Σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στην εκπαίδευση ανακοίνωσε η γαλλική κυβέρνηση, έπειτα από πέντε εβδομάδες αποκλεισμών και διαδηλώσεων σε λύκεια και ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης. Οι παρεμβάσεις παρουσιάστηκαν τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, μετά τη συνάντηση του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί με εκπροσώπους μαθητικών και φοιτητικών οργανώσεων.
Οι ανακοινώσεις ακολούθησαν την εθνική διαβούλευση με μαθητές λυκείου, η οποία ξεκίνησε στις αρχές Οκτωβρίου. Το υπουργείο Παιδείας υπογράμμισε ότι στόχος είναι η ανταπόκριση στα αιτήματα των νέων και η βελτίωση των συνθηκών μάθησης.
Στο κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνονται αλλαγές στο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια Parcoursup, αύξηση των διαθέσιμων θέσεων στην ανώτατη εκπαίδευση, μικρότερα τμήματα στα λύκεια και ενίσχυση του εκπαιδευτικού προσωπικού. Παράλληλα, προβλέπονται σημαντικά κονδύλια για την αναβάθμιση των σχολικών και πανεπιστημιακών υποδομών.
Ωστόσο, οι μαθητικές και φοιτητικές οργανώσεις εκτιμούν ότι οι δεσμεύσεις δεν καλύπτουν τις διεκδικήσεις τους και προαναγγέλλουν τη συνέχιση των κινητοποιήσεων.
Νέο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια από το 2028
Μία από τις βασικές εξαγγελίες αφορά το Parcoursup, την πλατφόρμα μέσω της οποίας οι μαθητές υποβάλλουν αιτήσεις για την εισαγωγή τους στην ανώτατη εκπαίδευση. Το σύστημα έχει δεχθεί έντονη κριτική για την πολυπλοκότητά του, την έλλειψη διαφάνειας και το άγχος που προκαλεί στους υποψηφίους, ενώ εκφράζονται ανησυχίες και για την ενίσχυση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, η μεταρρύθμιση θα προχωρήσει σε δύο φάσεις. Οι πρώτες σημαντικές αλλαγές αναμένονται το 2027, ενώ η πλήρης αντικατάσταση της πλατφόρμας προγραμματίζεται για το 2028.
Το νέο σύστημα φιλοδοξεί να είναι απλούστερο και περισσότερο κατανοητό για τους μαθητές. Για τον σχεδιασμό του προβλέπεται η συγκρότηση επιτροπής με τη συμμετοχή μαθητών και εκπαιδευτικών. Παράλληλα, στην Εθνοσυνέλευση έχει προγραμματιστεί συζήτηση για το μέλλον του Parcoursup και τον εκπαιδευτικό και επαγγελματικό προσανατολισμό των νέων.
Έως 15.000 νέες θέσεις στην ανώτατη εκπαίδευση
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε επίσης τη δημιουργία έως και 15.000 επιπλέον θέσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ειδικότερα, προβλέπονται:
- 10.000 θέσεις σε προγράμματα ανώτερης τεχνικής εκπαίδευσης (BTS).
- 4.000 θέσεις στα πανεπιστημιακά τεχνολογικά ινστιτούτα (IUT).
- 1.000 θέσεις σε σπουδές στον τομέα της υγείας.
Προτεραιότητα αναμένεται να δοθεί στην περιοχή Ιλ-ντε-Φρανς, όπου η αύξηση του νεανικού πληθυσμού ενισχύει την ανάγκη για περισσότερες διαθέσιμες θέσεις. Η σχετική χρηματοδότηση προβλέπεται να ενταχθεί στον προϋπολογισμό του 2027.
Η εξαγγελία, ωστόσο, απέχει από το αίτημα της φοιτητικής οργάνωσης Union étudiante, η οποία διεκδικεί τη δημιουργία 250.000 νέων θέσεων στην ανώτατη εκπαίδευση.
Μικρότερα τμήματα και ενίσχυση των εκπαιδευτικών
Στις παρεμβάσεις της κυβέρνησης περιλαμβάνεται η καθιέρωση ανώτατου ορίου 28 μαθητών ανά τμήμα στην Α’ λυκείου. Η εφαρμογή του μέτρου προβλέπεται να ξεκινήσει σταδιακά τη σχολική χρονιά 2027-2028, αρχικά στα λύκεια που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες κοινωνικοοικονομικές δυσκολίες, με στόχο να επεκταθεί σε όλα τα σχολεία το 2028.
Το 2025, ο μέσος αριθμός μαθητών ανά τμήμα στα γενικά και επαγγελματικά λύκεια ανερχόταν σε 30,2 μαθητές. Παράλληλα, η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να περιορίσει τον αριθμό των μαθητών και στα τμήματα μαθημάτων ειδίκευσης.
