Έντονη συζήτηση έχει ανοίξει γύρω από το ενδεχόμενο νέας αναπροσαρμογής των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης τα επόμενα χρόνια, με το 2027 και το 2030 να αποτελούν δύο κομβικά έτη για το ασφαλιστικό.
Παρότι μέχρι σήμερα δεν έχει ληφθεί απόφαση για αύξηση των ορίων ηλικίας, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο προβλέπει τη σύνδεσή τους με το προσδόκιμο ζωής. Οι σχετικές προβλέψεις, σε συνδυασμό με τη δημογραφική γήρανση της χώρας, διατηρούν το θέμα στην επικαιρότητα και προκαλούν ανησυχία σε χιλιάδες ασφαλισμένους.
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερα αυξημένο παραμένει το ενδιαφέρον για έξοδο στη σύνταξη, με τις γυναίκες να αποτελούν σημαντικό μέρος των νέων αιτήσεων.
Η «ρήτρα προσδόκιμου» και οι ημερομηνίες-κλειδιά
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης συνδέονται με την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής. Η μεταβολή του εξετάζεται ανά τριετία και, εφόσον προκύπτει αύξηση, υπάρχει δυνατότητα αναπροσαρμογής των ορίων.
Το επόμενο κρίσιμο σημείο είναι το τέλος του 2026 ή οι αρχές του 2027, όταν αναμένεται να αξιολογηθεί η εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής των ατόμων άνω των 65 ετών κατά την περίοδο 2016-2025.
Εφόσον διαπιστωθεί μεταβολή που ενεργοποιεί τον σχετικό μηχανισμό, τότε μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για αλλαγές στα όρια ηλικίας από το 2027.
Νέα αξιολόγηση προβλέπεται περίπου τρία χρόνια αργότερα. Συγκεκριμένα, προς το τέλος του 2029 αναμένεται να εξεταστούν εκ νέου τα δεδομένα, με πιθανή εφαρμογή αλλαγών από την 1η Ιανουαρίου 2030.
Γιατί αυξάνονται οι αιτήσεις συνταξιοδότησης
Σύμφωνα με την ανάλυση της ΕΝΥΠΕΚΚ, ένας από τους βασικούς λόγους που ωθούν ασφαλισμένους προς την έξοδο είναι ο φόβος για ενδεχόμενη αύξηση των ορίων ηλικίας.
Η αβεβαιότητα γύρω από το τι θα ισχύει τα επόμενα χρόνια οδηγεί αρκετούς εργαζόμενους να εξετάζουν νωρίτερα τη συνταξιοδότησή τους, προκειμένου να κατοχυρώσουν τα δικαιώματά τους με το ισχύον καθεστώς.
Στους παράγοντες που, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, επηρεάζουν τις αποφάσεις των ασφαλισμένων περιλαμβάνονται επίσης:
- ο φόβος για αλλαγές στο καθεστώς εξαγοράς πλασματικών ετών,
- οι αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών,
- ο υπολογισμός της σύνταξης με βάση τις αποδοχές του ασφαλιστικού βίου,
- αλλά και η δυνατότητα απασχόλησης των συνταξιούχων με διαφορετικό καθεστώς σε σχέση με το παρελθόν.
Η ΕΝΥΠΕΚΚ υποστηρίζει ότι ιδιαίτερο βάρος έχει ο φόβος για την ενεργοποίηση της «ρήτρας προσδόκιμου», καθώς μια πιθανή αύξηση των ορίων θα επηρέαζε άμεσα τον προγραμματισμό χιλιάδων ασφαλισμένων.
Τι υποστηρίζουν οι ειδικοί για το 2027 και το 2030
Η συζήτηση για την αύξηση των ορίων δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, το δημογραφικό πρόβλημα και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής έχουν οδηγήσει σε συζητήσεις για την παράταση του εργασιακού βίου.
Ο καθηγητής Εργατικού Δικαίου Αλέξης Μητρόπουλος έχει αναφερθεί στο ενδεχόμενο αντίστοιχων εξελίξεων και στην Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι η χώρα διαθέτει ήδη νομοθετικό πλαίσιο που συνδέει την ηλικία συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη απόφαση για αύξηση των ορίων ηλικίας από το 2027. Επομένως, το ενδεχόμενο που συζητείται δεν θα πρέπει να παρουσιάζεται ως δεδομένη αλλαγή.
