Μια νέα δυνατότητα αποκτούν από 1η Οκτωβρίου 2026 επιχειρήσεις, φυσικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, καθώς τίθεται σε ισχύ ο θεσμός της Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης (ΦΔΑ) από την ΑΑΔΕ.
Με τη νέα διαδικασία, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει από τη Φορολογική Διοίκηση να τοποθετηθεί εκ των προτέρων για το πώς ερμηνεύει τη φορολογική ή τελωνειακή νομοθεσία σε μια συγκεκριμένη μελλοντική πράξη ή συναλλαγή. Η σχετική πρόβλεψη προστέθηκε στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας με το άρθρο 36 του ν. 5301/2026 και η έναρξη ισχύος της ορίστηκε για την 1η Οκτωβρίου 2026.
Τι είναι η Φορολογική Δεσμευτική Απάντηση
Με απλά λόγια, η ΦΔΑ λειτουργεί ως ένας μηχανισμός προληπτικής φορολογικής ερμηνείας.
Ένας φορολογούμενος που σχεδιάζει μια συγκεκριμένη συναλλαγή μπορεί, πριν αυτή πραγματοποιηθεί, να απευθυνθεί στην ΑΑΔΕ και να ζητήσει επίσημη θέση για την εφαρμογή της φορολογικής ή τελωνειακής νομοθεσίας.
Το αίτημα πρέπει να αφορά συγκεκριμένα και επαρκώς καθορισμένα πραγματικά περιστατικά τα οποία δεν έχουν ακόμη συμβεί και να υπάρχει πραγματικό ζήτημα ερμηνείας των εφαρμοστέων διατάξεων.
Με αυτόν τον τρόπο, η διαδικασία δεν αφορά απλές ερωτήσεις γενικού φορολογικού ενδιαφέροντος, αλλά περιπτώσεις στις οποίες ο φορολογούμενος θέλει να γνωρίζει εκ των προτέρων πώς αντιμετωπίζει η Φορολογική Διοίκηση μια συγκεκριμένη πράξη.
Ποιοι δεν μπορούν να ζητήσουν ΦΔΑ
Η νέα διαδικασία δεν καλύπτει κάθε φορολογικό ζήτημα.
Από το πεδίο εφαρμογής εξαιρούνται, μεταξύ άλλων, ζητήματα που αφορούν:
-
την προέγκριση μεθοδολογίας ενδοομιλικής τιμολόγησης,
-
την εφαρμογή αλλοδαπού δικαίου στην Ελλάδα,
-
υποθέσεις για τις οποίες έχει ήδη ασκηθεί ενδικοφανής προσφυγή στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ ή άλλο ένδικο βοήθημα.
Επομένως, η ΦΔΑ αφορά τον προληπτικό χειρισμό μιας μελλοντικής συναλλαγής και όχι την επίλυση μιας φορολογικής διαφοράς που έχει ήδη οδηγηθεί σε διαδικασία προσφυγής.
Πόσο κοστίζει η αίτηση στην ΑΑΔΕ
Η διαδικασία συνοδεύεται από σημαντικό παράβολο.
Για να γίνει παραδεκτή η αίτηση προβλέπεται ελάχιστο παράβολο 3.500 ευρώ, ενώ το συνολικό παράβολο μπορεί να διαμορφωθεί από 10.000 έως 50.000 ευρώ.
Το ύψος του ποσού συνδέεται, μεταξύ άλλων, με:
-
την πολυπλοκότητα του φορολογικού ζητήματος,
-
τον αριθμό των ζητημάτων που τίθενται,
-
τη νομική μορφή και το μέγεθος της επιχείρησης,
-
τυχόν αίτημα για επίσπευση της διαδικασίας.
Σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, το ποσό του παραβόλου που υπερβαίνει τα 3.500 ευρώ επιστρέφεται στον αιτούντα.
Σε πόσο χρόνο απαντά η ΑΑΔΕ
Η Φορολογική Διοίκηση προβλέπεται να εκδίδει τη ΦΔΑ μέσα σε 150 ημέρες, από τη στιγμή που έχει παραλάβει την πλήρη αίτηση και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και έχει καταβληθεί το συνολικό παράβολο.
Εάν η αίτηση δεν γίνει δεκτή, ο ενδιαφερόμενος ενημερώνεται εγγράφως για την απόρριψή της εντός της ίδιας προθεσμίας. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα υποβολής αιτήματος επίσπευσης.
Πότε δεσμεύει την ΑΑΔΕ η απάντηση
Το σημαντικότερο στοιχείο της νέας διαδικασίας είναι ότι, όσο η ΦΔΑ βρίσκεται σε ισχύ, δεσμεύει τη Φορολογική Διοίκηση για τα συγκεκριμένα περιστατικά και το νομοθετικό πλαίσιο που εξετάστηκαν.
Η ισχύς της εξαρτάται από την προϋπόθεση ότι δεν έχουν αλλάξει ουσιωδώς τα πραγματικά περιστατικά ή η σχετική νομοθεσία, δεν έχει υπάρξει διαφορετική ερμηνεία από ανώτατο δικαστήριο και τηρούνται οι όροι που περιλαμβάνονται στην ίδια την απάντηση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι ο φορολογούμενος δεν υποχρεώνεται να ακολουθήσει τη ΦΔΑ. Εφόσον όμως την ακολουθήσει όσο αυτή βρίσκεται σε ισχύ, η φορολογική του δήλωση δεν θεωρείται ανακριβής ή ότι δεν υποβλήθηκε, κατά περίπτωση, εξαιτίας της εφαρμογής της συγκεκριμένης ερμηνείας.
Οι απαντήσεις θα δημοσιεύονται από την ΑΑΔΕ
Για λόγους διαφάνειας, οι Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις προβλέπεται να δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα της ΑΑΔΕ σε ανωνυμοποιημένη ή ψευδωνυμοποιημένη μορφή.
Παράλληλα, ο αιτών έχει τη δυνατότητα να ζητήσει να μη δημοσιοποιηθούν πληροφορίες που αφορούν εμπορικά, επιχειρηματικά, βιομηχανικά ή επαγγελματικά μυστικά ή εμπορική διαδικασία.
Τι αλλάζει για επιχειρήσεις και φορολογούμενους
Η νέα διαδικασία δημιουργεί έναν διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης σύνθετων φορολογικών ζητημάτων, καθώς η θέση της ΑΑΔΕ μπορεί να ζητηθεί πριν από την πραγματοποίηση της συναλλαγής.
Για μια επιχείρηση που σχεδιάζει μια σύνθετη πράξη με σημαντικές φορολογικές συνέπειες, η δυνατότητα να γνωρίζει εκ των προτέρων την επίσημη ερμηνεία της Φορολογικής Διοίκησης μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο μεγαλύτερης φορολογικής ασφάλειας.
Η Φορολογική Δεσμευτική Απάντηση ξεκινά να εφαρμόζεται από την 1η Οκτωβρίου 2026, ενώ οι ακριβείς διαδικαστικές λεπτομέρειες για την υποβολή των αιτήσεων καθορίζονται από το σχετικό πλαίσιο και τις αποφάσεις της ΑΑΔΕ.
