Η αποχώρηση ενός ενοικιαστή από ένα μισθωμένο ακίνητο δεν σημαίνει πάντα και το τέλος των υποχρεώσεών του. Εφόσον διαπιστωθούν ζημιές που υπερβαίνουν τη φυσιολογική φθορά από την καθημερινή χρήση, ο ιδιοκτήτης έχει το δικαίωμα να διεκδικήσει αποζημίωση.
Το βασικό ζήτημα είναι να διαχωριστεί η αναμενόμενη φθορά που προκαλεί η συνήθης κατοίκηση από τις ζημιές που οφείλονται σε αμέλεια, κακή χρήση ή αυθαίρετες παρεμβάσεις του μισθωτή.
Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ) εξηγεί τι προβλέπει η νομοθεσία, πότε γεννάται ευθύνη για τον ενοικιαστή και ποια είναι τα δικαιώματα του ιδιοκτήτη.
Ποιες φθορές πληρώνει ο ενοικιαστής
Ο ενοικιαστής μπορεί να υποχρεωθεί να καταβάλει αποζημίωση όταν οι ζημιές στο ακίνητο δεν αποτελούν φυσική συνέπεια της χρήσης του, αλλά προέρχονται από αμέλεια, κακή χρήση ή επεμβάσεις που έγιναν χωρίς τη συναίνεση του ιδιοκτήτη.
Σε αυτές τις περιπτώσεις περιλαμβάνονται κατεστραμμένες πόρτες, κουφώματα, τζάμια, πλακάκια ή δάπεδα, καθώς και ζημιές που προκλήθηκαν από λανθασμένη χρήση οικιακών συσκευών, όπως πλημμύρες από πλυντήριο.
Ευθύνη μπορεί επίσης να προκύψει όταν διαπιστώνονται εκτεταμένες τρύπες στους τοίχους, σοβαρές φθορές στα πατώματα, έντονη μούχλα που οφείλεται σε κακή χρήση του χώρου ή αυθαίρετες μετατροπές, όπως γκρέμισμα τοίχων ή αλλαγές στη διαρρύθμιση και τον χρωματισμό του ακινήτου χωρίς άδεια.
Πότε οι φθορές θεωρούνται φυσιολογικές
Δεν συνεπάγεται κάθε φθορά και υποχρέωση αποζημίωσης. Η φυσιολογική φθορά που προκαλείται με την πάροδο του χρόνου και από τη συνήθη χρήση του ακινήτου βαρύνει τον ιδιοκτήτη και όχι τον ενοικιαστή.
Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν, μεταξύ άλλων, το ξεθώριασμα των τοίχων, μικρές γρατζουνιές στα δάπεδα ή άλλες αντίστοιχες αλλοιώσεις που είναι αναμενόμενες σε ένα σπίτι που κατοικείται.
Ωστόσο, η διάκριση ανάμεσα στη φυσιολογική φθορά και στην πραγματική ζημιά δεν είναι πάντοτε ξεκάθαρη. Για τον λόγο αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική η καταγραφή της κατάστασης του ακινήτου τόσο κατά την έναρξη όσο και κατά τη λήξη της μίσθωσης.
Πώς μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση ο ιδιοκτήτης
Η διαδικασία ξεκινά με την καταγραφή των ζημιών αμέσως μετά την αποχώρηση του ενοικιαστή. Φωτογραφίες, βίντεο και αναλυτική αποτύπωση της κατάστασης του ακινήτου μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμα αποδεικτικά στοιχεία.
Σε περιπτώσεις σοβαρών φθορών, ο ιδιοκτήτης μπορεί να ζητήσει τεχνική έκθεση από αρμόδιο επαγγελματία, όπως μηχανικό, αρχιτέκτονα ή ηλεκτρολόγο, ώστε να τεκμηριωθεί το είδος της ζημιάς και το κόστος αποκατάστασής της.
Η εγγύηση που έχει καταβάλει ο ενοικιαστής μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη μέρους ή του συνόλου των ζημιών, εφόσον αυτές είναι πραγματικές και αποδεδειγμένες. Αν το κόστος αποκατάστασης υπερβαίνει το ποσό της εγγύησης, ο ιδιοκτήτης έχει τη δυνατότητα να διεκδικήσει επιπλέον αποζημίωση.
Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών, ο ιδιοκτήτης μπορεί αρχικά να αποστείλει εξώδικη πρόσκληση ζητώντας την καταβολή του ποσού μέσα σε συγκεκριμένη προθεσμία. Αν και αυτή η προσπάθεια αποτύχει, η υπόθεση μπορεί να οδηγηθεί στα δικαστήρια με αγωγή αποζημίωσης.
Τι πρέπει να προσέχουν οι ιδιοκτήτες
Για να αποφευχθούν διαφωνίες, οι ιδιοκτήτες καλό είναι να καταγράφουν αναλυτικά την κατάσταση του ακινήτου πριν από την εγκατάσταση του ενοικιαστή, διατηρώντας φωτογραφικό υλικό, βίντεο και γραπτή περιγραφή.
Εξίσου σημαντική είναι η ύπαρξη έγγραφης σύμβασης μίσθωσης με σαφείς όρους σχετικά με τις υποχρεώσεις του ενοικιαστή σε περίπτωση ζημιών, ενώ η επιστροφή της εγγύησης θα πρέπει να γίνεται μόνο αφού ολοκληρωθεί ο έλεγχος του ακινήτου.
Σε περιπτώσεις σοβαρών διαφορών ή όταν αμφισβητείται η ευθύνη για τις φθορές, η συμβουλή νομικού μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την ορθή διεκδίκηση των δικαιωμάτων κάθε πλευράς.
Τέλος, για αναφορές, ερωτήματα ή καταγγελίες σχετικά με ζητήματα μισθώσεων, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας μέσω της ειδικής φόρμας καταγγελιών που διαθέτει στην ιστοσελίδα της.
