Μια σπάνια ολική έκλειψη Ηλίου θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 12 Αυγούστου, καθώς η Σελήνη θα βρεθεί ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, καλύπτοντας πλήρως τον ηλιακό δίσκο και βυθίζοντας για λίγη ώρα στο σκοτάδι περιοχές της Ευρώπης.
Πρόκειται για την πρώτη ολική ηλιακή έκλειψη που θα είναι ορατή από την ηπειρωτική Ευρώπη από το 2006, γεγονός που αναμένεται να συγκεντρώσει μεγάλο αριθμό παρατηρητών και τουριστών στις περιοχές από όπου θα περάσει το «μονοπάτι της ολότητας».
Τι συμβαίνει κατά την έκλειψη
Η ηλιακή έκλειψη σημειώνεται όταν η Σελήνη ευθυγραμμίζεται ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη, δημιουργώντας μια στενή ζώνη σκιάς στην επιφάνεια του πλανήτη.
Κατά την ολική έκλειψη, το φως της ημέρας περιορίζεται σημαντικά και επικρατεί ένα ιδιαίτερο λυκόφως. Η θερμοκρασία ενδέχεται να μειωθεί, οι σκιές αποκτούν ασυνήθιστη μορφή, ενώ ορισμένα ζώα αντιδρούν σαν να έχει ξεκινήσει η νύχτα.
Το εντυπωσιακό φαινόμενο εξηγείται από μια ιδιαίτερη «κοσμική σύμπτωση». Ο Ήλιος είναι περίπου 400 φορές μεγαλύτερος από τη Σελήνη, αλλά ταυτόχρονα βρίσκεται περίπου 400 φορές πιο μακριά από τη Γη. Έτσι, από την κατάλληλη θέση, η Σελήνη φαίνεται σχεδόν ίση σε μέγεθος με τον Ήλιο και μπορεί να τον καλύψει ολοκληρωτικά, αφήνοντας ορατό το ηλιακό στέμμα.
Πού θα είναι ορατή η έκλειψη
Η ολική έκλειψη θα γίνει αρχικά ορατή σε μια απομακρυσμένη περιοχή της βόρειας Ρωσίας. Στη συνέχεια, το «μονοπάτι της ολότητας» θα διασχίσει τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, την Ισπανία και το βορειοανατολικό τμήμα της Πορτογαλίας.
Στην Ισπανία, η ζώνη της έκλειψης θα εκτείνεται από την περιοχή του Οβιέδο στα βόρεια μέχρι τη Μαγιόρκα. Μάλιστα, η πορεία της θα περάσει από περιοχές που τα τελευταία χρόνια έχουν πληγεί από καταστροφικές πυρκαγιές.
Μερική έκλειψη θα είναι ορατή σε πολύ μεγαλύτερη έκταση, η οποία περιλαμβάνει μεγάλο μέρος της Ευρώπης, τον Καναδά, τις βόρειες Ηνωμένες Πολιτείες και τη βορειοδυτική Αφρική.
Στην Ισπανία, η φάση της ολικής έκλειψης θα διαρκέσει σχετικά λίγο και θα σημειωθεί λίγο πριν από τη δύση του Ηλίου.
Για παράδειγμα, στην πόλη Μπούργκος, ο Ήλιος θα καλυφθεί πλήρως για περίπου ένα λεπτό και 48 δευτερόλεπτα. Σε ορισμένες περιοχές της Ρωσίας και της Γροιλανδίας η διάρκεια θα είναι μεγαλύτερη, χωρίς ωστόσο να ξεπερνά τα δυόμισι λεπτά.
Αντίθετα, οι μερικές φάσεις της έκλειψης θα διαρκέσουν συνολικά πολύ περισσότερο, φτάνοντας περίπου τη μία ώρα και 45 λεπτά.
Πρόκειται για σπάνιο φαινόμενο
Οι ηλιακές εκλείψεις πραγματοποιούνται περίπου μία ή δύο φορές τον χρόνο, ωστόσο η περιοχή από την οποία μπορεί να παρακολουθήσει κανείς την έκλειψη είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Ως αποτέλεσμα, μια συγκεκριμένη περιοχή μπορεί να χρειαστεί ακόμη και εκατοντάδες χρόνια για να βρεθεί ξανά στο «μονοπάτι» μιας ολικής έκλειψης.
Η Ισπανία, πάντως, δεν θα χρειαστεί να περιμένει τόσο. Στις 2 Αυγούστου 2027, μία ακόμη ολική έκλειψη θα περάσει από τη νότια Ισπανία, τη βόρεια Αφρική και την Αραβική Χερσόνησο. Τότε η έκλειψη θα διαρκέσει έως και έξι λεπτά και 23 δευτερόλεπτα.
Στις 26 Ιανουαρίου 2028 θα ακολουθήσει νέα έκλειψη, αυτή τη φορά δακτυλιοειδής, γνωστή και ως «δακτύλιος της φωτιάς», η οποία θα είναι ορατή από τη νότια Ισπανία.
Απαραίτητα τα ειδικά γυαλιά προστασίας
Η παρακολούθηση μιας έκλειψης χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Η απευθείας θέαση του Ήλιου χωρίς την κατάλληλη προστασία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και μόνιμη βλάβη στην όραση.
Οι ειδικοί συστήνουν τη χρήση ειδικών γυαλιών για την παρατήρηση εκλείψεων, τα οποία φιλτράρουν την επικίνδυνη ακτινοβολία.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται καθώς ο αμφιβληστροειδής δεν διαθέτει υποδοχείς πόνου. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να προκληθεί βλάβη χωρίς ο παρατηρητής να αντιληφθεί άμεσα ότι τα μάτια του έχουν υποστεί τραυματισμό.
