Μια ισορροπημένη διατροφή αποτελεί βασικό κομμάτι της καλής υγείας. Όταν, όμως, κάποιος λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, υπάρχουν ορισμένες διατροφικές συνήθειες που χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή. Οι αλληλεπιδράσεις τροφίμων και φαρμάκων μπορεί, ανάλογα με το σκεύασμα, να μειώσουν την αποτελεσματικότητα μιας θεραπείας, να αυξήσουν την ποσότητα της δραστικής ουσίας που κυκλοφορεί στο αίμα ή να ενισχύσουν τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών.
Γάλα και γαλακτοκομικά: Προσοχή με ορισμένα αντιβιοτικά
Το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί αποτελούν σημαντικές πηγές ασβεστίου. Σε ορισμένα φάρμακα, όμως, το ασβέστιο μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση της δραστικής ουσίας από το πεπτικό σύστημα.
Αυτό αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες φαρμάκων, μεταξύ άλλων ορισμένα αντιβιοτικά, γι' αυτό και σε κάποιες περιπτώσεις υπάρχουν σαφείς οδηγίες σχετικά με το πότε πρέπει να λαμβάνονται σε σχέση με τα γαλακτοκομικά.
Δεν ισχύει, επομένως, ότι όλα τα αντιβιοτικά «δεν πάνε μαζί» με γαλακτοκομικά. Η αλληλεπίδραση εξαρτάται από τη δραστική ουσία.
Γκρέιπφρουτ και φάρμακα: Ο συνδυασμός που θέλει ιδιαίτερη προσοχή
Το γκρέιπφρουτ είναι από τις πιο γνωστές τροφές σε ό,τι αφορά τις αλληλεπιδράσεις με φάρμακα.
Ορισμένες ουσίες που περιέχει, ιδιαίτερα στον χυμό, μπορούν να επηρεάσουν ένζυμα και μεταφορείς στο έντερο που συμμετέχουν στον μεταβολισμό και την απορρόφηση φαρμάκων. Ως αποτέλεσμα, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αυξηθεί η ποσότητα ενός φαρμάκου που περνά στην κυκλοφορία του αίματος, ενώ σε άλλες μπορεί να μειωθεί.
Γι' αυτό, αν κάποιος καταναλώνει συστηματικά γκρέιπφρουτ ή χυμό γκρέιπφρουτ, καλό είναι να ελέγξει με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό του αν υπάρχει σχετική προειδοποίηση για τη θεραπεία του.
Πράσινα λαχανικά και αντιπηκτικά
Το σπανάκι, το μπρόκολο, η λαχανίδα και άλλα πράσινα φυλλώδη λαχανικά είναι πλούσια σε βιταμίνη Κ, η οποία συμμετέχει στη διαδικασία της πήξης του αίματος.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους λαμβάνουν βαρφαρίνη, ένα αντιπηκτικό του οποίου η δράση επηρεάζεται από την πρόσληψη βιταμίνης Κ.
Το σημαντικό δεν είναι απαραίτητα να αποκλειστούν τα πράσινα λαχανικά. Οι οδηγίες του NHS επισημαίνουν ότι μπορούν να αποτελούν μέρος μιας υγιεινής διατροφής, αλλά θα πρέπει να αποφεύγονται οι μεγάλες και απότομες αλλαγές στην ποσότητα που καταναλώνεται.
Με άλλα λόγια, η σταθερότητα στη διατροφή έχει ιδιαίτερη σημασία όταν κάποιος λαμβάνει βαρφαρίνη, ενώ οποιαδήποτε σημαντική αλλαγή καλό είναι να συζητείται με τον γιατρό ή την αντιπηκτική κλινική.
Αλκοόλ: Ένας συνδυασμός που μπορεί να γίνει επικίνδυνος
Το αλκοόλ είναι μια ακόμη περίπτωση όπου χρειάζεται προσοχή, καθώς μπορεί να αλληλεπιδράσει με αρκετά φάρμακα.
Ανάλογα με το σκεύασμα, ο συνδυασμός μπορεί να αυξήσει την υπνηλία, τη ζάλη και την απώλεια συντονισμού ή να ενισχύσει άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες. Η FDA, για παράδειγμα, προειδοποιεί για τον συνδυασμό αλκοόλ με ορισμένα αντιισταμινικά, φάρμακα για τον βήχα και σκευάσματα κατά της αϋπνίας.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με φάρμακα που επηρεάζουν το κεντρικό νευρικό σύστημα, καθώς η ταυτόχρονη κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να ενισχύσει την καταστολή.
Και στην περίπτωση των αντιπηκτικών, όπως η βαρφαρίνη, η κατανάλωση αλκοόλ χρειάζεται επίσης προσοχή.
Τρόφιμα με τυραμίνη και συγκεκριμένα φάρμακα
Ορισμένα τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση ή ωρίμανση, όπως παλαιωμένα τυριά, ορισμένα αλλαντικά, τουρσιά και άλλα προϊόντα, μπορεί να περιέχουν σημαντικές ποσότητες τυραμίνης.
Η τυραμίνη μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα κυρίως σε ανθρώπους που λαμβάνουν συγκεκριμένες κατηγορίες φαρμάκων, όπως ορισμένους αναστολείς της μονοαμινοξειδάσης (MAOI).
Γι' αυτό, οι διατροφικοί περιορισμοί που αφορούν την τυραμίνη δεν πρέπει να εφαρμόζονται γενικευμένα σε όλους όσοι λαμβάνουν αντικαταθλιπτικά. Εξαρτώνται από το συγκεκριμένο φάρμακο και τις οδηγίες που το συνοδεύουν.
Η σωστή ενημέρωση είναι το σημαντικότερο «φίλτρο»
Οι αλληλεπιδράσεις τροφίμων και φαρμάκων δεν σημαίνουν ότι μια κατά τα άλλα υγιεινή τροφή είναι επικίνδυνη. Σημαίνουν ότι ορισμένα τρόφιμα μπορεί να επηρεάσουν συγκεκριμένα φάρμακα και επομένως χρειάζεται εξατομικευμένη ενημέρωση.
Πριν από την έναρξη μιας νέας θεραπείας, οι ασθενείς θα πρέπει να ενημερώνουν γιατρό ή φαρμακοποιό για όλα τα φάρμακα, συμπληρώματα, βιταμίνες και φυτικά σκευάσματα που χρησιμοποιούν, αλλά και για σημαντικές διατροφικές συνήθειες.
