Σε διαρκή υποχώρηση βρίσκεται η ιδιοκατοίκηση στην Ελλάδα, καθώς όλο και περισσότερα νοικοκυριά δυσκολεύονται να αποκτήσουν δική τους κατοικία και στρέφονται αναγκαστικά στην ενοικίαση. Η άνοδος των τιμών των ακινήτων, το αυξημένο κόστος στέγασης και οι δυσκολίες πρόσβασης σε στεγαστικά δάνεια διαμορφώνουν μια ολοένα πιο πιεστική πραγματικότητα για τους πολίτες, με τη στεγαστική κρίση να αποτυπώνεται πλέον ξεκάθαρα και στα επίσημα στατιστικά στοιχεία.
Ενδεικτική είναι η αύξηση κατά 47% των φορολογουμένων που δηλώνουν δαπάνες ενοικίου κύριας κατοικίας μέσα σε μία δεκαετία. Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της Eurostat καταγράφουν σημαντική μείωση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης, επιβεβαιώνοντας τη μεταβολή των συνθηκών στην ελληνική αγορά κατοικίας.
Αύξηση 47% στους ενοικιαστές μέσα σε μία δεκαετία
Τα στοιχεία της ελληνικής φορολογικής διοίκησης αποτυπώνουν με σαφήνεια τη μετατόπιση προς την ενοικίαση. Ειδικότερα, στους κωδικούς 811 έως 816 των φορολογικών δηλώσεων, όπου καταγράφονται οι δαπάνες για ενοίκιο κύριας κατοικίας, ο αριθμός των φορολογουμένων αυξήθηκε κατά 47% από το 2015 έως το 2024.
Συγκεκριμένα, από 762.701 φορολογούμενους το 2015, ο αριθμός τους ξεπέρασε τους 1.120.000 το 2024. Πρόκειται για περισσότερους από 357.000 επιπλέον δηλούντες ενοίκιο μέσα σε εννέα χρόνια.
Αξιοσημείωτο είναι ότι σχεδόν οι μισοί από τους νέους ενοικιαστές προστέθηκαν μετά το 2019, γεγονός που αναδεικνύει την ένταση του προβλήματος τα τελευταία χρόνια. Μάλιστα, μόνο το 2024 καταγράφηκε αύξηση 7,3%, η μεγαλύτερη ετήσια μεταβολή της συγκεκριμένης δεκαετίας.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη δυσκολία πολλών νοικοκυριών, κυρίως των νεότερων, να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα χρήματα για την αγορά κατοικίας. Έτσι, η ενοικίαση παύει να αποτελεί μια προσωρινή επιλογή μέχρι την απόκτηση ιδιόκτητου ακινήτου και μετατρέπεται για ολοένα περισσότερους σε μόνιμη στεγαστική λύση.
Στο 69,4% η ιδιοκατοίκηση στην Ελλάδα το 2025
Την ίδια τάση αποτυπώνουν και τα στοιχεία της Eurostat, τα οποία δείχνουν ότι το ποσοστό των πολιτών που διαμένουν σε ιδιόκτητη κατοικία ακολουθεί πτωτική πορεία τα τελευταία χρόνια.
Ειδικότερα, το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα διαμορφωνόταν στο 73,9% το 2016, ενώ το 2019 είχε φτάσει στο 75,4%. Από εκείνο το σημείο και μετά, ωστόσο, άρχισε να υποχωρεί, φτάνοντας στο 73,9% το 2020 και στο 72,8% το 2022.
Η πτώση έγινε ακόμη πιο αισθητή το 2023, όταν το ποσοστό περιορίστηκε στο 69,6%. Ακολούθησε οριακή άνοδος στο 69,7% το 2024, για να υποχωρήσει εκ νέου στο 69,4% το 2025.
Συνολικά, σε σύγκριση με το 2019, η Ελλάδα έχει χάσει 6 ποσοστιαίες μονάδες ιδιοκατοίκησης, ενώ σε σχέση με το 2016 η μείωση φτάνει τις 4,5 ποσοστιαίες μονάδες.
Η εικόνα στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η υποχώρηση της ιδιοκατοίκησης δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο, καθώς αντίστοιχη τάση καταγράφεται συνολικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, η μείωση στην Ελλάδα είναι εντονότερη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το ποσοστό των Ευρωπαίων που κατοικούν σε ιδιόκτητο ακίνητο διαμορφωνόταν στο 70,1% το 2016, ενώ το 2024 είχε υποχωρήσει στο 68,4%. Το 2025 σημειώθηκε οριακή ανάκαμψη, με το ποσοστό να φτάνει στο 68,5%.
Η ελληνική αγορά κατοικίας, πάντως, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μεγαλύτερες πιέσεις, καθώς η αύξηση των τιμών αγοράς και των ενοικίων, σε συνδυασμό με το κόστος χρηματοδότησης, περιορίζει τις δυνατότητες των νοικοκυριών να αποκτήσουν δικό τους σπίτι. Τα στοιχεία αναδεικνύουν έτσι μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο στεγάζονται οι Έλληνες, με την ιδιοκατοίκηση να χάνει σταδιακά έδαφος και την ενοικίαση να κερδίζει διαρκώς μεγαλύτερο μερίδιο.