Αν κοιτάξετε τον ουρανό τις πρωινές ώρες αυτές τις ημέρες, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να δείτε το φεγγάρι να βρίσκεται κανονικά εκεί, παρότι ο Ήλιος έχει ήδη ανατείλει. Και αυτό δεν είναι καθόλου παράξενο.
Η Σελήνη βρίσκεται αυτή την περίοδο στο τελευταίο τέταρτο του κύκλου της. Αυτό σημαίνει ότι ανατέλλει περίπου τα μεσάνυχτα και παραμένει πάνω από τον ορίζοντα μέχρι και τις μεσημεριανές ώρες.
Έτσι, τις πρωινές ώρες μπορεί να είναι ορατή στον γαλάζιο ουρανό, ιδιαίτερα αν κοιτάξει κανείς προς τα νοτιοδυτικά.
Γιατί βλέπουμε τη Σελήνη και την ημέρα
Η αντίληψη ότι το φεγγάρι εμφανίζεται μόνο τη νύχτα είναι αρκετά διαδεδομένη, όμως στην πραγματικότητα δεν ανταποκρίνεται στη λειτουργία του σεληνιακού κύκλου.
Η Σελήνη κινείται γύρω από τη Γη και, ανάλογα με τη φάση στην οποία βρίσκεται, μπορεί να ανατέλλει και να δύει σε διαφορετικές ώρες. Αυτό σημαίνει ότι αρκετές φορές βρίσκεται στον ουρανό την ίδια στιγμή με τον Ήλιο.
Η Σελήνη, βέβαια, δεν παράγει δικό της φως. Αυτό που βλέπουμε είναι το ηλιακό φως που αντανακλάται στην επιφάνειά της. Επειδή όμως βρίσκεται σχετικά κοντά στη Γη, η φωτεινότητά της είναι αρκετή ώστε να μπορεί να γίνει αντιληπτή ακόμη και μέσα στο φως της ημέρας.
Η μπλε ατμόσφαιρα του ουρανού, επομένως, δεν εξαφανίζει τη Σελήνη από το οπτικό μας πεδίο.
Τι συμβαίνει στις διαφορετικές φάσεις
Η θέση της Σελήνης σε σχέση με τη Γη και τον Ήλιο καθορίζει και το πότε μπορούμε να τη δούμε.
Η Πανσέληνος αποτελεί την πιο χαρακτηριστική περίπτωση: η Σελήνη ανατέλλει περίπου την ώρα που δύει ο Ήλιος και παραμένει ορατή κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αντίθετα, σε άλλες φάσεις του κύκλου της μπορεί να τη συναντήσουμε στον ουρανό από νωρίς το πρωί ή ακόμη και κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Η ιδέα ότι η Σελήνη «ανήκει» αποκλειστικά στη νύχτα έχει ενισχυθεί και από τον τρόπο με τον οποίο έχουμε συνηθίσει να αντιλαμβανόμαστε τον ουρανό. Ο Αμερικανός αστροφυσικός και συγγραφέας Νιλ ντεΓκρας Τάισον έχει συνδέσει αυτή την αντίληψη με την περιγραφή της Γένεσης, όπου γίνεται αναφορά σε δύο μεγάλα φωτεινά σώματα, ένα για την ημέρα και ένα για τη νύχτα.
Υπάρχει πραγματικά «σκοτεινή πλευρά»;
Ένα ακόμη συνηθισμένο λάθος αφορά τη λεγόμενη «σκοτεινή πλευρά» του φεγγαριού, όρος που έγινε ιδιαίτερα γνωστός και από το εμβληματικό άλμπουμ των Pink Floyd «The Dark Side of the Moon».
Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει μια πλευρά της Σελήνης που να βρίσκεται μόνιμα στο σκοτάδι. Όλες οι πλευρές της δέχονται ηλιακό φως κατά τη διάρκεια της περιφοράς της γύρω από τη Γη.
Αυτό που υπάρχει είναι η πλευρά της Σελήνης που δεν βλέπουμε από τη Γη. Η Σελήνη περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της στον ίδιο περίπου χρόνο που χρειάζεται για να ολοκληρώσει την περιφορά της γύρω από τη Γη, γι' αυτό και μας δείχνει διαρκώς σχεδόν την ίδια πλευρά.
Μια πλήρης ημέρα στη Σελήνη διαρκεί περίπου 29,5 γήινες ημέρες, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε σημείο της επιφάνειάς της περνά από περιόδους φωτός και σκοταδιού.
Έτσι, αν τις επόμενες ημέρες παρατηρήσετε το φεγγάρι στον πρωινό ουρανό, δεν πρόκειται για κάποιο ασυνήθιστο φαινόμενο. Είναι απλώς η φυσιολογική συνέπεια της κίνησης της Σελήνης γύρω από τη Γη και της φάσης στην οποία βρίσκεται.
