Παρά το γεγονός ότι ο γενικός κανόνας προβλέπει πλήρη σύνταξη στα 67 έτη ή στα 62 με τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης, υπάρχουν ακόμη χιλιάδες ασφαλισμένοι που μπορούν να αποχωρήσουν από την εργασία τους αρκετά νωρίτερα.
Οι μεταβατικές διατάξεις του ασφαλιστικού συστήματος εξακολουθούν να δίνουν τη δυνατότητα πρόωρης εξόδου σε συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων, με ορισμένους ασφαλισμένους να μπορούν να συνταξιοδοτηθούν ακόμη και 8,5 χρόνια πριν από το γενικό όριο ηλικίας.
Το πότε μπορεί να φύγει κάποιος από την εργασία του εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως το έτος πρώτης ασφάλισης, ο ασφαλιστικός φορέας, τα χρόνια ασφάλισης, η ύπαρξη ανήλικου παιδιού, αλλά και το πότε κατοχυρώθηκε το συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Ποιοι ασφαλισμένοι μπορούν να αξιοποιήσουν τις ευνοϊκές ρυθμίσεις
Οι ευνοϊκές διατάξεις αφορούν κυρίως όσους είχαν ασφαλιστεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993 και κατάφεραν να θεμελιώσουν ή να κατοχυρώσουν δικαίωμα με τις προϋποθέσεις που ίσχυαν έως το τέλος του 2012.
Στις κατηγορίες που μπορούν να επωφεληθούν περιλαμβάνονται ασφαλισμένοι από:
- το πρώην ΙΚΑ,
- το Δημόσιο,
- τα πρώην Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών,
- τα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα.
Κοινό στοιχείο αυτών των περιπτώσεων είναι η συμπλήρωση συγκεκριμένων προϋποθέσεων έως το 2010, το 2011 ή το 2012, γεγονός που επιτρέπει την εφαρμογή των μεταβατικών ορίων ηλικίας.
Αντίθετα, όσοι δεν έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα μέσω των παλαιών ρυθμίσεων ακολουθούν πλέον τα γενικά όρια: πλήρη σύνταξη στα 67 με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης ή στα 62 με 40 έτη ασφάλισης.
Οι μεγάλες κατηγορίες που μπορούν να φύγουν νωρίτερα
Μητέρες με ανήλικο παιδί
Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν οι μητέρες ασφαλισμένες στο πρώην ΙΚΑ, οι οποίες είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης και είχαν ανήλικο παιδί έως το 2010, το 2011 ή το 2012.
Ανάλογα με το έτος κατοχύρωσης και την ηλικία που είχαν συμπληρώσει, μπορούν να λάβουν μειωμένη ή πλήρη σύνταξη πριν από το γενικό όριο των 62 ετών.
Όσες δεν είχαν κατοχυρώσει δικαίωμα μέχρι το τέλος του 2012 δεν μπορούν πλέον να αξιοποιήσουν αυτές τις ευνοϊκές ρυθμίσεις και υπάγονται στα ισχύοντα όρια ηλικίας.
Δημόσιοι υπάλληλοι με 25ετία
Δυνατότητες πρόωρης εξόδου εξακολουθούν να έχουν και δημόσιοι υπάλληλοι που είχαν συμπληρώσει 25ετία έως το 2010, το 2011 ή το 2012.
Σε περιπτώσεις όπου στη συνέχεια συμπληρώθηκαν τα απαιτούμενα χρόνια ασφάλισης, όπως 35 ή 37 έτη, αλλά και το αντίστοιχο μεταβατικό όριο ηλικίας, η σύνταξη μπορεί να δοθεί ακόμη και μεταξύ 58,5 και 61,5 ετών, ανάλογα με την περίπτωση.
Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται γονείς ανηλίκων, τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι και ασφαλισμένοι σε ειδικά ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις κατοχύρωσης.
Βαρέα και Ανθυγιεινά: Ξεχωριστό καθεστώς συνταξιοδότησης
Ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν και για όσους εργάζονται σε Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα.
Οι εργαζόμενοι που έχουν συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης σε καθεστώς ΒΑΕ μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να αποχωρήσουν σε χαμηλότερα όρια ηλικίας σε σχέση με άλλους ασφαλισμένους.
Η νομοθεσία λαμβάνει υπόψη τη σωματική και επαγγελματική επιβάρυνση αυτών των επαγγελμάτων, διατηρώντας ειδικές προβλέψεις για τη συνταξιοδότηση.
Ποιοι δεν μπορούν να φύγουν πριν τα 62
Για όσους ασφαλίστηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 1993 ή δεν πρόλαβαν να κατοχυρώσουν δικαίωμα έως το 2012, οι δυνατότητες πρόωρης πλήρους σύνταξης είναι πλέον περιορισμένες.
Στις περισσότερες περιπτώσεις ισχύει ο γενικός κανόνας:
- πλήρης σύνταξη στα 67 με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης,
- ή στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης.
Υπάρχει επίσης η δυνατότητα μειωμένης σύνταξης στα 62, εφόσον πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις, όμως η μείωση στο ποσό της σύνταξης είναι μόνιμη.
Γιατί χρειάζεται έλεγχος πριν από την αίτηση
Οι ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση επισημαίνουν ότι κάθε ασφαλισμένος αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση. Η ημερομηνία πρώτης ασφάλισης, τα πλασματικά έτη, οι αλλαγές ασφαλιστικών φορέων και η οικογενειακή κατάσταση μπορούν να αλλάξουν σημαντικά το τελικό όριο συνταξιοδότησης.
Για τον λόγο αυτό, πριν από οποιαδήποτε απόφαση αποχώρησης, είναι απαραίτητος ο έλεγχος του ασφαλιστικού ιστορικού.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η σωστή αξιοποίηση των μεταβατικών διατάξεων μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για σύνταξη αρκετά χρόνια νωρίτερα από τον γενικό κανόνα.
