Η ραγδαία εξάπλωση του λαγοκέφαλου (Lagocephalus sceleratus) στα ελληνικά νερά αποτυπώνεται με εντυπωσιακό τρόπο μέσα από έναν διαδραστικό χάρτη καταγραφών, ο οποίος παρουσιάζει τη χρονική και γεωγραφική πορεία του επικίνδυνου αυτού ξενικού είδους στην Ανατολική Μεσόγειο.
Από τις πρώτες μεμονωμένες εμφανίσεις το 2005 έως σήμερα, ο λαγοκέφαλος έχει καταφέρει να δημιουργήσει πυκνούς πληθυσμούς σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου, αποτελώντας μία από τις σημαντικότερες απειλές για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, την αλιεία και τη δημόσια υγεία.
Τι δείχνει ο διαδραστικός χάρτης
Ο ψηφιακός χάρτης, που φιλοξενείται μέσω της υπηρεσίας Google My Maps, καταγράφει τις εμφανίσεις του Lagocephalus sceleratus στην Ανατολική Μεσόγειο και στις ελληνικές θάλασσες.
Τα στοιχεία προέρχονται από το δίκτυο ELNAIS (Early Warning System for Alien Species – Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για Ξενικά Είδη στην Ελλάδα), το οποίο παρακολουθεί την παρουσία και την εξάπλωση ξενικών ειδών στο θαλάσσιο περιβάλλον της χώρας.
Οι πολυάριθμες μπλε πινέζες που εμφανίζονται στον χάρτη αντιστοιχούν σε επίσημες καταγραφές λαγοκέφαλων και είναι ιδιαίτερα πυκνές:
-
Στην Κρήτη
-
Στα Δωδεκάνησα
-
Στις Κυκλάδες
-
Στο Κεντρικό και Βόρειο Αιγαίο
-
Στις ακτές της Τουρκίας
-
Στην Κύπρο
Η συγκέντρωση των καταγραφών καταδεικνύει τη σημαντική παρουσία του είδους στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Για περισσότερες πληροφορίες και διάδραση με τον χάρτη, κάντε κλικ ΕΔΩ.
Η χρονική πορεία της εισβολής από το 2005 έως σήμερα
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του χάρτη είναι η δυνατότητα παρακολούθησης της εξάπλωσης του είδους μέσα στον χρόνο.
Δίπλα σε κάθε καταγραφή αναγράφεται η χρονολογία εντοπισμού, όπως:
-
2005
-
2006
-
2012
-
2020
-
και μεταγενέστερα έτη
Τα δεδομένα δείχνουν πως ο λαγοκέφαλος εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2005 και μέσα σε περίπου δύο δεκαετίες κατάφερε να εξαπλωθεί σε μεγάλο μέρος των ελληνικών θαλασσών.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο το ξενικό είδος εγκαταστάθηκε και εδραιώθηκε στο Αιγαίο, δημιουργώντας πλέον μόνιμους πληθυσμούς.
Γιατί ο λαγοκέφαλος θεωρείται επικίνδυνος
Ο λαγοκέφαλος συγκαταλέγεται στα πιο προβληματικά ξενικά είδη που έχουν εισβάλει στη Μεσόγειο.
Κίνδυνος για τη δημόσια υγεία
Το είδος περιέχει την εξαιρετικά επικίνδυνη νευροτοξίνη τετροδοτοξίνη (Tetrodotoxin), η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση ή ακόμη και θάνατο σε περίπτωση κατανάλωσης.
Για τον λόγο αυτό απαγορεύεται η εμπορία και η κατανάλωσή του.
Απειλή για τα θαλάσσια οικοσυστήματα
Ο λαγοκέφαλος είναι ιδιαίτερα επιθετικός θηρευτής και επηρεάζει τους πληθυσμούς πολλών θαλάσσιων οργανισμών, μεταβάλλοντας την ισορροπία των οικοσυστημάτων.
Προβλήματα στην αλιεία
Οι επαγγελματίες αλιείς αναφέρουν σημαντικές ζημιές:
-
Καταστροφή διχτυών και αλιευτικών εργαλείων
-
Μείωση αλιευμάτων
-
Οικονομικές απώλειες
-
Αυξημένο κόστος συντήρησης εξοπλισμού
Πώς έφτασε ο λαγοκέφαλος στη Μεσόγειο
Ο λαγοκέφαλος χαρακτηρίζεται ως λεσέψιος μετανάστης, δηλαδή είδος που εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ από την Ερυθρά Θάλασσα.
Η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών λόγω της κλιματικής αλλαγής φαίνεται ότι διευκολύνει περαιτέρω την εγκατάσταση και εξάπλωσή του στις ελληνικές θάλασσες.
Τι αποκαλύπτει ο χάρτης για το μέλλον
Ο διαδραστικός χάρτης του ELNAIS αποτυπώνει με σαφή τρόπο ότι ο λαγοκέφαλος δεν αποτελεί πλέον ένα μεμονωμένο περιστατικό εμφάνισης ξενικού είδους, αλλά έναν μόνιμο και διαρκώς επεκτεινόμενο πληθυσμό στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η συνεχής παρακολούθηση των καταγραφών θεωρείται κρίσιμη για:
-
Την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας
-
Την ενημέρωση των αλιέων
-
Την προστασία της δημόσιας υγείας
-
Τη λήψη μέτρων διαχείρισης των εισβολικών ειδών
