Σημαντικές αλλαγές στη διαδικασία έκδοσης αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας και βεβαίωσης οφειλής φέρνει νέα εγκύκλιος της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), η οποία αποσαφηνίζει το νέο πλαίσιο που εφαρμόζεται για φυσικά και νομικά πρόσωπα με οφειλές προς το Δημόσιο.
Οι οδηγίες αφορούν κυρίως τις μεταβιβάσεις ακινήτων, την αλληλέγγυα ευθύνη διαχειριστών και μετόχων επιχειρήσεων, αλλά και τις εισπράξεις χρημάτων από το Δημόσιο μέσω συμψηφισμών, ενώ συνοδεύονται από αναλυτικά παραδείγματα για την εφαρμογή των νέων διατάξεων.
Σύμφωνα με τη νέα εγκύκλιο, όταν φορολογούμενος επιθυμεί να μεταβιβάσει ακίνητο ή να συστήσει εμπράγματο δικαίωμα και διαθέτει ληξιπρόθεσμες οφειλές άνω των 50.000 ευρώ, οι οποίες τελούν σε αναστολή είσπραξης, παρακρατείται το 50% του τιμήματος της μεταβίβασης, υπό την προϋπόθεση ότι το τίμημα δεν υπολείπεται της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.
Ωστόσο, προβλέπεται σημαντική εξαίρεση στις περιπτώσεις όπου η αναστολή έχει χορηγηθεί με δικαστική απόφαση ή απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ).
Στις περιπτώσεις αυτές, το ποσοστό παρακράτησης μπορεί να μειωθεί ακόμη και στο 5% του τιμήματος, εφόσον το υπόλοιπο της οφειλής καλύπτεται με κατάλληλες εγγυήσεις ή εμπράγματη ασφάλεια, όπως η υποθήκη άλλου ακινήτου.
Παράδειγμα εφαρμογής
Για πώληση ακινήτου έναντι 100.000 ευρώ και οφειλή 80.000 ευρώ που βρίσκεται σε αναστολή λόγω απόφασης της ΔΕΔ, η παρακράτηση μπορεί να περιοριστεί από 50.000 ευρώ σε μόλις 5.000 ευρώ, εφόσον προσφέρονται οι απαραίτητες εξασφαλίσεις.
Τι αλλάζει για διαχειριστές, μετόχους και εταίρους επιχειρήσεων
Η εγκύκλιος αποσαφηνίζει επίσης τις περιπτώσεις στις οποίες λαμβάνονται υπόψη οι εταιρικές οφειλές κατά την έκδοση φορολογικής ενημερότητας.
Ειδικότερα, όταν ο διαχειριστής, μέλος διοίκησης ή μέτοχος συμμετείχε τα δύο τελευταία χρόνια:
-
με ποσοστό έως 5% σε μη εισηγμένη εταιρεία ή
-
έως 0,5% σε εισηγμένη εταιρεία,
και οι οφειλές της εταιρείας είναι ρυθμισμένες ή τελούν σε αναστολή, αυτές δεν επηρεάζουν την έκδοση αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας.
Αντίθετα, όταν τα ποσοστά συμμετοχής υπερβαίνουν τα παραπάνω όρια, οι οφειλές συνυπολογίζονται και μπορεί να επιβληθεί παρακράτηση που κυμαίνεται:
-
από 7% έως 70% για ρυθμισμένες οφειλές,
-
από 7% έως 50% για οφειλές που τελούν σε αναστολή.
Πότε εκδίδεται βεβαίωση οφειλής αντί για φορολογική ενημερότητα
Σε ορισμένες περιπτώσεις, αντί για αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας εκδίδεται βεβαίωση οφειλής.
Αυτό συμβαίνει όταν:
-
υπάρχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές που δεν έχουν τακτοποιηθεί ή
-
το ποσό που πρέπει να παρακρατηθεί υπερβαίνει το τίμημα της μεταβίβασης.
Η βεβαίωση οφειλής καταγράφει αναλυτικά τα χρέη και επιτρέπει την ολοκλήρωση της συναλλαγής μόνο υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία.
Συμψηφισμοί με απαιτήσεις από το Δημόσιο
Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ακόμη ότι οι μη ληξιπρόθεσμες οφειλές, κατά κανόνα, δεν εμποδίζουν την έκδοση φορολογικής ενημερότητας.
Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις συμψηφισμού, όταν φορολογούμενος πρόκειται να εισπράξει χρήματα από φορέα της Κεντρικής Διοίκησης και ταυτόχρονα διαθέτει βεβαιωμένες οφειλές προς το Δημόσιο.
Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να παρακρατηθεί ακόμη και ολόκληρο το ποσό της απαίτησης, μέχρι την εξόφληση των οφειλών.
Παράδειγμα συμψηφισμού
Επαγγελματίας που πρόκειται να εισπράξει 3.000 ευρώ από υπουργείο και οφείλει 700 ευρώ στην Εφορία, θα λάβει τελικά 2.300 ευρώ, καθώς τα 700 ευρώ θα συμψηφιστούν αυτόματα με το χρέος του.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους φορολογούμενους
Η νέα εγκύκλιος της ΑΑΔΕ επιχειρεί να ξεκαθαρίσει το πλαίσιο εφαρμογής των διατάξεων για τη φορολογική ενημερότητα, δίνοντας μεγαλύτερη ευελιξία στις μεταβιβάσεις ακινήτων όταν υπάρχουν επαρκείς εξασφαλίσεις, αλλά και αυστηρότερους κανόνες στις περιπτώσεις εταιρικών οφειλών και συμψηφισμών με το Δημόσιο.
Με τις νέες οδηγίες, φορολογούμενοι, επιχειρήσεις και επαγγελματίες αποκτούν σαφέστερη εικόνα για τις προϋποθέσεις έκδοσης φορολογικής ενημερότητας, τις περιπτώσεις έκδοσης βεβαίωσης οφειλής και τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμόζονται οι παρακρατήσεις και οι συμψηφισμοί στις συναλλαγές τους.
