Στην Ολομέλεια της Βουλής συζητείται σήμερα, Τρίτη, το σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τίτλο «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας», με το οποίο ενσωματώνεται στο ελληνικό δίκαιο η ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1711.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει σειρά αλλαγών που αφορούν τις σχέσεις καταναλωτών και προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας, τις συμβάσεις σταθερής τιμής, τη διαχείριση των κινδύνων από τις εταιρείες προμήθειας, αλλά και την προστασία από διακοπές ηλεκτροδότησης όταν βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία αμφισβήτησης λογαριασμού.
Κατά την ολοκλήρωση της επεξεργασίας του στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου υποστήριξε ότι οι νέες διατάξεις ενισχύουν τη διαφάνεια και προσφέρουν πρόσθετες δικλείδες ασφαλείας για τους καταναλωτές.
Ρεύμα: Τι αλλάζει στους λογαριασμούς και στις διακοπές ηλεκτροδότησης
Ιδιαίτερη σημασία έχει το άρθρο 6, το οποίο αφορά την ελευθερία επιλογής προμηθευτή και την προστασία των πελατών όταν εκκρεμούν καταγγελίες ή διαδικασίες εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών.
Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση προβλέπεται ότι ο καταναλωτής θα προστατεύεται από τη διακοπή ηλεκτροδότησης όσο βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία εξέτασης της ένστασης ή της καταγγελίας του σχετικά με τον λογαριασμό του. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος υπογράμμισαν ότι η νέα διάταξη προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας, χωρίς να περιορίζει τις υφιστάμενες εγγυήσεις για τις ευάλωτες κατηγορίες καταναλωτών.
Παράλληλα, το άρθρο 7 θεσπίζει ρυθμίσεις για τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή, καθώς και για τα συμβόλαια δυναμικής τιμολόγησης. Στόχος είναι να ενισχυθεί η διαθεσιμότητα σταθερών τιμολογίων και να δημιουργηθεί σαφέστερο πλαίσιο υποχρεώσεων για τους προμηθευτές.
Με το άρθρο 8 εισάγεται υποχρέωση διαχείρισης και αντιστάθμισης κινδύνου από τις εταιρείες προμήθειας, ώστε να περιορίζεται η πιθανότητα μεταφοράς των επιπτώσεων από τις διακυμάνσεις της αγοράς στους καταναλωτές.
Ακόμη, το άρθρο 9 αφορά την υπηρεσία τελευταίου καταφυγίου. Η παραμονή του καταναλωτή στον συγκεκριμένο μηχανισμό προστασίας επεκτείνεται από τους τρεις μήνες που ίσχυαν έως σήμερα σε τουλάχιστον έξι μήνες, ώστε να υπάρχει μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο για την εξεύρεση νέου προμηθευτή.
Μείωση 50% στις χρεώσεις ΥΚΩ για τα νοικοκυριά
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις του νομοσχεδίου αφορά τη μείωση της μοναδιαίας χρέωσης για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ).
Ειδικότερα, με το άρθρο 57 προβλέπεται μείωση κατά 50% της μοναδιαίας χρέωσης στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης για τους οικιακούς καταναλωτές.
Η κυβέρνηση συνδέει τη συγκεκριμένη παρέμβαση με την πρόοδο των ηλεκτρικών διασυνδέσεων, οι οποίες περιορίζουν την ανάγκη παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από πετρελαϊκές μονάδες σε νησιωτικές περιοχές.
Ο κ. Παπασταύρου διευκρίνισε ότι η μείωση δεν επιλύει συνολικά το πρόβλημα του ενεργειακού κόστους, ωστόσο αποτελεί σημαντική ελάφρυνση για τους καταναλωτές.
Ταμείο Απανθρακοποίησης: Πού θα κατευθυνθούν τα 2,3 δισ. ευρώ
Σημαντικό μέρος του νομοσχεδίου αφορά το Ταμείο Απανθρακοποίησης, μέσω του οποίου προβλέπεται η διάθεση πόρων συνολικού ύψους 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ για έργα ενεργειακής μετάβασης στα νησιά.
