Οι περισσότεροι γνωρίζουν ότι μετά τον θάνατο το σώμα περνά από τη φάση της νεκρικής ακαμψίας, κατά την οποία οι μύες σκληραίνουν λόγω των βιολογικών αλλαγών που επέρχονται μετά τη διακοπή των ζωτικών λειτουργιών. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλες μεταβολές που εμφανίζονται τις πρώτες ώρες μετά τον θάνατο, μία από τις οποίες αφορά τα μάτια.
Πρόκειται για το φαινόμενο tache noire de la sclerotique, μια χαρακτηριστική αλλοίωση που παρατηρείται στο λευκό μέρος του ματιού και μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο στοιχείο για τους ιατροδικαστές κατά την εκτίμηση του χρόνου θανάτου.
Τι είναι η «tache noire»
Ο όρος tache noire, που στα γαλλικά σημαίνει «μαύρη κηλίδα», περιγράφει μια σκούρα γραμμή ή κηλίδα που σχηματίζεται πάνω στον σκληρό χιτώνα, δηλαδή στο λευκό μέρος του ματιού.
Το φαινόμενο εμφανίζεται σχεδόν αποκλειστικά μετά τον θάνατο και συνδέεται κυρίως με περιπτώσεις όπου τα βλέφαρα παραμένουν ανοιχτά. Η έκθεση του οφθαλμού στον αέρα οδηγεί σε σταδιακή αφυδάτωση της επιφάνειάς του, με αποτέλεσμα να δημιουργείται η χαρακτηριστική σκούρα αλλοίωση. Το χρώμα της μπορεί να κυμαίνεται από σκούρο καφέ ή κοκκινωπό έως σχεδόν μαύρο, ενώ η θέση της εξαρτάται από το πόσο ανοιχτά ήταν τα βλέφαρα.
Γιατί αλλάζουν τα μάτια μετά τον θάνατο
Όσο ο άνθρωπος βρίσκεται στη ζωή, τα μάτια παραμένουν συνεχώς ενυδατωμένα χάρη σε μια σειρά φυσικών μηχανισμών. Το ανοιγοκλείσιμο των βλεφάρων κατανέμει τα δάκρυα σε όλη την επιφάνεια του ματιού, ενώ οι μεϊβομιανοί αδένες παράγουν λιπαρές ουσίες που περιορίζουν την εξάτμιση της υγρασίας.
Μετά τον θάνατο, οι μηχανισμοί αυτοί παύουν να λειτουργούν. Αν τα βλέφαρα παραμείνουν ανοιχτά, η επιφάνεια του ματιού εκτίθεται στον αέρα και αφυδατώνεται γρήγορα. Αντίθετα, όταν τα μάτια είναι κλειστά, τα βλέφαρα λειτουργούν προστατευτικά και επιβραδύνουν σημαντικά αυτή τη διαδικασία.
Ένα στοιχείο που αξιοποιείται στην ιατροδικαστική
Η εμφάνιση της tache noire μπορεί να ξεκινήσει μέσα σε λίγες ώρες από τον θάνατο, γεγονός που την καθιστά χρήσιμο εύρημα κατά την ιατροδικαστική εξέταση. Οι ειδικοί τη συνεκτιμούν μαζί με άλλα σημεία, όπως η θερμοκρασία του σώματος, η νεκρική ακαμψία και η υποστάση, προκειμένου να εκτιμήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον χρόνο θανάτου.
