Μια σημαντική φορολογική λεπτομέρεια για όσους σκοπεύουν να αποταμιεύουν χρήματα για τα παιδιά τους περιλαμβάνει το νομοσχέδιο για τον Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων, γνωστό και ως «παιδικός κουμπαράς». Ενώ οι εισφορές απαλλάσσονται από τον φόρο δωρεάς και την υποχρέωση υποβολής σχετικής δήλωσης στην ΑΑΔΕ, τα ποσά που κατατίθενται θα αποτελούν τεκμήριο για τον καταθέτη.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη διαφοροποιείται από την αρχική εκδοχή του νομοσχεδίου που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Τότε προβλεπόταν ότι οι εισφορές έως 10.000 ευρώ ανά φορολογικό έτος θα εξαιρούνταν από τα άρθρα 31 και 32 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, τα οποία αφορούν τις αντικειμενικές δαπάνες και τις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη εξαίρεση αφαιρέθηκε από το κείμενο που κατατέθηκε στη Βουλή. Αυτό σημαίνει ότι ο γονέας ή ο συγγενής που καταθέτει χρήματα θα πρέπει να μπορεί να δικαιολογήσει την προέλευσή τους με βάση τα εισοδήματα που δηλώνει στην Εφορία, ανεξάρτητα από το αν η εισφορά είναι μικρότερη ή μεγαλύτερη των 10.000 ευρώ.
Από την άλλη πλευρά, το παιδί δεν θα επιβαρύνεται με φόρο δωρεάς για τα συγκεκριμένα ποσά, ούτε θα απαιτείται η υποβολή σχετικής δήλωσης. Επιπλέον, κατά την ενηλικίωσή του, τα εισοδήματα που θα προκύπτουν από τις επενδύσεις θα απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος, είτε πρόκειται για τόκους, είτε για υπεραξία από μεταβίβαση κεφαλαίου είτε για μερίσματα.
Πώς θα λειτουργεί ο παιδικός κουμπαράς – Πόσα χρήματα θα βάζει το Δημόσιο
Ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή εντός του 2027, χωρίς να έχει προσδιοριστεί ακόμη συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης.
Με βάση τον σχεδιασμό, οι γονείς ή άλλα συγγενικά πρόσωπα θα μπορούν να καταθέτουν ένα ποσό κάθε μήνα στον λογαριασμό του παιδιού. Το Δημόσιο θα προσθέτει αντίστοιχο ποσό, με αποτέλεσμα κάθε εισφορά να διπλασιάζεται.
Η κρατική συνεισφορά θα έχει ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ ετησίως. Το ποσό αυτό προβλέπεται να αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία και συγκεκριμένα:
- Το 2027 θα ανέρχεται έως 1.200 ευρώ.
- Το 2032 θα αυξηθεί στα 1.320 ευρώ.
- Το 2037 θα διαμορφωθεί στα 1.452 ευρώ.
Το συγκεκριμένο πλαφόν αφορά αποκλειστικά τη συμμετοχή του Δημοσίου και όχι τις εισφορές της οικογένειας. Συνεπώς, οι γονείς και οι συγγενείς θα μπορούν να καταθέτουν μεγαλύτερα ποσά, εφόσον διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα.
Πού θα επενδύονται οι αποταμιεύσεις των παιδιών
Τα χρήματα που συγκεντρώνονται στον λογαριασμό δεν θα παραμένουν απλώς ως καταθέσεις, αλλά θα επενδύονται υποχρεωτικά σε συγκεκριμένες κατηγορίες χρηματοοικονομικών προϊόντων. Στις επιλέξιμες επενδύσεις περιλαμβάνονται αμοιβαία κεφάλαια, μετοχές, εταιρικά και κρατικά ομόλογα, υπό την προϋπόθεση ότι διαπραγματεύονται σε οργανωμένες αγορές της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ως προεπιλεγμένη επιλογή προβλέπεται πλέον το αναπτυξιακό επενδυτικό προφίλ, με κατανομή 70% σε μετοχικές επενδύσεις και 30% σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος για το επενδεδυμένο μέρος του χαρτοφυλακίου. Πρόκειται για αλλαγή σε σχέση με το αρχικό σχέδιο, στο οποίο ως προεπιλογή προβλεπόταν το συντηρητικό προφίλ, με έμφαση στις επενδύσεις σταθερού εισοδήματος.
