Ανάσα για εκατομμύρια ασφαλισμένους φέρνει η κυβερνητική απόφαση να διατηρηθούν αμετάβλητα τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης τουλάχιστον έως το 2030, βάζοντας προσωρινά τέλος στα σενάρια για νέες αυξήσεις και ανατροπές στο ασφαλιστικό σύστημα.
Η εξέλιξη αυτή καθησυχάζει εργαζόμενους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, καθώς το υπουργείο Εργασίας ξεκαθαρίζει ότι δεν προβλέπεται καμία μεταβολή το 2027, ενώ οι όποιες αποφάσεις μετατίθενται για το τέλος της δεκαετίας.
Τα όρια ηλικίας παραμένουν σταθερά
Μέχρι νεότερης αξιολόγησης, εξακολουθούν να ισχύουν οι σημερινές προϋποθέσεις εξόδου στη σύνταξη:
-
Στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης ή 12.000 ένσημα
-
Στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης ή 4.500 ένσημα
Η σύνδεση των ορίων ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής αποτελεί θεσμοθετημένη πρόβλεψη εδώ και αρκετά χρόνια. Ωστόσο, οι μέχρι σήμερα αναλογιστικές μελέτες δεν έχουν οδηγήσει σε αλλαγές, καθώς τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δικαιολογούσαν αναπροσαρμογή των ορίων.
Γιατί θεωρείται κομβικό το 2030
Παρότι μέχρι το τέλος της δεκαετίας δεν αναμένονται παρεμβάσεις, το 2030 θεωρείται κρίσιμο έτος για το ασφαλιστικό σύστημα.
Τότε αναμένεται να αξιολογηθούν εκ νέου τα δημογραφικά δεδομένα και κυρίως η εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής στην Ελλάδα.
Διεθνείς οργανισμοί και αναλογιστικές αρχές εκτιμούν ότι, εφόσον συνεχιστεί η αύξηση του προσδόκιμου ζωής, θα επανέλθει στο τραπέζι η συζήτηση για πιθανές αλλαγές στα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το μοντέλο που εφαρμόζουν αρκετές χώρες του ΟΟΣΑ, όπου η ηλικία συνταξιοδότησης συνδέεται άμεσα με το προσδόκιμο ζωής.
Σε ένα τέτοιο σενάριο:
-
κάθε αύξηση του προσδόκιμου ζωής θα μπορούσε να οδηγεί σε αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης,
-
ή να εφαρμόζονται ηπιότερες προσαρμογές ανάλογα με τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες.
Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει καμία απόφαση για αλλαγή των ορίων ηλικίας.
Ποιοι ασφαλισμένοι θεωρούνται προστατευμένοι
Ακόμη και αν υπάρξουν μελλοντικές αλλαγές μετά το 2030, ορισμένες κατηγορίες ασφαλισμένων εκτιμάται ότι δεν θα επηρεαστούν.
Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται:
-
Όσοι έχουν ήδη θεμελιώσει δικαίωμα πλήρους ή μειωμένης σύνταξης
-
Ασφαλισμένοι που συνταξιοδοτούνται λόγω αναπηρίας
-
Περιπτώσεις προστατευόμενων μελών οικογένειας
-
Εργαζόμενοι στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα
-
Ένστολοι που υπάγονται σε ειδικό συνταξιοδοτικό καθεστώς
-
Ασφαλισμένοι που έχουν ήδη κατοχυρώσει τις προϋποθέσεις εξόδου στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης
Για τις παραπάνω ομάδες, τα ήδη κατοχυρωμένα δικαιώματα θεωρείται ότι παραμένουν διασφαλισμένα.
Η γήρανση του πληθυσμού προβληματίζει το ασφαλιστικό
Το μεγαλύτερο ζήτημα που καλείται να αντιμετωπίσει το ασφαλιστικό σύστημα τα επόμενα χρόνια είναι η δημογραφική γήρανση της χώρας.
Οι προβλέψεις δείχνουν ότι:
-
ο αριθμός των συνταξιούχων θα συνεχίσει να αυξάνεται,
-
ο ενεργός εργαζόμενος πληθυσμός θα μειώνεται,
-
οι δαπάνες για συντάξεις θα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι συνταξιούχοι ενδέχεται να προσεγγίσουν τα 3 εκατομμύρια έως το 2050, ενώ παράλληλα θα αυξηθεί σημαντικά το ποσοστό των πολιτών ηλικίας άνω των 65 ετών.
Ρεκόρ νέων αιτήσεων συνταξιοδότησης
Την ίδια ώρα, συνεχίζεται η αυξημένη τάση αποχωρήσεων προς τη σύνταξη.
Μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, περισσότεροι από 60.000 ασφαλισμένοι υπέβαλαν αίτηση συνταξιοδότησης, γεγονός που δημιουργεί προσδοκίες για νέο υψηλό αριθμό αποχωρήσεων έως το τέλος του έτους.
Ιδιαίτερα έντονο είναι το φαινόμενο στο Δημόσιο, όπου εργαζόμενοι από:
-
την Υγεία,
-
την Εκπαίδευση,
-
τα Σώματα Ασφαλείας,
αξιοποιούν μεταβατικές διατάξεις και κατοχυρωμένα δικαιώματα προκειμένου να αποχωρήσουν νωρίτερα.
Το μήνυμα προς τους ασφαλισμένους
Το βασικό συμπέρασμα για τους εργαζόμενους είναι ότι μέχρι το 2030 δεν αναμένονται αλλαγές στα ισχύοντα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.
Ωστόσο, η συζήτηση για το μέλλον του ασφαλιστικού παραμένει ανοιχτή. Η εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής, η υπογεννητικότητα και η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους θα αποτελέσουν τους καθοριστικούς παράγοντες που θα διαμορφώσουν τις αποφάσεις της επόμενης δεκαετίας.
