Το θέμα της οδήγησης σε πολύ προχωρημένη ηλικία επανέρχεται στο προσκήνιο, με τις διαδικασίες ανανέωσης της άδειας και τους ιατρικούς ελέγχους να αποτελούν βασικά εργαλεία για την αξιολόγηση της ικανότητας των οδηγών.
Στην Ελλάδα δεν προβλέπεται ένας αυτόματος ηλικιακός «κόφτης» στα 80, στα 85 ή στα 90 χρόνια. Αντίθετα, όσο αυξάνεται η ηλικία, μειώνεται η διάρκεια ισχύος της άδειας και αυξάνονται οι απαιτήσεις ως προς την ιατρική εξέταση. Για όσους έχουν ξεπεράσει το 80ό έτος, η διαδικασία ανανέωσης περιλαμβάνει επιπλέον ιατρικούς ελέγχους.
Παράλληλα, στην Ιταλία είχε προκαλέσει συζήτηση μια πρόταση για ειδικούς περιορισμούς στους οδηγούς άνω των 85 ετών. Ωστόσο, το ιταλικό υπουργείο Μεταφορών διευκρίνισε τον Αύγουστο του 2026 ότι οι συγκεκριμένες διατάξεις έχουν αφαιρεθεί από το τελικό υπό διαμόρφωση κείμενο του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Τι ισχύει στην Ελλάδα μετά τα 80
Για τους οδηγούς που έχουν συμπληρώσει το 80ό έτος, η άδεια οδήγησης ανανεώνεται για χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να ξεπερνά τα δύο χρόνια. Η διαδικασία συνοδεύεται από συγκεκριμένες ιατρικές εξετάσεις, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν ο οδηγός εξακολουθεί να πληροί τις προϋποθέσεις για ασφαλή οδήγηση.
Εκτός από την προβλεπόμενη ιατρική εξέταση και τον έλεγχο από οφθαλμίατρο, όσοι έχουν ξεπεράσει τα 80 πρέπει να εξετάζονται υποχρεωτικά και από ωτορινολαρυγγολόγο, καθώς και από νευρολόγο ή ψυχίατρο. Οι γιατροί εκδίδουν πιστοποιητικά υγείας, στα οποία ο ενδιαφερόμενος χαρακτηρίζεται ως «ΙΚΑΝΟΣ» ή «ΜΗ ΙΚΑΝΟΣ».
Με αυτόν τον τρόπο, το ελληνικό πλαίσιο δεν βασίζεται αποκλειστικά στην ηλικία, αλλά στη διαπίστωση της κατάστασης της υγείας και της ικανότητας του οδηγού.
Τι είχε προταθεί στην Ιταλία για τους άνω των 85
Η Ιταλία βρέθηκε πρόσφατα στο επίκεντρο της συζήτησης, όταν στο υπό επεξεργασία κείμενο για τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας είχαν συμπεριληφθεί ειδικοί περιορισμοί για τους οδηγούς άνω των 85 ετών.
Με βάση εκείνη την αρχική πρόταση, η άδεια θα είχε μικρότερη διάρκεια και θα συνδεόταν με συγκεκριμένους περιορισμούς: οδήγηση σε απόσταση έως 100 χιλιομέτρων από την κατοικία ή τη συνήθη διαμονή, απαγόρευση κυκλοφορίας σε αυτοκινητοδρόμους και μηδενικό όριο αλκοόλ. Οι περιορισμοί θα αποτυπώνονταν στην άδεια οδήγησης.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρόβλεψη δεν αποτελεί πλέον μέρος του κειμένου που προορίζεται να αποτελέσει το τελικό πλαίσιο. Το ιταλικό υπουργείο Μεταφορών ανακοίνωσε ότι οι διατάξεις για ειδικούς περιορισμούς στους άνω των 85 είχαν ήδη αφαιρεθεί, έπειτα από απόφαση του υπουργού Ματέο Σαλβίνι.
Οι ιατρικοί έλεγχοι στο επίκεντρο
Η ελληνική διαδικασία δίνει ιδιαίτερο βάρος στην ιατρική αξιολόγηση των μεγαλύτερων σε ηλικία οδηγών. Μετά τα 80, ο έλεγχος της όρασης, της ακοής και της νευρολογικής κατάστασης αποτελεί υποχρεωτικό μέρος της διαδικασίας ανανέωσης.
Το ζητούμενο είναι να διαπιστώνεται μέσα από τις προβλεπόμενες εξετάσεις εάν ο οδηγός εξακολουθεί να διαθέτει τις απαραίτητες προϋποθέσεις για να βρίσκεται με ασφάλεια πίσω από το τιμόνι.
Έτσι, στην Ελλάδα η ηλικία από μόνη της δεν οδηγεί σε αυτόματη απαγόρευση οδήγησης. Αντίθετα, η ισχύς της άδειας περιορίζεται χρονικά και η ανανέωση προϋποθέτει αυστηρότερους ιατρικούς ελέγχους, με την τελική ιατρική γνωμάτευση να καθορίζει εάν ο ενδιαφερόμενος χαρακτηρίζεται «ικανός» ή «μη ικανός» για οδήγηση.
