Σημαντική «ασπίδα» για πολίτες που έχουν οφειλές αποτελεί το πλαίσιο προστασίας συγκεκριμένων εισοδημάτων και κοινωνικών παροχών από κατασχέσεις, με τη νομοθεσία να προβλέπει ότι ορισμένα ποσά δεν μπορούν να δεσμευτούν.
Στόχος των σχετικών ρυθμίσεων είναι να προστατεύεται ένα ελάχιστο επίπεδο διαβίωσης, ιδιαίτερα για οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά που βασίζονται σε επιδόματα και άλλες κρατικές ενισχύσεις για την κάλυψη βασικών αναγκών.
Η προστασία αφορά σειρά κοινωνικών παροχών, ενώ ειδικές προβλέψεις ισχύουν και για μισθούς, συντάξεις και ασφαλιστικά βοηθήματα.
Ποια επιδόματα είναι ακατάσχετα
Στη λίστα των κοινωνικών παροχών που προστατεύονται από κατασχέσεις περιλαμβάνεται το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, το οποίο αποτελεί βασικό μέτρο στήριξης για νοικοκυριά με πολύ χαμηλά εισοδήματα.
Ακατάσχετο είναι επίσης το επίδομα στέγασης, όπως και το επίδομα ανεργίας και το επίδομα θέρμανσης.
Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται τα προνοιακά επιδόματα, η εφάπαξ οικονομική ενίσχυση που χορηγείται σε χαμηλοσυνταξιούχους, καθώς και τα ποσά που καταβάλλονται ως διατροφή για ανήλικο τέκνο.
Προστασία προβλέπεται ακόμη για τις αποζημιώσεις που καταβάλλει ο ΕΛΓΑ στους αγρότες για ζημιές στην παραγωγή τους.
Ακατάσχετα παραμένουν και τα χρηματικά έπαθλα που καταβάλλονται σε φορολογούμενους μέσω της φορολοταρίας.
Τι ισχύει για μισθούς και συντάξεις
Ξεχωριστό πλαίσιο προστασίας εφαρμόζεται σε μισθούς, συντάξεις και ασφαλιστικά βοηθήματα, καθώς η νομοθεσία θέτει συγκεκριμένα όρια ως προς τη δυνατότητα κατάσχεσής τους.
Η ύπαρξη οφειλών δεν σημαίνει επομένως αυτομάτως ότι μπορεί να δεσμευτεί το σύνολο των χρημάτων που λαμβάνει ένας εργαζόμενος ή συνταξιούχος.
Ιδιαίτερη σημασία έχει, ωστόσο, η διάκριση μεταξύ της προστασίας που παρέχεται στην ίδια την παροχή και της προστασίας των χρημάτων αφού αυτά πιστωθούν σε τραπεζικό λογαριασμό.
Για τον λόγο αυτό, οι πολίτες με ληξιπρόθεσμες οφειλές χρειάζεται να γνωρίζουν τόσο ποια ποσά χαρακτηρίζονται από τη νομοθεσία ως ακατάσχετα όσο και ποια όρια εφαρμόζονται στον τραπεζικό τους λογαριασμό.
Πώς δηλώνεται ο ακατάσχετος λογαριασμός
Κομβικό βήμα για την προστασία των χρημάτων αποτελεί η δήλωση ενός τραπεζικού λογαριασμού ως ακατάσχετου μέσω της ΑΑΔΕ.
Ο φορολογούμενος μπορεί να δηλώσει τον λογαριασμό στον οποίο πιστώνονται τα εισοδήματα ή οι παροχές του, ώστε να εφαρμόζεται η προβλεπόμενη προστασία έναντι κατασχέσεων μέχρι τα όρια που ορίζει η νομοθεσία.
Η δήλωση του ακατάσχετου λογαριασμού αποκτά ιδιαίτερη σημασία για όσους έχουν οφειλές και λαμβάνουν σε αυτόν μισθό, σύνταξη, επίδομα ή άλλη κοινωνική παροχή.
Η έγκαιρη ολοκλήρωση της διαδικασίας και η γνώση των ορίων που ισχύουν μπορούν να αποτρέψουν προβλήματα με δεσμεύσεις χρημάτων που είναι απαραίτητα για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών ενός νοικοκυριού.