Σημαντικά καλύτερη από τις προβλέψεις εμφανίζεται η πορεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2026, καθώς το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στα 3,638 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά περίπου 2,4 δισ. ευρώ τον αρχικό στόχο που είχε τεθεί για την περίοδο Ιανουαρίου – Μαΐου.
Τα προσωρινά στοιχεία που ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δείχνουν ότι ο στόχος προέβλεπε πρωτογενές πλεόνασμα 1,243 δισ. ευρώ, ενώ το αντίστοιχο μέγεθος την ίδια περίοδο του 2025 είχε διαμορφωθεί στα 5,343 δισ. ευρώ.
Τι κρύβεται πίσω από την υπέρβαση του στόχου
Παρά τη σημαντική απόκλιση από τον αρχικό στόχο, το υπουργείο διευκρινίζει ότι μέρος της υπεραπόδοσης οφείλεται σε έκτακτους ή χρονικά μετατοπισμένους παράγοντες.
Συγκεκριμένα, στο αποτέλεσμα περιλαμβάνονται μεταβολές που σχετίζονται με ετεροχρονισμούς πληρωμών εξοπλιστικών και επενδυτικών προγραμμάτων, πρόωρες εισροές πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, καθώς και έσοδα από την παραχώρηση της άδειας λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό.
Εάν αφαιρεθούν οι συγκεκριμένοι παράγοντες, η πραγματική υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος περιορίζεται στα 234 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο του προϋπολογισμού.
Παράλληλα, το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού κατέγραψε πλεόνασμα 91 εκατ. ευρώ, όταν ο στόχος προέβλεπε έλλειμμα ύψους 2,176 δισ. ευρώ για το ίδιο διάστημα.
Αυξημένα έσοδα και καλύτερη εικόνα στα φορολογικά έσοδα
Θετική ήταν η εικόνα και στο μέτωπο των εσόδων. Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στα 30,203 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας υπέρβαση κατά 2,516 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.
Ωστόσο, μέρος αυτής της υπεραπόδοσης συνδέεται με ειδικές εισπράξεις που σχετίζονται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και το τίμημα για την άδεια καζίνο στο Ελληνικό.
Εξαιρώντας τα συγκεκριμένα ποσά, τα τακτικά φορολογικά έσοδα διαμορφώθηκαν στα 27,676 δισ. ευρώ, εμφανίζοντας αύξηση κατά 258 εκατ. ευρώ ή 0,9% έναντι των προβλέψεων.
Ιδιαίτερα θετική ήταν η εικόνα κατά τον μήνα Μάιο, όπου τα καθαρά έσοδα του προϋπολογισμού ανήλθαν σε 5,028 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον μηνιαίο στόχο κατά 406 εκατ. ευρώ. Τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν στα 5,454 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 7,4% σε σχέση με τις προβλέψεις.
Αυξημένες δαπάνες αλλά και ενισχυμένη στήριξη σε υγεία και κοινωνική πολιτική
Στο σκέλος των δαπανών, οι συνολικές πληρωμές του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στα 30,112 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 249 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο και κατά περισσότερο από 3 δισ. ευρώ συγκριτικά με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Μεγάλο μέρος των δαπανών κατευθύνθηκε στη χρηματοδότηση κρίσιμων τομέων του κοινωνικού κράτους και της δημόσιας υγείας. Μεταξύ άλλων, διατέθηκαν 825 εκατ. ευρώ στον ΕΟΠΥΥ, 1,159 δισ. ευρώ στον ΟΠΕΚΑ, 915 εκατ. ευρώ για την προμήθεια φαρμάκων και υγειονομικού υλικού μέσω της ΕΚΑΠΥ, καθώς και 520 εκατ. ευρώ προς νοσοκομεία και δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
Παράλληλα, σημαντικοί πόροι διοχετεύθηκαν στις δημόσιες συγκοινωνίες, ενώ συνεχίστηκε και η χρηματοδότηση δράσεων ψηφιακής πολιτικής και κοινωνικής στήριξης.
Οι επενδυτικές δαπάνες διαμορφώθηκαν στα 4,185 δισ. ευρώ, καταγράφοντας υστέρηση έναντι του στόχου κατά 473 εκατ. ευρώ, αν και παρέμειναν αυξημένες σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους.
Η εικόνα του πρώτου πενταμήνου αποτυπώνει μια πορεία δημοσιονομικής σταθερότητας, με τα δημόσια έσοδα να κινούνται σε υψηλότερα επίπεδα από τις προβλέψεις και το πρωτογενές αποτέλεσμα να παραμένει θετικό, παρά τις αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης κρίσιμων τομέων της οικονομίας και του κοινωνικού κράτους.
