Η 29η Ιουνίου σηματοδοτεί φέτος την «Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας» στην Ελλάδα, την ημερομηνία δηλαδή από την οποία και μετά οι εργαζόμενοι θεωρείται ότι εργάζονται για το δικό τους εισόδημα, έχοντας ήδη καλύψει, θεωρητικά, τις φορολογικές και ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις προς το κράτος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, ένας μέσος εργαζόμενος στη χώρα χρειάζεται να εργαστεί συνολικά 179 ημέρες μέσα στο έτος προκειμένου να καλύψει φόρους και ασφαλιστικές εισφορές. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν ολόκληρο το πρώτο εξάμηνο του έτους αφιερώνεται στην κάλυψη των κρατικών επιβαρύνσεων, ενώ οι υπόλοιποι έξι μήνες αντιστοιχούν στο καθαρό διαθέσιμο εισόδημά του.
Μικρή αποκλιμάκωση, αλλά η φορολογική επιβάρυνση παραμένει υψηλή
Σε σχέση με το 2025, η εικόνα εμφανίζεται οριακά βελτιωμένη, καθώς η Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας έρχεται μία ημέρα νωρίτερα. Ωστόσο, η μεταβολή θεωρείται περιορισμένη και δεν αλλάζει ουσιαστικά τη συνολική εικόνα της φορολογικής επιβάρυνσης στη χώρα.
Παρά τη μικρή αυτή βελτίωση, η Ελλάδα εξακολουθεί να συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το υψηλότερο φορολογικό βάρος. Την ίδια στιγμή, σημαντικό μέρος των δημοσίων εσόδων εξακολουθεί να προέρχεται από την έμμεση φορολογία, με τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) να διατηρεί πρωταγωνιστικό ρόλο.
Τι δείχνει η μελέτη του ΚΕΦΙΜ
Όπως επισημαίνεται στη σχετική μελέτη του Κέντρου Φιλελευθέρων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), η αποκλιμάκωση της φορολογικής επιβάρυνσης τα τελευταία χρόνια είναι ιδιαίτερα περιορισμένη.
Ειδικότερα, από το 2019 έως το 2026, οι ημέρες εργασίας που απαιτούνται για την πληρωμή φόρων και εισφορών μειώθηκαν μόλις κατά δύο ημέρες, από τις 181 στις 179. Το στοιχείο αυτό αποτυπώνει ότι, παρά τις επιμέρους φορολογικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών, το συνολικό βάρος που επωμίζονται οι εργαζόμενοι παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Τα συμπεράσματα
Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης την οποία υπογράφουν ο Βοηθός Ερευνητής του ΚΕΦΙΜ Ιωάννης Ναβροζίδης και ο Πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ Νίκος Ρώμπαπας είναι τα εξής:
- Η 29η Ιουνίου είναι η Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας για το 2026.
- Οι πολίτες θα εργαστούν φέτος 179 ημέρες για το κράτος, μία ημέρα λιγότερο από το 2025.
- Από το 2019 μέχρι το 2026, η φορολογική επιβάρυνση έχει μειωθεί κατά μόλις δύο ημέρες.
- Η Ελλάδα αναμένεται να έχει την 9η υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Η φορολογική επιβάρυνση στην Ελλάδα παραμένει κατά δύο ημέρες υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ, ο οποίος αντιστοιχεί σε 177 ημέρες εργασίας για το κράτος.
- Η Ελλάδα παρουσιάζει την πέμπτη μεγαλύτερη βελτίωση στην ΕΕ μεταξύ 2019 και 2026. Είναι μία από τις μόλις πέντε χώρες που μείωσαν τη φορολογική τους επιβάρυνση κατά την περίοδο αυτή.
- Το 2026 αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω η εξάρτηση των κρατικών εσόδων από τους έμμεσους φόρους. Τα έσοδα από έμμεσους φόρους προβλέπεται να είναι περίπου 1,6 φορές υψηλότερα από τα έσοδα από άμεσους.
- Ο ΦΠΑ αναμένεται να αντιπροσωπεύει το 71,5% του συνόλου των έμμεσων φόρων, έναντι 70,4% το 2025.
- Το 2025, τα έσοδα από τους φόρους επί αγαθών και υπηρεσιών εκτιμάται ότι υπερέβησαν τον αρχικό στόχο του Προϋπολογισμού κατά 3,9%, ενώ τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος κατά 5,3%.
- Η μεγαλύτερη υπεραπόδοση στον φόρο εισοδήματος προήλθε από τα φυσικά πρόσωπα, με τα σχετικά έσοδα να διαμορφώνονται κατά 5% υψηλότερα από τον στόχο.
Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας «η μετακίνηση της Ημέρας Φορολογικής Ελευθερίας κατά μία ημέρα νωρίτερα είναι μια θετική, αλλά οριακή εξέλιξη. Οι πολίτες στην Ελλάδα εξακολουθούν να εργάζονται σχεδόν το μισό έτος για να καλύψουν φόρους και ασφαλιστικές εισφορές, ενώ η χώρα μας παραμένει πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς τη συνολική φορολογική επιβάρυνση. Η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής είναι μια σημαντική επιτυχία. Τα πρόσθετα έσοδα που προκύπτουν από τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης πρέπει όμως να δημιουργούν δημοσιονομικό χώρο για περαιτέρω μείωση των φορολογικών συντελεστών και ελάφρυνση των συνεπών φορολογουμένων». Όπως αναφέρει ο ίδιος «η χώρα χρειάζεται ένα απλούστερο, σταθερότερο και περισσότερο ανταγωνιστικό φορολογικό σύστημα, με λιγότερη εξάρτηση από τους φόρους στην καθημερινή κατανάλωση και με τιμαριθμοποίηση των φορολογικών κλιμάκων, ώστε οι πολίτες να μην επιβαρύνονται περισσότερο μόνο και μόνο λόγω του πληθωρισμού».
