Στο επίκεντρο των ελέγχων της ΑΑΔΕ βρίσκονται οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί, καθώς οι φορολογικές αρχές εξετάζουν πλέον με μεγαλύτερη προσοχή τις μεταφορές χρημάτων μεταξύ συνδικαιούχων. Στόχος είναι να εντοπιστούν περιπτώσεις στις οποίες πραγματοποιούνται δωρεές ή μεταβιβάσεις κεφαλαίων χωρίς να έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενες φορολογικές διαδικασίες.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η χρήση ενός κοινού λογαριασμού θα πρέπει να αφορά πραγματικές και δικαιολογημένες οικονομικές συναλλαγές. Σε διαφορετική περίπτωση, κινήσεις που δεν μπορούν να αιτιολογηθούν ενδέχεται να θεωρηθούν δωρεές και να επιφέρουν σημαντικές φορολογικές επιβαρύνσεις.
Πότε επιβάλλονται φόροι στις μεταφορές χρημάτων
Όταν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί διαπιστώσουν ότι πραγματοποιήθηκαν μεταφορές χρημάτων χωρίς επαρκή τεκμηρίωση, μπορεί να επιβληθεί φόρος δωρεάς, το ύψος του οποίου εξαρτάται από τον βαθμό συγγένειας των εμπλεκόμενων προσώπων.
Ο φορολογικός συντελεστής ανέρχεται σε 10% για συγγενείς πρώτου βαθμού, αυξάνεται στο 20% για συγγενείς δεύτερου βαθμού και φτάνει το 30% όταν πρόκειται για πιο μακρινούς συγγενείς ή πρόσωπα χωρίς συγγενική σχέση.
Γονικές παροχές και οι «παγίδες» των διαδοχικών μεταβιβάσεων
Παρότι οι γονικές παροχές και οι δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού καλύπτονται από αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ, η απαλλαγή αυτή δεν εφαρμόζεται αυτόματα.
Οι συναλλαγές πρέπει να αποδεικνύονται μέσω του τραπεζικού συστήματος και να δηλώνονται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα myProperty της ΑΑΔΕ, ώστε να τεκμηριώνεται η προέλευση και η διαδρομή των χρημάτων.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στις λεγόμενες «τριγωνικές» μεταβιβάσεις, όπου τα χρήματα μεταφέρονται διαδοχικά μέσω συγγενικών προσώπων με σκοπό την αξιοποίηση του αφορολόγητου ορίου. Εφόσον οι ελεγκτές διαπιστώσουν ότι οι ενδιάμεσες μεταφορές έγιναν αποκλειστικά για την αποφυγή φόρου, το αφορολόγητο παύει να ισχύει και επιβάλλεται φόρος 20% επί του συνολικού ποσού.
Παράλληλα, όταν χρήματα από δωρεά ή γονική παροχή κατατίθενται σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό, οι φορολογικές αρχές εξετάζουν ποιος είχε την πραγματική χρήση των χρημάτων, ώστε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο έμμεσης δωρεάς προς άλλον συνδικαιούχο.
Τι ισχύει για τα χρήματα μέσω IRIS και οι νέοι έλεγχοι της ΑΑΔΕ
Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα μικρά χρηματικά ποσά που αποστέλλουν οι γονείς στα παιδιά τους μέσω υπηρεσιών άμεσων πληρωμών, όπως το IRIS, δεν θεωρούνται δωρεές.
Αυτό ισχύει όταν πρόκειται για ποσά που καλύπτουν καθημερινές ανάγκες ή αποτελούν το συνηθισμένο χαρτζιλίκι, το παιδί εμφανίζεται ως προστατευόμενο μέλος και τα ποσά είναι εύλογα σε σχέση με τις ανάγκες διαβίωσης.
Την ίδια ώρα, η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους στις χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές. Για το τρέχον έτος έχει προγραμματιστεί ο έλεγχος τουλάχιστον 1.080 υποθέσεων, με τις διασταυρώσεις να πραγματοποιούνται μέσω των στοιχείων που αποστέλλουν τα τραπεζικά ιδρύματα και των ηλεκτρονικών δηλώσεων των φορολογουμένων.
Σε περιπτώσεις όπου οι συναλλαγές δεν μπορούν να τεκμηριωθούν ή λείπουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, οι φορολογικές αρχές προχωρούν στον καταλογισμό του προβλεπόμενου φόρου.
Η εντατικοποίηση των ελέγχων αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της ΑΑΔΕ για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Ωστόσο, δεν λείπουν και οι επικρίσεις, καθώς αρκετοί αναλυτές εκφράζουν την άποψη ότι οι έλεγχοι επικεντρώνονται κυρίως στις συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών, ενώ οι πιο σύνθετες εταιρικές χρηματοοικονομικές δομές παραμένουν, σε πολλές περιπτώσεις, εκτός του ίδιου βαθμού ελεγκτικής προσοχής.
