Αντίστροφη μέτρηση για το νέο πακέτο ενεργειακών μέτρων στήριξης που αφορά νοικοκυριά και επιχειρήσεις, μετά τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Τα αρμόδια υπουργεία αναμένεται τις επόμενες ημέρες να εξειδικεύσουν τις παρεμβάσεις, με το πετρέλαιο θέρμανσης, το επίδομα θέρμανσης και το πετρέλαιο κίνησης να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, βασική παρέμβαση αποτελεί η επιδότηση στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, ώστε από την έναρξη της διάθεσής του στην αγορά, στις 15 Οκτωβρίου, η τιμή να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο.
Παράλληλα, εξετάζεται οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, ενώ αναμένεται να συνεχιστεί και τον Οκτώβριο η επιδότηση στο diesel.
Η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης χωρίς τις νέες παρεμβάσεις, με βάση τα σημερινά δεδομένα της αγοράς, θα μπορούσε να προσεγγίσει τα 2 ευρώ το λίτρο.
Για τον λόγο αυτό σχεδιάζεται επιδότηση στην τιμή διάθεσης, με τη συμμετοχή του κράτους αλλά και των διυλιστηρίων, ώστε η τελική τιμή για τους καταναλωτές να παραμείνει κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, αυτό μεταφράζεται σε επιδότηση τουλάχιστον 25 λεπτών ανά λίτρο.
Η τιμή των 1,75 ευρώ αποτελεί, παράλληλα, το επίπεδο στο οποίο είχε διαμορφωθεί η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης όταν ολοκληρώθηκε η προηγούμενη περίοδος διάθεσής του.
Αύξηση στο επίδομα θέρμανσης
Δεύτερη σημαντική παρέμβαση αποτελεί η οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.
Οι τελικές λεπτομέρειες αναμένεται να γίνουν γνωστές κατά την εξειδίκευση των μέτρων από τα αρμόδια υπουργεία. Τότε θα αποσαφηνιστεί εάν η αύξηση θα συνοδευτεί και από αλλαγές στα εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει και τον αριθμό των δικαιούχων.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει ουσιαστικά μια διπλή παρέμβαση για τη θέρμανση: αφενός με τη μείωση της τιμής του πετρελαίου στην αντλία και αφετέρου με την ενίσχυση του επιδόματος που λαμβάνουν τα νοικοκυριά.
Συνεχίζεται η επιδότηση στο diesel
Στο νέο πακέτο μέτρων περιλαμβάνεται και η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης για τον Οκτώβριο.
Το diesel επιδοτείται σήμερα με 15 λεπτά το λίτρο, από τα οποία τα 10 λεπτά προέρχονται από το κράτος και τα 5 λεπτά από τα διυλιστήρια.
Παρά την υφιστάμενη επιδότηση, η τιμή του πετρελαίου κίνησης εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, επιβαρύνοντας το κόστος μεταφορών και, κατ' επέκταση, ένα μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας.
Η παράταση της επιδότησης θεωρείται, επομένως, σημαντική για κλάδους στους οποίους το κόστος καυσίμων αποτελεί βασική συνιστώσα των λειτουργικών εξόδων.
Εξετάζεται πλαφόν στα περιθώρια κέρδους
Παράλληλα με τις επιδοτήσεις, εξετάζεται η επαναφορά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αγορά πετρελαιοειδών.
Στόχος της συγκεκριμένης παρέμβασης θα είναι ο περιορισμός φαινομένων αισχροκέρδειας στην αγορά καυσίμων.
Το πλαφόν, εφόσον τελικά αποφασιστεί, αναμένεται να αφορά τόσο το στάδιο της εμπορίας όσο και τα πρατήρια, ενώ θα έχει έκτακτο χαρακτήρα.
Τι θα γίνει με τον ΕΦΚ στα καύσιμα
Στο ευρωπαϊκό επίπεδο βρίσκεται παράλληλα σε εξέλιξη συζήτηση για την παροχή δημοσιονομικής ευελιξίας στα κράτη-μέλη, ώστε να μπορούν να προχωρήσουν σε μειώσεις του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι θα θέσει το συγκεκριμένο ζήτημα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καθώς η άνοδος του ενεργειακού κόστους αποτελεί πρόβλημα που αφορά συνολικά τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Το ενδεχόμενο μιας ευρωπαϊκής παρέμβασης στον ΕΦΚ αποτελεί, επομένως, έναν ακόμη παράγοντα που θα μπορούσε να επηρεάσει το τελικό κόστος των καυσίμων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η κρίσιμη παράμετρος είναι οι διεθνείς τιμές
Η τελική εικόνα στην αγορά καυσίμων δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τις κυβερνητικές αποφάσεις. Καθοριστικό ρόλο θα παίξουν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αλλά και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Η δυνατότητα της Σαουδικής Αραβίας να τροφοδοτεί την παγκόσμια αγορά πετρελαίου αποτελεί μία από τις σημαντικές μεταβλητές για την πορεία των τιμών τους επόμενους μήνες.
Οι τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν ήδη προκαλέσει έντονη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η νέα επίθεση των Χούθι και οι ζημιές σε υποδομές μεταφοράς πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας προς τα λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας συνέβαλαν σε νέα αναταραχή.
Η τιμή του πετρελαίου Brent έφτασε κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει σε χαμηλότερα επίπεδα, περίπου στα 105 δολάρια.
Τα μέτρα μπορεί να διευρυνθούν
Το εύρος των κυβερνητικών παρεμβάσεων αναμένεται να συνδέεται άμεσα με την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας.
Κυβερνητικά στελέχη αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων στήριξης, εφόσον οι συνθήκες στην αγορά το καταστήσουν αναγκαίο.
Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες για την τελική μορφή του πακέτου, καθώς τα αρμόδια υπουργεία αναμένεται να εξειδικεύσουν το ύψος των επιδοτήσεων, την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, τη διάρκεια της επιδότησης στο diesel και τις πιθανές παρεμβάσεις στην αγορά καυσίμων.
Το βασικό ζητούμενο για τους καταναλωτές είναι πλέον η τελική τιμή με την οποία θα ξεκινήσει η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου, αλλά και το ύψος της ενίσχυσης που θα μπορούν να λάβουν τα νοικοκυριά.
