Διευκρινίσεις σχετικά με τα δικαιώματα των ιδιοκτητών ακινήτων στις μισθώσεις κατοικιών παρέχει η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ), απαντώντας σε συχνά ερωτήματα που αφορούν την ενοικίαση ακινήτων, την πρόσβαση στο μίσθιο, τις καθυστερήσεις πληρωμών και τις περιπτώσεις φθορών ή μη αποχώρησης των ενοικιαστών.
Η ΕΕΚΕ υπενθυμίζει ότι η ύπαρξη σαφών όρων στο μισθωτήριο συμβόλαιο και η τήρηση των υποχρεώσεων και από τις δύο πλευρές αποτελούν βασική προϋπόθεση για την αποφυγή μελλοντικών διαφορών.
Πρόσβαση του ιδιοκτήτη στο ακίνητο
Ένα από τα συχνότερα ζητήματα που προκύπτουν στις μισθώσεις αφορά το δικαίωμα πρόσβασης του ιδιοκτήτη στο ακίνητο.
Σύμφωνα με την ΕΕΚΕ, ο ιδιοκτήτης μπορεί να επισκέπτεται το μίσθιο μόνο σύμφωνα με τους όρους και τον χρόνο που έχουν συμφωνηθεί στο μισθωτήριο συμβόλαιο, σεβόμενος παράλληλα το δικαίωμα χρήσης και ιδιωτικότητας του ενοικιαστή.
Τι συμβαίνει όταν δεν πληρώνεται το ενοίκιο
Σε περίπτωση που ο ενοικιαστής δεν καταβάλλει εμπρόθεσμα το ενοίκιο ή τις κοινόχρηστες δαπάνες, ο ιδιοκτήτης έχει το δικαίωμα να προχωρήσει στις προβλεπόμενες νομικές ενέργειες.
Συγκεκριμένα, μπορεί να:
-
διεκδικήσει τα οφειλόμενα μισθώματα,
-
απαιτήσει την καταβολή απλήρωτων κοινοχρήστων,
-
ζητήσει την απόδοση του μισθίου μέσω των νόμιμων διαδικασιών.
Η συστηματική καθυστέρηση πληρωμών μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε δικαστικές ενέργειες για την απομάκρυνση του ενοικιαστή από το ακίνητο.
Ζημιές και φθορές στο μίσθιο
Ο ενοικιαστής οφείλει να επιστρέψει το ακίνητο στην κατάσταση που το παρέλαβε, λαμβάνοντας υπόψη τη φυσιολογική φθορά που προκύπτει από τη συνήθη χρήση.
Εφόσον διαπιστωθούν ζημιές πέραν της φυσιολογικής φθοράς:
-
ο ιδιοκτήτης μπορεί να ζητήσει αποζημίωση,
-
μπορεί να συμψηφίσει μέρος ή το σύνολο της εγγύησης,
-
έχει τη δυνατότητα να διεκδικήσει δικαστικά το κόστος αποκατάστασης των ζημιών.
Η διαδικασία αυτή μπορεί να διαφοροποιείται εφόσον υπάρχει διαφορετική σχετική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.
Τι ισχύει μετά τη λήξη του μισθωτηρίου
Μετά την ολοκλήρωση της διάρκειας της μίσθωσης, ο ενοικιαστής οφείλει να παραδώσει το ακίνητο στον ιδιοκτήτη.
Εάν παραμείνει στο ακίνητο χωρίς συμφωνία ανανέωσης:
-
ο ιδιοκτήτης μπορεί να ζητήσει δικαστικά την αποχώρησή του,
-
έχει δικαίωμα να διεκδικήσει αποζημίωση για τη χρήση του ακινήτου,
-
η αποζημίωση αφορά το διάστημα από τη λήξη της μίσθωσης έως την τελική παράδοση του ακινήτου.
Η παραμονή στο ακίνητο μετά τη λήξη του συμβολαίου δεν συνεπάγεται αυτόματη παράταση της μίσθωσης.
Ο ρόλος της εγγύησης
Η εγγύηση που καταβάλλεται κατά την έναρξη της μίσθωσης λειτουργεί ως μέσο κάλυψης πιθανών οικονομικών εκκρεμοτήτων.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για:
-
ανεξόφλητα ενοίκια,
-
απλήρωτα κοινόχρηστα,
-
ζημιές ή φθορές στο ακίνητο.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ΕΕΚΕ, η εγγύηση δεν καλύπτει την αποζημίωση χρήσης που μπορεί να οφείλει ο ενοικιαστής εάν συνεχίσει να διαμένει στο ακίνητο μετά τη λήξη της μίσθωσης.
Χρήσιμες συμβουλές για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές
Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας συνιστά σε όλες τις πλευρές να ακολουθούν ορισμένες βασικές πρακτικές που μπορούν να αποτρέψουν μελλοντικές διαφωνίες.
Να υπάρχει πάντα γραπτή σύμβαση
Η ύπαρξη αναλυτικού γραπτού μισθωτηρίου συμβολαίου αποτελεί τη σημαντικότερη δικλείδα ασφαλείας τόσο για τον ιδιοκτήτη όσο και για τον ενοικιαστή.
Στη σύμβαση πρέπει να καταγράφονται με σαφήνεια:
-
η διάρκεια της μίσθωσης,
-
το ύψος του ενοικίου,
-
οι υποχρεώσεις των δύο πλευρών,
-
τυχόν ειδικοί όροι χρήσης του ακινήτου.
Καταγραφή της κατάστασης του ακινήτου
Η ΕΕΚΕ προτείνει επίσης να γίνεται λεπτομερής καταγραφή της κατάστασης του ακινήτου κατά την παράδοση και την επιστροφή του.
Η διαδικασία αυτή μπορεί να περιλαμβάνει:
-
φωτογραφική τεκμηρίωση,
-
αναλυτική περιγραφή χώρων και εξοπλισμού,
-
κοινή αποδοχή των στοιχείων από ιδιοκτήτη και ενοικιαστή.
Με τον τρόπο αυτό περιορίζονται σημαντικά οι πιθανότητες αμφισβητήσεων σχετικά με φθορές ή ζημιές.
Τι πρέπει να κρατήσουν οι ιδιοκτήτες
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η σωστή σύνταξη του μισθωτηρίου, η τήρηση αρχείου πληρωμών και η έγκαιρη αντιμετώπιση τυχόν προβλημάτων αποτελούν τα βασικά εργαλεία προστασίας των δικαιωμάτων των ιδιοκτητών.
Η γνώση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων κάθε πλευράς συμβάλλει στην ομαλή εξέλιξη της μίσθωσης και στη μείωση των νομικών διαφορών που συχνά προκύπτουν στην αγορά ακινήτων
