Δύο σημαντικές παρεμβάσεις για τη διευθέτηση οφειλών προς τράπεζες, Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία δρομολογούνται μετά την ψήφιση του νέου νομοσχεδίου στη Βουλή, την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου. Το νέο πλαίσιο προβλέπει σταθερό επιτόκιο 3% στον εξωδικαστικό μηχανισμό για συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών, αλλά και δυνατότητα αποπληρωμής παλαιών χρεών προς την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ σε έως 120 μηνιαίες δόσεις, με επιτόκιο 5,84%.
Οι δύο ρυθμίσεις απευθύνονται σε διαφορετικές κατηγορίες οφειλετών και συνοδεύονται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Παράλληλα, προβλέπονται αυστηρότερες κυρώσεις για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), καθώς το ανώτατο εποπτικό πρόστιμο αυξάνεται από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατ. ευρώ.
Η πρώτη αλλαγή αφορά τον εξωδικαστικό μηχανισμό και προβλέπει σταθερό ετήσιο επιτόκιο 3% σε όλη τη διάρκεια αποπληρωμής των οφειλών προς τράπεζες και άλλους χρηματοδοτικούς φορείς. Το μέτρο αφορά τις κατηγορίες των ευάλωτων και επιλέξιμων οφειλετών, ανεξάρτητα από το εάν οι απαιτήσεις διαθέτουν εμπράγματη εξασφάλιση.
Η εφαρμογή του νέου επιτοκίου αφορά καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.
Με το προηγούμενο καθεστώς, μετά την πρώτη τριετία το επιτόκιο μπορούσε να αναπροσαρμοστεί με βάση το Euribor. Σύμφωνα με το παράδειγμα του υπουργείου, μπορούσε να φτάσει στο 5,17% για εξασφαλισμένες απαιτήσεις και στο 5,67% για απαιτήσεις χωρίς εξασφάλιση.
Η διαφορά στο κόστος αποπληρωμής μπορεί να είναι σημαντική. Ενδεικτικά, για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια 20 ετών, το υπουργείο υπολογίζει ότι το όφελος μπορεί να ανέλθει περίπου σε:
-
20.200 ευρώ για εξασφαλισμένη απαίτηση.
-
28.600 ευρώ για απαίτηση χωρίς εξασφάλιση.
Οι υπολογισμοί βασίζονται στις παραδοχές του παραδείγματος που παρουσίασε το υπουργείο.
Ποιες δυνατότητες προσφέρει ο εξωδικαστικός
Παράλληλα, έχει διευρυνθεί η πρόσβαση στον μηχανισμό, καθώς το κατώτατο όριο οφειλών μειώθηκε από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.
Μέσω της διαδικασίας προβλέπεται δυνατότητα αποπληρωμής σε έως 240 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, ενώ για οφειλές προς τράπεζες και servicers ο αριθμός των δόσεων μπορεί, ανάλογα με την περίπτωση, να φτάσει έως τις 420.
Επιπλέον, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, μπορεί να υπάρξει μερική διαγραφή οφειλών, προσαυξήσεων ή τόκων. Η ένταξη στη ρύθμιση μπορεί επίσης να παρέχει προστασία από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, σύμφωνα με όσα ορίζει η νομοθεσία και υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι συμφωνημένοι όροι.
Παλαιά χρέη σε Εφορία και ΕΦΚΑ: Ποιοι μπορούν να εξοφλήσουν σε 120 δόσεις
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την έκτακτη ρύθμιση παλαιών οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία. Το ανώτατο όριο αποπληρωμής αυξάνεται από τις 72 στις 120 μηνιαίες δόσεις, δίνοντας στους οφειλέτες τη δυνατότητα εξόφλησης σε χρονικό διάστημα έως δέκα ετών.
Η νέα ηλεκτρονική εφαρμογή αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στα μέσα Νοεμβρίου. Η ρύθμιση προβλέπει ελάχιστη μηνιαία δόση 30 ευρώ και επιτόκιο 5,84%.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάζονται στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η δυνατότητα αυτή θα μπορούσε να αφορά περισσότερα από ένα εκατομμύριο νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στο νέο σχήμα μπορούν να ενταχθούν βεβαιωμένες οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, εφόσον δεν βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για όσους έχουν ήδη ενταχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων. Εφόσον αυτή παραμένει ενεργή, μπορούν να ζητήσουν τη μεταφορά του ανεξόφλητου υπολοίπου τους στο νέο καθεστώς των 120 δόσεων.
Η μετάβαση δεν θα πραγματοποιείται αυτόματα, καθώς απαιτείται υποβολή νέας αίτησης από τον ενδιαφερόμενο.
Η προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων ορίζεται έως τις 30 Ιουνίου 2027. Αντίθετα, οι οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά δεν μπορούν να ενταχθούν στη συγκεκριμένη ρύθμιση και θα πρέπει να τακτοποιηθούν μέσω άλλων διαθέσιμων σχημάτων.
Οι προϋποθέσεις για την ένταξη στις 120 δόσεις
Για να μπορέσει ένας οφειλέτης να υπαχθεί στη νέα ρύθμιση, θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια. Μεταξύ άλλων, απαιτείται:
-
Να έχουν υποβληθεί οι προβλεπόμενες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής την 31η Δεκεμβρίου 2025.
-
Να έχουν τακτοποιηθεί, μέσα σε έναν μήνα από την ένταξη, τυχόν νέες οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025.
-
Να μην υπάρχει αμετάκλητη καταδίκη για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.
Η τήρηση των όρων είναι απαραίτητη για να παραμείνει ενεργή η ρύθμιση. Ειδικότερα, προβλέπεται απώλειά της εάν ο οφειλέτης αφήσει απλήρωτες δύο συνεχόμενες δόσεις ή δημιουργήσει νέες αρρύθμιστες οφειλές κατά παράβαση των προβλεπόμενων υποχρεώσεων.
Τι ισχύει για φορολογική ενημερότητα και κατασχέσεις
Για όσους ενταχθούν στη ρύθμιση και εξυπηρετούν κανονικά τις υποχρεώσεις τους, προβλέπεται δυνατότητα χορήγησης φορολογικής ενημερότητας, καθώς και αναστολή μέτρων αναγκαστικής είσπραξης και ποινικής δίωξης για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο, σύμφωνα με τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί επίσης να προβλέπεται αποδέσμευση μελλοντικών απαιτήσεων από κατασχέσεις εις χείρας τρίτων, εφόσον πληρούνται οι ειδικοί όροι.
Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της νέας εφαρμογής της ΑΑΔΕ, μόλις αυτή ενεργοποιηθεί. Όσοι βρίσκονται ήδη στις 72 δόσεις θα χρειαστεί να υποβάλουν ξεχωριστό αίτημα για τη μεταφορά του υπόλοιπου χρέους τους.
Η αύξηση του αριθμού των δόσεων μπορεί να περιορίσει το ύψος της μηνιαίας επιβάρυνσης, ωστόσο οι οφειλέτες θα πρέπει να υπολογίσουν ότι η μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής ενδέχεται να οδηγήσει σε υψηλότερο συνολικό κόστος τόκων.
