Η δυνατότητα αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος δεν αποτελεί μια απλή διαδικασία διόρθωσης της φορολογικής δήλωσης. Αντίθετα, για όσους επιλέξουν να ζητήσουν έλεγχο, ανοίγει ο δρόμος για αναλυτικό έλεγχο από την Εφορία, ο οποίος μπορεί να επεκταθεί στο σύνολο της οικονομικής και περιουσιακής κατάστασης του φορολογουμένου, αλλά και της οικογένειάς του.
Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω της πλατφόρμας myBusinessSupport και στόχος του φορολογουμένου είναι να αποδείξει ότι το πραγματικό του εισόδημα είναι χαμηλότερο από αυτό που προκύπτει με βάση το τεκμαρτό σύστημα.
Τα στοιχεία της προηγούμενης φορολογικής περιόδου δείχνουν το μέγεθος του ζητήματος. Από τους 714.465 επαγγελματίες, οι 387.532 φορολογήθηκαν με βάση τα τεκμήρια. Για τους συγκεκριμένους φορολογουμένους, το μέσο δηλωθέν εισόδημα διαμορφώθηκε μόλις στα 3.665 ευρώ, ενώ το μέσο τεκμαρτό εισόδημα έφτασε τα 13.107 ευρώ.
Η αμφισβήτηση δεν είναι χωρίς κόστος
Η επιλογή αμφισβήτησης του ελάχιστου εισοδήματος συνεπάγεται ουσιαστικά την αποδοχή ενός πλήρους φορολογικού ελέγχου. Αυτό σημαίνει ότι η ΑΑΔΕ μπορεί να εξετάσει σε βάθος τραπεζικές καταθέσεις, εισοδήματα, επενδύσεις, περιουσιακά στοιχεία και δαπάνες, αναζητώντας τυχόν αποκλίσεις μεταξύ των δηλωθέντων και της πραγματικής οικονομικής εικόνας.
Για να ζητήσει ο φορολογούμενος τη διενέργεια ελέγχου, θα πρέπει να έχει συμπληρώσει τους κωδικούς 443-444 του εντύπου Ε1. Μετά την υποβολή της φορολογικής δήλωσης εκδίδεται πράξη διοικητικού προσδιορισμού του φόρου με βάση το τεκμαρτό εισόδημα.
Στη συνέχεια, ο φορολογούμενος καλείται να συμπληρώσει ειδικό ερωτηματολόγιο που αποστέλλεται από την ΑΑΔΕ. Η συμπλήρωσή του πρέπει να γίνει το αργότερο μέσα σε 60 ημέρες από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
Τραπεζικοί λογαριασμοί, επενδύσεις και περιουσία στο μικροσκόπιο
Το ερωτηματολόγιο απαιτεί ιδιαίτερα αναλυτικές πληροφορίες, όχι μόνο για τον ίδιο τον φορολογούμενο αλλά και για τον/τη σύζυγο ή το μέρος συμφώνου συμβίωσης και τα προστατευόμενα μέλη.
Μεταξύ άλλων, ζητούνται στοιχεία για:
- τραπεζικούς λογαριασμούς, προσωπικούς και επαγγελματικούς, στην Ελλάδα και το εξωτερικό,
- επενδύσεις, μετοχές, μερίδια, αμοιβαία κεφάλαια και λοιπά χρεόγραφα,
- τραπεζικές θυρίδες, καθώς και την τράπεζα, τη χώρα και τον δικαιούχο,
- έργα τέχνης, συλλογές, τιμαλφή και άλλα περιουσιακά στοιχεία μεγάλης αξίας,
- αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, πλωτά και εναέρια μέσα,
- διαθέσιμα μετρητά κατά την έναρξη και τη λήξη του φορολογικού έτους,
- κρυπτονομίσματα κατά την έναρξη και τη λήξη του έτους.
Η εικόνα που καλείται να παρουσιάσει ο φορολογούμενος είναι, επομένως, ιδιαίτερα εκτεταμένη και αφορά ουσιαστικά το σύνολο των οικονομικών του δεδομένων.
Από τα έξοδα κατοικίας μέχρι ταξίδια και ασφάλιστρα
Ο έλεγχος δεν περιορίζεται στις καταθέσεις και στα περιουσιακά στοιχεία. Στο ερωτηματολόγιο περιλαμβάνονται και στοιχεία που αφορούν την καθημερινή οικονομική δραστηριότητα του φορολογουμένου και της οικογένειάς του.
Ζητούνται, μεταξύ άλλων, οι αριθμοί παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και νερού για τις ιδιοχρησιμοποιούμενες κατοικίες, είτε πρόκειται για κύρια είτε για εξοχική ή δευτερεύουσα κατοικία.
Παράλληλα, πρέπει να δηλωθούν στοιχεία για σταθερές και κινητές τηλεφωνικές συνδέσεις, οι εταιρείες, οι κάτοχοι των αριθμών και το συνολικό ετήσιο κόστος.
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν επίσης τα ετήσια ασφάλιστρα για αυτοκίνητα και δίκυκλα, τα ασφάλιστρα ζωής και η ασφάλιση ακινήτων έναντι κινδύνων όπως σεισμός, πυρκαγιά και πλημμύρα.
Το ερωτηματολόγιο περιλαμβάνει ακόμη τα ετήσια δίδακτρα σε σχολεία στην Ελλάδα ή το εξωτερικό, καθώς και το κόστος ταξιδιών στο εσωτερικό και το εξωτερικό.
Οι προθεσμίες
Η αίτηση αμφισβήτησης του ελάχιστου ετήσιου εισοδήματος έπρεπε να υποβληθεί έως τις 24 Σεπτεμβρίου 2025, ενώ για μέλη νομικών προσώπων με απλογραφικά βιβλία η σχετική προθεσμία έληγε στις 29 Σεπτεμβρίου 2025.Το βασικό μήνυμα για τους επαγγελματίες είναι ότι η αμφισβήτηση του τεκμαρτού εισοδήματος αποτελεί μια διαδικασία που απαιτεί προσεκτική προετοιμασία.
