Νέους κανόνες για την προστασία των παιδιών και των εφήβων στο διαδίκτυο προβλέπει η πρόταση EU KIDS Act που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θέτοντας συγκεκριμένα ηλικιακά όρια για την πρόσβαση στα social media και αυστηρότερες υποχρεώσεις στις διαδικτυακές πλατφόρμες.
Με βάση την πρόταση, τα παιδιά κάτω των 13 ετών δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ από τα 13 έως και κάτω των 15 ετών η πρόσβαση θα γίνεται με γονικό έλεγχο.
Αυτόνομα προσωπικά προφίλ στα social media θα μπορούν να δημιουργούν οι ανήλικοι από την ηλικία των 15 ετών.
«Μίνι λογαριασμοί» με γονικό έλεγχο για παιδιά 13 έως 15 ετών
Για τα παιδιά ηλικίας 13 έως και κάτω των 15 ετών προβλέπονται «μίνι λογαριασμοί», οι οποίοι θα δημιουργούνται μέσω του λογαριασμού του γονέα ή του κηδεμόνα.
Οι λογαριασμοί αυτοί θα μπορούν να χρησιμοποιούνται από τα παιδιά, αλλά θα πρέπει να διαθέτουν ειδικές δικλίδες ασφαλείας. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται περιορισμένος αριθμός κοινωνικών επαφών και δυνατότητα περιορισμού του χρόνου χρήσης έως και μία ώρα την ημέρα.
Για παιδιά από 3 έως και κάτω των 13 ετών δεν θα επιτρέπεται η πρόσβαση στα social media. Θα μπορούν, ωστόσο, να χρησιμοποιούν ειδικά σχεδιασμένες υπηρεσίες διαμοιρασμού βίντεο που είναι κατάλληλες για την ηλικία τους, μέσω λογαριασμών που διαχειρίζεται ο γονέας ή ο κηδεμόνας.
Οι γονείς θα μπορούν επίσης να περιορίζουν τη χρήση της συσκευής στις συγκεκριμένες υπηρεσίες, καθώς και τον χρόνο έκθεσης του παιδιού σε αυτές.
«Φρένο» σε scrolling, ειδοποιήσεις και εθιστικές λειτουργίες
Ο EU KIDS Act προβλέπει επιπλέον υποχρεώσεις για τις διαδικτυακές υπηρεσίες που απευθύνονται σε χρήστες κάτω των 18 ετών, μεταξύ άλλων στα social media, στις πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, στα διαδικτυακά βιντεοπαιχνίδια και σε υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης και chatbots.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι λειτουργίες που μπορούν να ενθαρρύνουν την παρατεταμένη ή καταναγκαστική χρήση.
Ειδικότερα, προβλέπεται απαγόρευση:
- της ατελείωτης κύλισης περιεχομένου χωρίς σημεία διακοπής,
- λειτουργιών που χρησιμοποιούν ανταμοιβές για να ενθαρρύνουν τη συνεχή χρήση,
- των push notifications κατά τις ώρες ύπνου,
- ανεπιθύμητης επικοινωνίας από αγνώστους.
Παράλληλα, οι AI companions και τα chatbots θα πρέπει να είναι απενεργοποιημένα από προεπιλογή και δεν θα επιτρέπεται να προσομοιώνουν διαπροσωπικές σχέσεις με τρόπο που μπορεί να δημιουργεί συναισθηματική εξάρτηση.
Τα προφίλ των ανηλίκων θα πρέπει επίσης να είναι ιδιωτικά από προεπιλογή, ενώ η πρόσβαση στη γεωγραφική τοποθεσία, την κάμερα και το μικρόφωνο θα είναι απενεργοποιημένη από την αρχή.
Επαλήθευση ηλικίας και αυξημένες υποχρεώσεις για τις πλατφόρμες
Η πρόταση προβλέπει ακόμη τη χρήση εργαλείων επαλήθευσης ηλικίας από διαδικτυακές υπηρεσίες και καταστήματα εφαρμογών.
Στο πλαίσιο αυτό, μπορεί να χρησιμοποιείται η ευρωπαϊκή εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας, η οποία, σύμφωνα με την πρόταση, δεν αποθηκεύει έγγραφα ταυτοποίησης ή βιομετρικά δεδομένα.
Οι υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης και οι πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο θα καλούνται να πραγματοποιούν επαλήθευση ηλικίας κατά τη δημιουργία νέου λογαριασμού. Για τους ήδη υπάρχοντες λογαριασμούς, οι πάροχοι θα πρέπει να εκτιμούν την ηλικία του χρήστη με βάση εύλογους δείκτες, όπως η ημερομηνία δημιουργίας του λογαριασμού ή στοιχεία που συνδέονται με την πληρωμή.
Παράλληλα, η πρόταση μεταφέρει στους παρόχους των πολύ μεγάλων διαδικτυακών πλατφορμών το βάρος να αποδεικνύουν ότι οι υπηρεσίες τους είναι ασφαλείς εκ σχεδιασμού.
Οι συγκεκριμένοι πάροχοι θα πρέπει να υποβάλλουν σχέδιο συμμόρφωσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σε ανεξάρτητο ελεγκτή. Εφόσον από την αξιολόγηση προκύπτουν ελλείψεις, η Επιτροπή θα μπορεί να ζητήσει από τον πάροχο να προτείνει διορθωτικά μέτρα.
Στόχος του EU KIDS Act είναι η ενίσχυση της προστασίας των παιδιών στο διαδίκτυο και η δημιουργία ενός ασφαλέστερου ψηφιακού περιβάλλοντος, με τους παρόχους να αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και λειτουργούν οι υπηρεσίες τους.
