Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δύσκολη επιδημία της νόσου Έμπολα, η οποία προκαλείται από το στέλεχος του ιού Μπουντιμπουγκιό, προσθέτοντας ακόμη ένα κεφάλαιο στις δεκάδες επιδημίες που έχουν καταγραφεί τις τελευταίες δεκαετίες στην Αφρική.
Την ώρα που οι υγειονομικές αρχές συνεχίζουν τη διαχείριση της κρίσης, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δημοσίευσε τις πρώτες ολοκληρωμένες κατευθυντήριες οδηγίες για την κλινική αντιμετώπιση των νοσημάτων που προκαλούνται από φιλοϊούς, συμπεριλαμβανομένων όλων των τύπων των ιών Έμπολα και Μάρμπουργκ.
Οι νέες οδηγίες δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην έγκαιρη υποστηρικτική φροντίδα, η οποία αποδεικνύεται καθοριστική για τη βελτίωση της επιβίωσης των ασθενών και περιλαμβάνουν συνολικά 16 τεκμηριωμένες συστάσεις βασισμένες στα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα.
72 επιδημίες Έμπολα και Μάρμπουργκ στην Αφρική
Οι ασθένειες που προκαλούνται από τους ιούς Έμπολα και Μάρμπουργκ ανήκουν στην κατηγορία των αιμορραγικών πυρετών και θεωρούνται από τα πιο επικίνδυνα λοιμώδη νοσήματα παγκοσμίως.
Τα ποσοστά θνησιμότητας μπορούν να κυμανθούν από 25% έως και 90%, ανάλογα με το στέλεχος του ιού, τις συνθήκες της επιδημίας και τη διαθεσιμότητα ιατρικής περίθαλψης.
Από το 1967, όταν ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά ο ιός Μάρμπουργκ, έχουν καταγραφεί συνολικά 72 επιδημίες στην Αφρική, με σοβαρές κοινωνικές, οικονομικές και ψυχολογικές επιπτώσεις στις τοπικές κοινότητες.
Η σημασία της έγκαιρης υποστηρικτικής φροντίδας
Καθώς δεν υπάρχουν ακόμη αδειοδοτημένα εμβόλια ή ειδικές θεραπείες για τη νόσο του ιού Μάρμπουργκ, καθώς και για τα στελέχη Μπουντιμπουγκιό και Σουδάν, η υποστηρικτική φροντίδα παραμένει το βασικότερο εργαλείο αντιμετώπισης.
Σύμφωνα με τον Γενικό Διευθυντή του ΠΟΥ, Δρ. Tedros Adhanom Ghebreyesus, οι νέες οδηγίες αποτελούν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αξιοποίησης της επιστήμης για την προστασία της ανθρώπινης ζωής κατά τη διάρκεια υγειονομικών κρίσεων.
«Η τρέχουσα επιδημία του ιού Μπουντιμπουγκιό υπενθυμίζει την ανάγκη για επιμελή, ολιστική και ανθρωποκεντρική ιατρική φροντίδα, ώστε να σωθούν ζωές και να διατηρηθεί η ανθρώπινη αξιοπρέπεια», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.
Τι περιλαμβάνουν οι νέες οδηγίες του ΠΟΥ
Οι κατευθυντήριες οδηγίες διαμορφώθηκαν έπειτα από συνεργασία διεθνών επιστημόνων και βασίζονται στην εμπειρία που αποκτήθηκε από τις πρόσφατες επιδημίες Έμπολα και Μάρμπουργκ.
Στόχος τους είναι:
-
Η υποστήριξη των επαγγελματιών υγείας στην κλινική διαχείριση των ασθενών.
-
Η εναρμόνιση των θεραπευτικών προσεγγίσεων διεθνώς.
-
Η καλύτερη προετοιμασία των υγειονομικών συστημάτων για μελλοντικές επιδημίες.
-
Η εξασφάλιση επαρκών ιατρικών προμηθειών, εργαστηριακής υποστήριξης και εξειδικευμένου προσωπικού.
Οι βασικές πρακτικές συστάσεις
Οι νέες οδηγίες δίνουν έμφαση σε κρίσιμες παρεμβάσεις που μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την έκβαση της νόσου.
Παρακολούθηση μέσω εργαστηριακών εξετάσεων
Προτείνεται η συστηματική χρήση εργαστηριακών εξετάσεων για την έγκαιρη αναγνώριση προβλημάτων όπως:
-
Υπογλυκαιμία
-
Ηλεκτρολυτικές διαταραχές
-
Μεταβολικές επιπλοκές
Αντιμετώπιση αφυδάτωσης
Η ταχεία αποκατάσταση των υγρών μέσω:
-
Από του στόματος ενυδάτωσης
-
Ενδοφλέβιας χορήγησης υγρών
αποτελεί βασικό στοιχείο της θεραπευτικής προσέγγισης.
Άμεση διαχείριση του σοκ
Οι οδηγίες προτείνουν:
-
Έγκαιρη χορήγηση ενδοφλέβιων υγρών
-
Χρήση αγγειοδραστικών φαρμάκων όπου απαιτείται
-
Συνεχή παρακολούθηση ζωτικών σημείων και αιμάτωσης
ώστε να αποτρέπεται η οργανική ανεπάρκεια που μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο.
Αντιμετώπιση δευτερογενών λοιμώξεων
Σε περιπτώσεις συνύπαρξης βακτηριακών λοιμώξεων ή σήψης, οι γιατροί καλούνται να ξεκινούν άμεσα κατάλληλη αντιβιοτική θεραπεία.
Παρακολούθηση μετά την ανάρρωση
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη δομημένη παρακολούθηση των ασθενών που επιβιώνουν από τη νόσο, με στόχο:
-
Τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους
-
Την πρόληψη πιθανών υποτροπών
-
Την αποφυγή νέων λοιμώξεων
Γιατί οι οδηγίες θεωρούνται καθοριστικές
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι η βέλτιστη υποστηρικτική φροντίδα αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία μπορούν να εφαρμοστούν όλες οι υπόλοιπες θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Παράλληλα, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την αποτελεσματική διεξαγωγή κλινικών ερευνών σχετικά με νέες αντιιικές θεραπείες που ενδέχεται να αλλάξουν στο μέλλον την αντιμετώπιση των φιλοϊών.
Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές συμπληρώνουν το υφιστάμενο πλαίσιο οδηγιών και επιχειρησιακών εργαλείων του ΠΟΥ, ενισχύοντας την παγκόσμια ετοιμότητα απέναντι σε μελλοντικές επιδημίες Έμπολα και Μάρμπουργκ.
