Σημαντική αλλαγή στον τρόπο εκκαθάρισης των ασφαλιστικών εισφορών προγραμματίζει από τις αρχές του 2027 ο e-ΕΦΚΑ, με το νέο σύστημα να αναμένεται να επηρεάσει περίπου 350.000 ασφαλισμένους.
Η αλλαγή αφορά ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες που παράλληλα απασχολούνται ως μισθωτοί. Ενώ σήμερα η εκκαθάριση των εισφορών γίνεται μία φορά τον χρόνο, με το νέο σύστημα θα πραγματοποιείται ανά δύο μήνες.
Στόχος είναι οι ασφαλισμένοι να πληροφορούνται σε συντομότερο χρόνο αν προκύπτει πρόσθετη οφειλή ή, αντίθετα, πιστωτικό υπόλοιπο, χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν την επόμενη ετήσια εκκαθάριση.
Πώς θα λειτουργεί το νέο σύστημα
Ο e-ΕΦΚΑ θα πραγματοποιεί ανά δίμηνο διασταύρωση μεταξύ των εισφορών που έχουν καταβληθεί από τη μισθωτή εργασία και εκείνων που αντιστοιχούν στην παράλληλη μη μισθωτή δραστηριότητα.
Εφόσον οι εισφορές από τη μισθωτή απασχόληση καλύπτουν την ασφαλιστική υποχρέωση που αντιστοιχεί στον ασφαλισμένο ως ελεύθερο επαγγελματία, αυτοαπασχολούμενο ή αγρότη, δεν θα προκύπτει επιπλέον χρέωση.
Εάν, αντίθετα, το ποσό των εισφορών είναι μικρότερο από το απαιτούμενο, ο ασφαλισμένος θα πρέπει να καταβάλει τη διαφορά. Σε περίπτωση που έχει καταβληθεί μεγαλύτερο ποσό, το πιστωτικό υπόλοιπο θα εντοπίζεται νωρίτερα.
Το κατώτατο όριο
Για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους που έχουν παράλληλα μισθωτή εργασία, η ελάχιστη ασφαλιστική υποχρέωση συνδέεται με τη δεύτερη ασφαλιστική κατηγορία.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, οι συνολικές μηνιαίες εισφορές της συγκεκριμένης κατηγορίας για κύρια σύνταξη, υγειονομική περίθαλψη και την εισφορά υπέρ ανεργίας των 10 ευρώ ανέρχονται σε 311,18 ευρώ.
Σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος έχει επιλέξει μεγαλύτερη ασφαλιστική κατηγορία, η εκκαθάριση θα γίνεται με βάση το αντίστοιχο υψηλότερο ποσό.
Τι αλλάζει
Η ουσιαστική αλλαγή δεν αφορά τον υπολογισμό των εισφορών, αλλά τον χρόνο κατά τον οποίο πραγματοποιείται ο σχετικός έλεγχος.
Σήμερα, ένας ασφαλισμένος μπορεί να πληροφορηθεί αρκετούς μήνες αργότερα ότι έχει δημιουργήσει οφειλή ή ότι δικαιούται επιστροφή χρημάτων. Από το 2027, οι αντίστοιχες διαφορές θα εντοπίζονται σταδιακά κατά τη διάρκεια του έτους.
Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται ο κίνδυνος συσσώρευσης μεγάλων οφειλών που προκύπτουν συγκεντρωτικά από την ετήσια εκκαθάριση.
Ποιους αφορά
Το νέο σύστημα αφορά ασφαλισμένους που συνδυάζουν:
- μισθωτή εργασία και ατομική επιχείρηση,
- μισθωτή εργασία και ελεύθερο επάγγελμα,
- μισθωτή εργασία και αυτοαπασχόληση,
- μισθωτή εργασία και αγροτική δραστηριότητα.
Ο βασικός κανόνας της παράλληλης ασφάλισης δεν αλλάζει. Οι εισφορές από τη μισθωτή εργασία εξακολουθούν να συμψηφίζονται με την υποχρέωση που προκύπτει από τη μη μισθωτή δραστηριότητα.
Στο επίκεντρο ο ψηφιακός μετασχηματισμός του e-ΕΦΚΑ
Η εκκαθάριση ανά δίμηνο εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο ψηφιακού μετασχηματισμού του e-ΕΦΚΑ.
Επιδίωξη είναι να δημιουργηθεί μία ενιαία ψηφιακή ασφαλιστική εικόνα για κάθε πολίτη, όπου θα συγκεντρώνονται πληροφορίες για εισφορές, χρόνο ασφάλισης, οφειλές, παροχές και συντάξεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενοποίηση των δεδομένων για όσους έχουν διαδοχική ή παράλληλη ασφάλιση, καθώς σήμερα συχνά χρειάζεται να αναζητούνται πληροφορίες από διαφορετικά συστήματα πρώην ασφαλιστικών ταμείων.
Παράλληλα, προβλέπεται περαιτέρω αυτοματοποίηση των Αναλυτικών Περιοδικών Δηλώσεων και των στοιχείων των εργοδοτών, ώστε τα δεδομένα για τις εισφορές από τη μισθωτή εργασία να είναι διαθέσιμα ταχύτερα και να είναι δυνατές συχνότερες διασταυρώσεις.