Παρά την αλλαγή, οι γονείς θα διατηρούν τη δυνατότητα να επιλέξουν πιο συντηρητική στρατηγική, ανάλογα με τις προτιμήσεις τους.
Στις επιλέξιμες επιλογές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
- Αμοιβαία κεφάλαια και ETF τύπου ΟΣΕΚΑ.
- Εισηγμένες μετοχές.
- Διαπραγματεύσιμα ομόλογα σε ρυθμιζόμενες αγορές της ΕΕ ή του ΕΟΧ.
- Καταθέσεις και αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς, με συνολικό όριο μετρητών 5%, εκτός από περιπτώσεις προσωρινών εξαιρέσεων.
- Αντίθετα, αποκλείονται οι επενδύσεις σε κρυπτοστοιχεία, μοχλευμένα και σύνθετα προϊόντα, ορισμένα παράγωγα και εναλλακτικές επενδύσεις υψηλού κινδύνου.
Οι περιορισμοί στα χαρτοφυλάκια, το κόστος και οι αναλήψεις
Το νομοσχέδιο προβλέπει συγκεκριμένους κανόνες για τη διασπορά των επενδύσεων και τα ποσοστά συμμετοχής κάθε κατηγορίας προϊόντων. Ειδικότερα, εισάγεται γεωγραφικό όριο 20% για τη συνολική έκθεση σε εκδότες από το ίδιο κράτος. Από τον περιορισμό εξαιρούνται οι ΗΠΑ και τα κράτη της ΕΕ, τα οποία υπολογίζονται από κοινού. Για τα αμοιβαία κεφάλαια λαμβάνεται υπόψη η πραγματική γεωγραφική σύνθεση των επενδύσεών τους.
Παράλληλα, διατηρούνται τα όρια άμεσης κατοχής μετοχών και ομολόγων, ανάλογα με το επενδυτικό προφίλ:
- 0% για το συντηρητικό χαρτοφυλάκιο.
- 15% για το ισορροπημένο χαρτοφυλάκιο.
- 30% για τα αναπτυξιακά και δυναμικά χαρτοφυλάκια.
Αμετάβλητα παραμένουν και τα ανώτατα ποσοστά συμμετοχής ανά αμοιβαίο κεφάλαιο, τα οποία διαμορφώνονται σε 50%, 33%, 25% και 20%, αντίστοιχα. Προβλέπεται, ωστόσο, δυνατότητα εξαίρεσης εφόσον αποδεικνύεται ότι υπάρχει επαρκής διασπορά στις υποκείμενες επενδύσεις.
Οι πάροχοι θα υποχρεούνται να ελέγχουν τα χαρτοφυλάκια τουλάχιστον μία φορά ανά τρίμηνο. Παράλληλα, προβλέπεται περιθώριο ανοχής δέκα ποσοστιαίων μονάδων για αποκλίσεις που προκύπτουν εξαιτίας των μεταβολών στις αγορές.
Επιπλέον, η προεπιλεγμένη επενδυτική επιλογή συνοδεύεται από κεφαλαιακή προστασία των προβλεπόμενων εισφορών. Το βασικό ετήσιο κόστος διατηρείται έως 0,50%, ωστόσο η κεφαλαιακή προστασία χρεώνεται ξεχωριστά, γεγονός που σημαίνει ότι η συνολική επιβάρυνση μπορεί να είναι υψηλότερη.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τα τελευταία χρόνια πριν από την ενηλικίωση του παιδιού. Τρία χρόνια πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους, το χαρτοφυλάκιο θα μεταβαίνει αυτόματα σε ισορροπημένο επενδυτικό προφίλ, με 30% μετοχές και 70% προϊόντα σταθερού εισοδήματος, εκτός εάν ο νόμιμος εκπρόσωπος επιλέξει διαφορετικά.
Τέλος, δεν θα επιτρέπεται η πρόωρη ανάληψη χρημάτων από τον «παιδικό κουμπαρά», παρά μόνο σε ειδικές περιπτώσεις που προβλέπονται από το θεσμικό πλαίσιο.
