόμη και το 30%, με το εύρος τους να κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 20% και 30%.
Οι επιχειρήσεις επικαλούνται το αυξημένο κόστος ασφάλισης και μεταφοράς των φορτίων, το οποίο μετακυλίεται σταδιακά σε ολόκληρη την αγορά.
Παρά το γεγονός ότι τα προβλήματα παραμένουν προς το παρόν υπό έλεγχο, παρατηρούνται ήδη:
- Ελλείψεις σε υλικά συσκευασίας, γεγονός που απειλεί την ομαλή ροή της παραγωγής.
- Αδυναμία προμήθειας συγκεκριμένων πρώτων υλών από το εξωτερικό.
- Πληθωριστικές πιέσεις που απλώνονται σε ευρύ φάσμα κλάδων, από τη βιομηχανία μέχρι τις τελικές τιμές καταναλωτή.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στον πρωτογενή τομέα, καθώς τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών αζώτου, θείου και φωσφόρου, αποτελούν κρίσιμο «σημείο» για την παραγωγή λιπασμάτων.
Η αγορά γεωργικών εφοδίων εμφανίζεται ιδιαίτερα ευάλωτη, καθώς δεν υπάρχουν στρατηγικά αποθέματα, σε αντίθεση με τον τομέα των καυσίμων. Μια πιθανή μείωση στη χρήση λιπασμάτων, λόγω κόστους ή έλλειψης, αναμένεται να οδηγήσει σε χαμηλότερες αποδόσεις βασικών καλλιεργειών όπως σιτάρι, καλαμπόκι και ρύζι, με τις επιπτώσεις στις τιμές των τροφίμων να γίνονται αισθητές μέσα στους επόμενους μήνες.
Το πλήγμα επεκτείνεται και στις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις. Η καθυστέρηση στις παραδόσεις και το αυξημένο κόστος μεταφορών δυσχεραίνουν τον προγραμματισμό, περιορίζοντας επικίνδυνα τα περιθώρια κέρδους, κυρίως για μικρομεσαίες εταιρείες.
Απέναντι σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση ενεργοποίησε εκ νέου το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους. Σύμφωνα με τις σχετικές υπουργικές αποφάσεις:
- Το μέτρο εφαρμόζεται στα καύσιμα και σε 63 βασικά αγαθά διαβίωσης.
- Στη λίστα προστέθηκαν δύο νέες κατηγορίες: τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά και τα είδη γυναικείας υγιεινής.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς βρίσκεται σε ετοιμότητα για τη διενέργεια εντατικών ελέγχων. Οι αρχές έχουν τη δυνατότητα να παρεμβαίνουν αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν καταγγελιών, ζητώντας από τις επιχειρήσεις αναλυτικά στοιχεία για αποθέματα, τιμολόγια και πωλήσεις. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί υπέρβαση των νόμιμων ορίων κέρδους, προβλέπονται αυστηρές διοικητικές κυρώσεις και τσουχτερά πρόστιμα.
