Οι δίαιτες που περιέχουν υψηλά ποσοστά λιπαρών έχουν εδώ και χρόνια συσχετιστεί με σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως η παχυσαρκία και οι διαταραχές του εντέρου. Ωστόσο, νεότερη έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας δείχνει ότι οι επιδράσεις τους είναι ακόμη πιο εκτεταμένες, επηρεάζοντας τη γονιδιακή λειτουργία, το ανοσοποιητικό σύστημα και την υγεία του εγκεφάλου.
Στο πλαίσιο της μελέτης, οι επιστήμονες χορήγησαν σε πειραματόζωα τρεις διαφορετικές δίαιτες πλούσιες σε λιπαρά για διάστημα 24 εβδομάδων και εξέτασαν τόσο το μικροβίωμα όσο και τις γενετικές μεταβολές σε τέσσερα σημεία του εντέρου. Σε όλες τις περιπτώσεις, είτε επρόκειτο για κορεσμένα λιπαρά από λάδι καρύδας είτε για μονοακόρεστα και πολυακόρεστα από διάφορους τύπους σογιέλαιου, εντοπίστηκαν σημαντικές αλλαγές στη γονιδιακή έκφραση.
Τα αποτελέσματα προκαλούν ανησυχία, καθώς παρατηρήθηκε αύξηση των παθογόνων E. coli και ταυτόχρονη μείωση των ωφέλιμων Bacteroides, τα οποία συμβάλλουν στην προστασία του οργανισμού από λοιμώξεις. Επιπλέον, καταγράφηκαν μεταβολές σε γονίδια που σχετίζονται με την ευαισθησία σε λοιμώξεις και τη ρύθμιση των κυτταροκινών, δηλαδή των μορίων που ελέγχουν τη φλεγμονή. Όπως εξηγεί η επικεφαλής της μελέτης, Δρ Frances Sladek, τα λίπη φαίνεται να δημιουργούν ένα εσωτερικό περιβάλλον που ευνοεί την ανάπτυξη επιβλαβών βακτηρίων και αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά αύξησαν τους δείκτες παρουσίας βλαστικών κυττάρων στο παχύ έντερο, μια μεταβολή που, αν και αρχικά φαίνεται θετική, ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη έναρξης καρκινικών διεργασιών. Από τα είδη λιπαρών που μελετήθηκαν, το λάδι καρύδας προκάλεσε τις πιο έντονες γενετικές αλλαγές, ενώ ακολούθησε το μη τροποποιημένο σογιέλαιο.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίστηκαν μόνο στο έντερο. Οι ερευνητές εντόπισαν αλλαγές και σε γονίδια που σχετίζονται με νευροδιαβιβαστές, ενισχύοντας τη θεωρία του άξονα εντέρου–εγκεφάλου, δηλαδή ότι η διατροφή μπορεί να επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία του εγκεφάλου και, κατ’ επέκταση, τη διάθεση, τις γνωστικές ικανότητες και τη συνολική ψυχική υγεία.
Παρότι τα ευρήματα αφορούν συγκεκριμένους τύπους λιπαρών, κυρίως σογιέλαιο και κορεσμένα λιπαρά, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η υπερβολική κατανάλωση οποιουδήποτε είδους λιπαρών μπορεί να έχει επιβαρυντικές συνέπειες για τον οργανισμό.
Οι ερευνητές εκφράζουν την ελπίδα ότι τα νέα αυτά στοιχεία θα οδηγήσουν περισσότερους ανθρώπους στο να επανεξετάσουν τις διατροφικές τους συνήθειες, επιλέγοντας πιο ισορροπημένες διατροφές που συμβάλλουν στην προστασία του εγκεφάλου, του εντέρου και του ανοσοποιητικού συστήματος.