Όπως εξήγησε ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος, το Ταμείο δεν αφορά δανεισμό, αλλά επιδοτήσεις για συγκεκριμένες δράσεις, οι οποίες σχεδιάστηκαν από την ελληνική πλευρά σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και πρέπει να είναι συμβατές με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
Οι τέσσερις βασικοί άξονες χρηματοδότησης είναι:
-
Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και συστήματα αποθήκευσης στα νησιά.
-
Ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ώστε να περιοριστούν περαιτέρω οι χρεώσεις ΥΚΩ.
-
Φράγματα πολλαπλού σκοπού, για την αξιοποίηση των υδάτινων πόρων και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
-
Υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, για την ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης και την εξυπηρέτηση κατοίκων και επισκεπτών.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το Ταμείο θα μπορεί να καλύπτει έως και το 60% μιας επένδυσης σε έργα παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ενώ προβλέπεται επίσης η χρηματοδότηση υποδομών αποθήκευσης, ηλεκτρικών διασυνδέσεων και φόρτισης οχημάτων.
Οι πόροι θα προέλθουν από τα έσοδα της δημοπράτησης έως 25 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, τα οποία έχουν αποδοθεί ειδικά στην Ελλάδα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών.
Ηλεκτρικές διασυνδέσεις: Ο στόχος για τα νησιά έως το 2030
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων, επισημαίνοντας ότι αποτελούν βασικό εργαλείο για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και τον περιορισμό της εξάρτησης των νησιών από το πετρέλαιο.
Όπως ανέφερε, έχουν προχωρήσει οι διασυνδέσεις στην περιοχή της Κρήτης, ενώ έχουν ολοκληρωθεί έργα αναβάθμισης στο Ιόνιο και συνεχίζονται οι εργασίες στις Κυκλάδες.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην υπογραφή της σύμβασης για την ηλεκτρική διασύνδεση Κορίνθου-Κω, η οποία αποτελεί μέρος του σχεδιασμού για τη σύνδεση των Δωδεκανήσων με την ηπειρωτική Ελλάδα.
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει την ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων της χώρας έως το 2030, με στόχο να περιοριστεί η χρήση ρυπογόνων μονάδων πετρελαίου για την ηλεκτροδότηση νησιών όπως η Κως, η Κάρπαθος και η Ρόδος.
Τι υποστηρίζει η Νέα Δημοκρατία
Η Νέα Δημοκρατία υποστηρίζει ότι το νομοσχέδιο δημιουργεί ένα πιο διαφανές και σταθερό πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με περισσότερες επιλογές για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Ο εισηγητής της, Μανώλης Κόνσολας, ανέφερε ότι οι ρυθμίσεις ενισχύουν την προβλεψιμότητα των λογαριασμών μέσω των σταθερών συμβολαίων και προσφέρουν μεγαλύτερη προστασία στις σχέσεις των καταναλωτών με τους προμηθευτές.
Η συμπολίτευση επισημαίνει επίσης ότι οι καταναλωτές θα μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να συνάπτουν περισσότερες από μία συμβάσεις προμήθειας ή συμφωνίες κοινής χρήσης ενέργειας μέσω διαφορετικών μετρητών στο ίδιο σημείο σύνδεσης.
Παράλληλα, χαρακτηρίζει σημαντική τη χρηματοδότηση των νησιωτικών έργων μέσω του Ταμείου Απανθρακοποίησης, εκτιμώντας ότι θα συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια και στην παραγωγή καθαρότερης ενέργειας.
ΠΑΣΟΚ: Πρόταση για μετάβαση από τα πράσινα στα μπλε τιμολόγια
Το ΠΑΣΟΚ αναγνωρίζει ότι η ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας μπορεί να συμβάλει στην εξισορρόπηση των σχέσεων μεταξύ προμηθευτών και καταναλωτών, ωστόσο θεωρεί ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις δεν επαρκούν από μόνες τους.
Ο εισηγητής του κόμματος, Φραγκίσκος Παρασύρης, σημείωσε ότι η Οδηγία δίνει έμφαση στα σταθερά τιμολόγια και στην ενθάρρυνση των σχετικών συμβάσεων.