Στο μέτωπο της στελέχωσης, αποφασίστηκε η ακύρωση των προγραμματισμένων περικοπών 836 θέσεων εκπαιδευτικών στη δημόσια δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Επιπλέον, προβλέπεται η δημιουργία 500 νέων θέσεων στα λύκεια, καθώς και πρόσθετων θέσεων για την κάλυψη των αναγκών στα προγράμματα BTS.
Δισεκατομμύρια ευρώ για σχολικές και πανεπιστημιακές υποδομές
Σημαντικό μέρος του σχεδίου αφορά την αναβάθμιση των εκπαιδευτικών εγκαταστάσεων. Η κυβέρνηση προτίθεται να διαθέσει 4 δισ. ευρώ σε δάνεια με ευνοϊκούς όρους, προκειμένου οι τοπικές και περιφερειακές αρχές να προχωρήσουν σε έργα ανακαίνισης γυμνασίων και λυκείων.
Για τις πανεπιστημιακές υποδομές προβλέπεται επιπλέον χρηματοδότηση 1 δισ. ευρώ έως το 2029, από την οποία 200 εκατ. ευρώ προγραμματίζεται να διατεθούν το 2027.
Αλλαγές προβλέπονται και στις φοιτητικές υποτροφίες που χορηγούνται με βάση κοινωνικοοικονομικά κριτήρια. Από τη σχολική χρονιά 2027-2028, τα ποσά αναμένεται να αναπροσαρμόζονται σύμφωνα με τον πληθωρισμό, ώστε να προστατεύεται η αγοραστική δύναμη των δικαιούχων.
Οι μαθητές και οι φοιτητές απορρίπτουν τα μέτρα
Παρά τις κυβερνητικές δεσμεύσεις, οι μαθητικές και φοιτητικές οργανώσεις θεωρούν ότι οι ανακοινώσεις δεν ανταποκρίνονται στις βασικές διεκδικήσεις τους.
«Αυτό είναι ένα πρώτο βήμα. Θα συνεχίσουμε και θα ξεκινήσουμε διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση, προκειμένου να πετύχουμε την κατάργηση του Parcoursup και τη δημιουργία περισσότερων θέσεων στα πανεπιστήμια», δήλωσε στη Le Monde ο Λουί Λετουμπλόν, αντιπρόεδρος του μαθητικού συνδικάτου Les Lycéens!.
Από την πλευρά του, ο Ναθαναέλ Κομπαρί, εκπρόσωπος της οργάνωσης Renouveau lycéen, τόνισε ότι οι μαθητές περιμένουν απτά αποτελέσματα και δεν προτίθενται να σταματήσουν τις κινητοποιήσεις μέχρι να ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους.
Η διασυνδικαλιστική συμμαχία νεολαίας, στην οποία συμμετέχουν οι φοιτητικές οργανώσεις Union étudiante, FAGE και UNEF, μαζί με τη συνδικαλιστική ένωση μαθητών λυκείου, κάλεσε τους νέους να επιστρέψουν στους δρόμους. Οι οργανώσεις χαρακτήρισαν τα κυβερνητικά μέτρα «ψίχουλα» και διεκδικούν την υιοθέτηση χρηματοδοτικού προγράμματος ύψους 10 δισ. ευρώ.
Επιφυλάξεις διατυπώθηκαν και από εκπαιδευτικούς, οι οποίοι επισημαίνουν ότι αρκετές από τις εξαγγελίες παραμένουν ασαφείς και εξαρτώνται από την έγκριση του προϋπολογισμού. Ο υπουργός Παιδείας διαβεβαίωσε ότι οι δεσμεύσεις θα υλοποιηθούν, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι η απουσία κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δυσκολεύει την έγκριση των απαιτούμενων κονδυλίων.
Ο Φιλίπ Μπατίστ υπογράμμισε ότι το δικαίωμα στη διαμαρτυρία συνυπάρχει με το δικαίωμα στη φοίτηση, καλώντας τους μαθητές να επιστρέψουν στις τάξεις και τις οργανώσεις να συνεχίσουν τον διάλογο με την κυβέρνηση.
Παρά τις ανακοινώσεις, η συνέχιση των κινητοποιήσεων θεωρείται πιθανή, καθώς οι νέοι ζητούν συγκεκριμένες αλλαγές και όχι μόνο δεσμεύσεις. Την ίδια στιγμή, η υλοποίηση μέτρων που έχουν ορίζοντα το 2028 ενδέχεται να επηρεαστεί από τις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές της άνοιξης του 2027.
