Σημαντικές μεταβολές στη φιλοσοφία και στον τρόπο εφαρμογής των καθαρισμών οικοπέδων φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη», δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αναμόρφωση του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας.
Σημειώνεται ότι η προωθούμενη ρύθμιση επιδιώκει το Μητρώο να μην περιορίζεται στην απλή καταγραφή των υποχρεώσεων των πολιτών κατά την αντιπυρική περίοδο, αλλά να λειτουργεί ως εργαλείο διασύνδεσης δηλώσεων, ελέγχων και παρεμβάσεων των αρμόδιων αρχών.
Παρατείνεται ο καθαρισμός των οικοπέδων
Ταυτόχρονα, παρατείνεται έως τις 15 Ιουνίου τόσο ο καθαρισμός των οικοπέδων όσο και η υποβολή της σχετικής δήλωσης.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι ιδιοκτήτες ή υπόχρεοι οφείλουν να προχωρήσουν σε καθαρισμό από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου και να διατηρούν τα οικόπεδα σε καλή κατάσταση καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ενώ η δήλωση πρέπει να κατατεθεί έως τις 15 Ιουνίου.
Όπως μεταδίδει η ΕΡΤ, επικαλούμενη πηγές του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα παρέχει επαρκή χρόνο συμμόρφωσης και διευκολύνει τον επιχειρησιακό σχεδιασμό των ελεγκτικών μηχανισμών.
Η σημαντικότερη αλλαγή, κατά τις ίδιες πηγές, είναι «η καθετοποίηση της διαδικασίας» και η σαφής οριοθέτηση αρμοδιοτήτων. Όπως διευκρινίζεται, με τη νέα ρύθμιση οι Δήμοι θα ειδοποιούν τους ιδιοκτήτες οικοπεδικών ή ακάλυπτων χώρων, θα πραγματοποιούν δειγματοληπτικούς ελέγχους επί των δηλώσεων και, σε περίπτωση διαπίστωσης παράβασης, θα μπορούν να προχωρούν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό.
Η Πυροσβεστική Υπηρεσία θα παρεμβαίνει ύστερα από καταγγελίες, θα διενεργεί ελέγχους και θα επιβάλλει πρόστιμα και τις προβλεπόμενες κυρώσεις τόσο για τη μη υποβολή δήλωσης όσο και για τη μη τήρηση των μέτρων καθαρισμού, ενημερώνοντας παράλληλα τον αρμόδιο Δήμο για την άμεση αποκατάσταση.
Τα πρόστιμα και οι κυρώσεις
Σε ό,τι αφορά τις κυρώσεις, το νέο πλαίσιο προβλέπει αναλογική κλιμάκωση, διαχωρίζοντας την τυπική παράβαση (μη υποβολή δήλωσης) από την ουσιαστική (μη καθαρισμό). Για παράδειγμα, σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης, οι κυρώσεις θα είναι ηπιότερες εφόσον έχει γίνει καθαρισμός και αυστηρότερες εάν δεν έχει πραγματοποιηθεί. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, στόχος είναι ο εξορθολογισμός των προστίμων, γι’ αυτό και θεσπίζεται κατώτατο και ανώτατο όριο.
Συγκεκριμένα, για μη καθαρισμό προβλέπεται πρόστιμο ενός ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με κατώτατο όριο τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ, ενώ σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης αλλά πραγματοποίησης καθαρισμού το πρόστιμο διαμορφώνεται στα 100 ευρώ. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα μείωσης του προστίμου εφόσον ο ιδιοκτήτης συμμορφωθεί άμεσα.
Επιπλέον, το νέο πλαίσιο θεσπίζει μηχανισμούς άμεσης παρέμβασης για την πρόληψη κινδύνου πυρκαγιάς, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις.
Τι προβλέπει η διαδικασία
Όπως διευκρινίζουν αρμόδιες πηγές, αρχικά προβλέπεται προσπάθεια επικοινωνίας και εξασφάλισης της συναίνεσης του ιδιοκτήτη. Αν αυτό δεν καταστεί δυνατό και διαπιστωθεί άμεσος κίνδυνος πυρκαγιάς, ιδίως σε περιοχές αυξημένου κινδύνου, η Πυροσβεστική Υπηρεσία πιστοποιεί εγγράφως την επικινδυνότητα και ο Δήμος προχωρά αυτεπάγγελτα στον καθαρισμό. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα επείγουσας παρέμβασης σε περιπτώσεις άμεσου και υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό έχει διαπιστωθεί εγγράφως από την αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία.
Επιπρόσθετα, θα λαμβάνονται υπόψη οι οικολογικές και κλιματικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Σε περίπτωση που οι κλιματικές συνθήκες το επιβάλλουν, προβλέπεται δυνατότητα παράτασης των προθεσμιών με υπουργική απόφαση, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας επιτροπής.
Παράλληλα, προβλέπεται ειδική πρόνοια για όσους αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν ψηφιακές υπηρεσίες, ώστε να αποφευχθεί ο ψηφιακός αποκλεισμός. Ειδικότερα, θα υπάρχει διαδικασία υποβολής δήλωσης με φυσικό τρόπο, η οποία θα μπορεί να αποστέλλεται με κάθε πρόσφορο μέσο στην αρμόδια υπηρεσία, διασφαλίζοντας ότι η πρόληψη δεν δημιουργεί αποκλεισμούς και ότι όλοι οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα συμμόρφωσης.
Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, κατά τη δημόσια διαβούλευση ελήφθησαν υπόψη οι παρατηρήσεις της Κ.Ε.Δ.Ε. και της ΠΟΜΙΔΑ, οι οποίες επικεντρώθηκαν αφενός στη σαφήνεια ως προς το πεδίο εφαρμογής και τις κατηγορίες υπόχρεων, στις οποίες περιλαμβάνονται ρητά και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, και αφετέρου στην αποφυγή δυσανάλογων επιβαρύνσεων για ιδιοκτήτες που έχουν ήδη συμμορφωθεί ή αντιμετωπίζουν αντικειμενικές δυσκολίες.
Συνολικά, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η νέα ρύθμιση σηματοδοτεί τη μετάβαση από ένα καθεστώς ασάφειας και άνισης εφαρμογής σε ένα τυποποιημένο, ψηφιακά υποστηριζόμενο και επιχειρησιακά ενεργό πλαίσιο, με στόχο οι καθαρισμοί οικοπέδων να πάψουν να αποτελούν αποσπασματική πρακτική και να εξελιχθούν σε οργανωμένη υποχρέωση πρόληψης σε εθνικό επίπεδο.