Το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε τροπολογία για τη μετάβαση από τα πράσινα στα μπλε τιμολόγια, προτείνοντας παράλληλα να αναγράφεται υποχρεωτικά στους λογαριασμούς η διαφορά μεταξύ του ποσού που πληρώνει ο καταναλωτής με πράσινο τιμολόγιο και εκείνου που θα κατέβαλλε εάν είχε επιλέξει σταθερό μπλε τιμολόγιο.
ΚΚΕ: Κριτική για την ενεργειακή πολιτική και το Ταμείο Απανθρακοποίησης
Το ΚΚΕ ασκεί συνολική κριτική στην κυβερνητική ενεργειακή πολιτική, συνδέοντας τις επιλογές της πράσινης μετάβασης με την αύξηση της ενεργειακής φτώχειας.
Η ειδική αγορήτρια Αφροδίτη Κτενά εξέφρασε επιφυλάξεις για τον τρόπο λειτουργίας του Ταμείου Απανθρακοποίησης, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ενίσχυσης νέων επενδύσεων με εγγυημένη κερδοφορία.
Παράλληλα, ζήτησε διευκρινίσεις για τα κριτήρια με τα οποία θα επιλέγονται και θα ιεραρχούνται τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν.
Ελληνική Λύση: Αιχμές για τις αυξήσεις στα τιμολόγια
Η Ελληνική Λύση επικεντρώνει την κριτική της στις αυξήσεις των πράσινων τιμολογίων και στην πολιτική για την αποθήκευση ενέργειας.
Ο ειδικός αγορητής Κωνσταντίνος Μπούμπας υποστήριξε ότι οι αυξήσεις στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας επιβαρύνουν σημαντικά τα νοικοκυριά και απέδωσε μέρος του προβλήματος στις επιλογές της ενεργειακής πολιτικής και στην ταχύτητα απολιγνιτοποίησης.
ΣΥΡΙΖΑ: Ερωτήματα για τους εργαζόμενους στον ΔΕΣΦΑ
Ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει ότι το νομοσχέδιο δεν διασφαλίζει επαρκώς την προστασία του καταναλωτή και του περιβάλλοντος, ενώ ασκεί κριτική για τη λειτουργία της αγοράς ενέργειας.
Ο ειδικός αγορητής Χρήστος Γιαννούλης έθεσε, επίσης, το ζήτημα της εργασιακής ασφάλειας των εργαζομένων στον ΔΕΣΦΑ, εκφράζοντας ανησυχία για τις προβλέψεις σχετικά με πιθανή μεταβίβαση ποσοστού 34% στη ΔΕΠΑ και τις συνέπειες που ενδέχεται να έχει αυτή η εξέλιξη στις εργασιακές σχέσεις.
«Νίκη» και Πλεύση Ελευθερίας: Επιφυλάξεις για την προστασία των καταναλωτών
Η «Νίκη» επικαλείται τις αυξήσεις στα πράσινα τιμολόγια, υποστηρίζοντας ότι οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά μέσα σε λίγους μήνες. Ο ειδικός αγορητής Σπύρος Τσιρώνης αναφέρθηκε, επίσης, στα στοιχεία για την ενεργειακή φτώχεια και τις δυσκολίες των νοικοκυριών να καλύψουν τις ανάγκες θέρμανσης και να εξοφλήσουν τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας.
Από την πλευρά της, η Πλεύση Ελευθερίας αμφισβητεί ότι οι νέες ρυθμίσεις δημιουργούν επαρκές δίχτυ προστασίας. Η ειδική αγορήτρια Τζώρτζια Κεφαλά έθεσε ζήτημα σχετικά με το χρονικό περιθώριο εξέτασης των ενστάσεων των καταναλωτών, επισημαίνοντας ότι ενδέχεται να υπάρξει διακοπή ηλεκτροδότησης εάν οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν ολοκληρώσουν εγκαίρως τη διαδικασία.
Η συζήτηση στην Ολομέλεια αναδεικνύει τις διαφορετικές προσεγγίσεις των κομμάτων για το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, την προστασία των καταναλωτών και τον σχεδιασμό της ενεργειακής μετάβασης, με τις νέες ρυθμίσεις να βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής διαδικασίας.
