Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για τις φορολογικές υποθέσεις που βρίσκονται στο μικροσκόπιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), μετά τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) και τις διευκρινίσεις που περιλαμβάνονται σε εγκύκλιο της φορολογικής διοίκησης.
Κεντρική αρχή είναι ότι η πενταετής παραγραφή αποτελεί τον γενικό κανόνα. Η δυνατότητα επέκτασης της προθεσμίας στη δεκαετία δεν εφαρμόζεται αυτόματα, αλλά προϋποθέτει την ύπαρξη νέων και σημαντικών στοιχείων, τα οποία πρέπει να έχουν προκύψει εντός της αρχικής πενταετούς περιόδου.
Με τον τρόπο αυτό αποσαφηνίζονται οι όροι υπό τους οποίους μπορούν να συνεχιστούν παλαιότεροι φορολογικοί έλεγχοι και περιορίζονται οι διαφορετικές ερμηνείες που είχαν προκύψει μετά τις δικαστικές αποφάσεις.
Πότε μπορεί η ΑΑΔΕ να ελέγξει μια υπόθεση σε βάθος δεκαετίας
Η επέκταση της παραγραφής στα δέκα χρόνια επιτρέπεται μόνο εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπει το ισχύον πλαίσιο.
Ειδικότερα, θα πρέπει να έχουν εντοπιστεί νέα στοιχεία μέσα στην πρώτη πενταετία, τα οποία δικαιολογούν την περαιτέρω διερεύνηση της φορολογικής υπόθεσης. Συνεπώς, δεν αρκεί να εντοπιστεί εκ των υστέρων μια παράβαση για να παραταθεί αυτομάτως η δυνατότητα ελέγχου.
Η διευκρίνιση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τη λειτουργία των ελεγκτικών μηχανισμών της ΑΑΔΕ, καθώς καθορίζει πότε μια υπόθεση μπορεί να παραμείνει ανοιχτή και πότε η φορολογική διοίκηση χάνει το δικαίωμα επιβολής καταλογισμών λόγω παρέλευσης του προβλεπόμενου χρόνου.
Καθώς το 2026 πλησιάζει στο τέλος του, στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται οι φορολογικές χρήσεις της τελευταίας πενταετίας, δηλαδή τα έτη 2021 έως και 2025, καθώς και οι υποθέσεις του 2026, με βάση τις αντίστοιχες νόμιμες προθεσμίες.
Ποιες παλαιές φορολογικές υποθέσεις παραγράφονται οριστικά
Η δυνατότητα δεκαετούς παραγραφής δεν σημαίνει ότι η ΑΑΔΕ μπορεί να επαναφέρει οποιαδήποτε παλιά υπόθεση στο προσκήνιο. Υπάρχουν συγκεκριμένα χρονικά όρια, τα οποία δεν μπορούν να παρακαμφθούν ακόμη και όταν προκύπτουν νέα δεδομένα.
Με βάση την ερμηνεία που παρουσιάζεται μετά τις αποφάσεις του ΣτΕ και τις διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ, οι φορολογικές υποθέσεις της περιόδου 2012-2017 οδηγούνται σε οριστική παραγραφή και δεν μπορούν να αναβιώσουν μέσω της επίκλησης νέων στοιχείων.
Η εξέλιξη αυτή αφορά ένα ευρύ φάσμα εκκρεμοτήτων, καθώς η παραγραφή δεν περιορίζεται σε συνηθισμένες φορολογικές διαφορές, αλλά καλύπτει και υποθέσεις που συνδέονται με σοβαρές φορολογικές παραβάσεις.
Ποιες παραβάσεις αφορά η παραγραφή και τι ισχύει για τα πρόστιμα
Στις κατηγορίες παραβάσεων που μπορεί να συνδέονται με τις συγκεκριμένες υποθέσεις περιλαμβάνονται:
-
Έκδοση πλαστών ή εικονικών φορολογικών στοιχείων.
-
Νόθευση παραστατικών και άλλων φορολογικών εγγράφων.
-
Καταχώριση ανύπαρκτων αγορών και δαπανών στα λογιστικά βιβλία.
-
Υποθέσεις με σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις για τα δημόσια έσοδα.
Πρόκειται για παραβάσεις που βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο εκτεταμένων φορολογικών ελέγχων, καθώς μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές διαφορές φόρων και στην επιβολή υψηλών προστίμων.
Ωστόσο, η παραγραφή μιας φορολογικής υπόθεσης δεν συνεπάγεται αυτομάτως και τη διαγραφή των προστίμων που έχουν ήδη επιβληθεί.
Για τη διαγραφή τους απαιτείται σχετική απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ή των αρμόδιων Δικαστηρίων. Επομένως, κάθε περίπτωση εξετάζεται με βάση τα πραγματικά δεδομένα και τις προβλεπόμενες διαδικασίες, χωρίς να ισχύει γενική και αυτόματη διαγραφή όλων των σχετικών οφειλών.
