Σημαντικές αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις, τη μισθολογική διαφάνεια και το ασφαλιστικό πλαίσιο φέρνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή και ενσωματώνει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970 για την ισότητα αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Η συζήτηση του νομοσχεδίου ξεκινά με διαδικασίες εξπρές την Παρασκευή 26 Ιουνίου 2026 στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, ενώ εκτός από τις νέες ρυθμίσεις για τις αμοιβές περιλαμβάνει και σημαντικές παρεμβάσεις για τους εργαζόμενους στο ΕΣΥ, το ΕΚΑΒ, τον e-ΕΦΚΑ και το πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.
Μισθολογική διαφάνεια: Τέλος στα «κρυφά» μισθολογικά χάσματα
Κεντρικός στόχος της νομοθετικής παρέμβασης είναι η εφαρμογή της αρχής της ίσης αμοιβής για ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας, με νέες υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις και αυξημένα δικαιώματα για τους εργαζόμενους.
Το νέο πλαίσιο εισάγει υποχρεωτικές και διαφανείς μισθολογικές δομές, οι οποίες θα βασίζονται αποκλειστικά σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια. Παράλληλα, οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα πρόσβασης σε πληροφορίες που αφορούν τα επίπεδα αμοιβών εντός της επιχείρησης, ενισχύοντας τη δυνατότητα ελέγχου πιθανών διακρίσεων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη δημοσιοποίηση του λεγόμενου Gender Pay Gap, καθώς οι επιχειρήσεις θα υποχρεώνονται να υποβάλλουν στοιχεία για τις μισθολογικές αποκλίσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών, ενώ θα πραγματοποιούνται αξιολογήσεις σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων.
Ταυτόχρονα, ενισχύεται ο ρόλος του Συνηγόρου του Πολίτη και της Επιθεώρησης Εργασίας, ενώ προβλέπονται αποτελεσματικότερα μέσα προστασίας και αποζημίωσης για εργαζόμενους που θεωρούν ότι έχουν υποστεί μισθολογικές διακρίσεις.
Σημαντική εξέλιξη για ΕΣΥ και ΕΚΑΒ: Ένταξη στα ΒΑΕ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το δεύτερο μέρος του νομοσχεδίου, το οποίο δίνει λύση σε ένα διαχρονικό αίτημα εργαζομένων στον χώρο της δημόσιας υγείας.
Σύμφωνα με τη ρύθμιση, παρέχεται η δυνατότητα ένταξης στο καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΒΑΕ) για συγκεκριμένες κατηγορίες υπαλλήλων του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ που υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου.
Η διάταξη αφορά:
-
Νοσηλευτές
-
Βοηθούς νοσηλευτών
-
Οδηγούς ασθενοφόρων
-
Βοηθούς ασθενοφόρων και διασώστες ΕΚΑΒ
Η ένταξη στα ΒΑΕ εφαρμόζεται τόσο στην κύρια όσο και στην επικουρική ασφάλιση, δημιουργώντας προϋποθέσεις για ευνοϊκότερη συνταξιοδοτική μεταχείριση και αναγνώριση των ιδιαίτερα απαιτητικών συνθηκών εργασίας που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι εργαζόμενοι της πρώτης γραμμής.
Ψηφιακό Μητρώο Συλλογικών Συμβάσεων στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης τη δημιουργία Ψηφιακού Μητρώου Συλλογικών Ρυθμίσεων Εργασίας στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Μέσω της νέας πλατφόρμας θα καταγράφονται ηλεκτρονικά όλες οι συλλογικές συμβάσεις και συμφωνίες εργασίας, προσφέροντας μεγαλύτερη διαφάνεια και ευκολότερη πρόσβαση τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Νέοι κανόνες για αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά από τον e-ΕΦΚΑ
Παράλληλα, θεσπίζεται νέο πλαίσιο για την επιστροφή ποσών που έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως από τον e-ΕΦΚΑ, όπως συντάξεις ή επιδόματα που προέκυψαν από λανθασμένους υπολογισμούς.
Στις περιπτώσεις αυτές, τα ποσά θα παρακρατούνται σταδιακά από μελλοντικές καταβολές, μέσω ισόποσων μηνιαίων δόσεων, ώστε να αποφεύγεται η απότομη οικονομική επιβάρυνση των συνταξιούχων και ασφαλισμένων.
Νέο πλαίσιο με κοινωνικό και εργασιακό αποτύπωμα
Η κυβέρνηση παρουσιάζει το νομοσχέδιο ως μια παρέμβαση που συνδυάζει τη μισθολογική ισότητα, την ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά εργασίας και τη βελτίωση του ασφαλιστικού πλαισίου για κρίσιμες επαγγελματικές ομάδες.
Οι νέες ρυθμίσεις αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα χιλιάδες εργαζόμενους και επιχειρήσεις, ενώ η εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας θεωρείται κομβικής σημασίας για τη μείωση των μισθολογικών ανισοτήτων και την ενίσχυση των εργασιακών δικαιωμάτων στην Ελλάδα.
